حسن هانی‌زاده*

اخیرا نیز مدیران شرکت نفتی آرامکو به مقامات عربستان اعلام کردند که به دلیل ناامن شدن نیمی از مناطق شرقی و جنوبی عربستان قادر به ادامه فعالیت حفاری خود نیستند و از این رو ممکن است از ادامه کار منصرف شوند که در این صورت ریاض برای صادرات نفتی خود با بحران مواجه خواهد شد، لذا رژیم عربستان با هدف پایان دادن به حملات موشکی ارتش یمن حمله به شهر الحدیده را آغاز کرده است.

بندر الحدیده در 225 کیلومتری غرب صنعا پایتخت یمن قرار دارد؛ جمعیت 3 میلیونی الحدیده که عموما زیدی مذهب هستند اهمیت خاصی به این بندر استراتژیک بخشیده است. این بندر بعد از بندر عدن مهم‌ترین شاهراه دریایی یمن تلقی می‌شود و با داشتن پایانه‌های تخلیه و بارگیری، نقش موثری در اقتصاد یمن ایفا می‌کند. به همین دلیل عربستان سعودی با این تصور که انصارالله کمک‌های نظامی خود را از این طریق دریافت می‌کند یک ائتلاف گسترده بین‌المللی برای اشغال این بندر مهم تجاری آغاز کرده است. هدف عربستان و امارات متحده از حمله به شهر الحدیده،‌ قطع ارتباط شمال و جنوب و در نهایت پیشروی به سمت شهر صعده و صنعا خواهد بود. بنابراین یکی از اهداف عربستان و امارات می تواند استفاده از بندر الحدیده به عنوان مرکز استقرار نیروهایی باشد که ماموریت اشغال صنعا به آنها واگذار خواهد شد، چرا که الحدیده نزدیک‌ترین بندر به صنعا است و سهل‌الوصول ترین منطقه‌ای است که دسترسی متجاوزان به صنعا را نسبت به دیگر نقاط امکان‌پذیر می‌کند. بنابراین هر طرفی که بتواند بر این منطقه مسلط شود در حقیقت کلید برتری خود را هم بر شمال یمن و هم بر جنوب آن به دست آورده است.

البته این مسئله به معنای پیروزی عربستان بر این منطقه نیست، چرا که ارتش و مردم در کنار انصارالله تا کنون مانع این امر شده‌اند. چنانکه عربستان سعودی و امارات متحده طی یک هفته گذشته بیش از 650 کشته متحمل شده‌اند، لذا احتمال پررنگ شدن درگیری ها در آینده بسیار محتمل خواهد بود

اما از جمله دلایلی که عربستان سعودی این زمان را برای تشدید حملات به بندر الحدیده انتخاب کرده می‌توان به آغاز مسابقات جام جهانی و توجه افکار عمومی به این رخداد مهم ورزشی و استفاده از نیروهای تفنگدار دریایی آمریکا در حمله به این شهر بندری یمن اشاره کرد. اگرچه برآیند گزارش‌ها نشان می‌دهد که عربستان باوجود برخورداری از پشتیبانی هوایی گسترده نتوانسته این شهر را به اشغال خود درآورد.

در حال حاضر نیروهای عربستان، امارات، سودان، اردن و نیز نیروهای ویژه دریایی آمریکا، انگلیس و رژیم اسرائیل در بخش‌های شمالی بندر الحدیده مستقر شده‌اند، اما نتوانسته‌اند اسکله‌های دریایی این بندر را به اشغال خود درآورند. اعتقاد عربستان این است که اگر شهر الحدیده اشغال شود،‌ نیروهای انصارالله سرانجام تسلیم خواهند شد، ریاض خواهد توانست اراده خود را بر ملت یمن تحمیل کند و از طریق تجزیه یمن، این کشور را به تبعیت از سیاست‌های خود وادارد. در واقع، عربستان به همراه متحدان خود اکنون به صورت جدی به دنبال تجزیه یمن هستند تا بتوانند در عین نفوذ بر باب المندب تاثیر و حضور انصارالله را تا حد بسیار زیادی در یمن کم‌رنگ کنند. پس اولویت ریاض اکنون جنگ نظامی است به طوری که اگر پیروز جنگ الحدیده باشد می‌تواند مذاکرات را نادیده بگیرد.

اما به نظر می‌رسد که انصارالله هوشمندانه راه را برای نفوذ نیروهای سعودی و اماراتی به شهر الحدیده باز گذاشته‌اند تا بتوانند از رهگذر جنگ پارتیزانی این شهر را به باتلاقی برای نیروهای متجاوز سعودی و اماراتی تبدیل کنند.

این در حالی است که عربستان و امارات به زعم خود در پی آن هستند که با سقوط شهر الحدیده، در آینده صنعا پایتخت یمن را محاصره کنند که در این صورت جنگ خونینی میان انصارالله با رژیم آل سعود آغاز خواهد شد.  همچنین باید توجه داشت که شهر الحدیده برای عربستان بسیار سرنوشت‌ساز است و اگر مزدوران آل‌سعود در این شهر شکست بخورند ناچار خواهند بود به شرایط حوثی‌ها و انقلابیون یمن تن بدهند.

در این میان باوجود تجاوز نظامی ریاض و ابوظبی به این بندر یمنی، اما شاهد سکوت مجامع بین‌المللی هستیم. طبیعی است که سکوت جامعه جهانی نسبت به ورود نیروهای سعودی و اماراتی به شهر الحدیده نتیجه همکاری مشترک آمریکا، انگلیس و اسرائیل با متجاوزان است، چراکه آمریکا به دلیل آنکه خود در این تجاوز از سیاست‌های عربستان و امارات حمایت و به آنها کمک می‌کند، از برگزاری نشست شورای امنیت برای بررسی اوضاع فاجعه‌بار شهر الحدیده جلوگیری می‌کند.

کارشناس مسائل غرب آسیا*