حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه

این اقدام در بحبوحه تنش‌های فزاینده و درگیری‌های جاری صورت می‌گیرد و نشان‌دهنده تشدید رویکرد جنگی رژیم صهیونیستی در قبال غزه است. جزئیات دقیق این طرح و زمان‌بندی اجرای آن هنوز به طور کامل منتشر نشده است، اما این مصوبه، نگرانی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را در مورد تشدید بحران انسانی و سیاسی در غزه افزایش داده است.

علاوه بر این، رژیم صهیونیستی در حالی به‌دنبال آغاز عملیات اشغال غزه است که تلاش‌های دیپلماتیک برای یافتن راه‌حل پایدار احتمالی در منطقه همچنان ادامه دارد، اما این مصوبه جدید، پیچیدگی‌های موجود را بیش‌ازپیش افزایش می‌دهد.

غزه امروز به یک بن‌بست اساسی و بی‌سابقه در راهبردهای نظامی، امنیتی، سیاسی و … رژیم صهیونیستی تبدیل شده است. بعد از نزدیک به دو سال جنگ تمام عیار آن هم به شکلی وحشیانه که تمام مقررات بین‌المللی در آن زیر پا گذاشته شده است، رژیم صهیونیستی هنوز نتوانسته است به اهداف خود در این باریکه دست یابد.

شروط پنج‌گانه نتانیاهو برای آتش‌بس با حماس نیز که اخیرا اعلام شد، به خوبی نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی عملاً در تحقق اهداف جنگ با شکست مواجه شده و با تصویب عملیات اشغال غزه، به نقطه شروع جنگ که از فردای 7 اکتبر 2023 آغاز نمود و هیچ دستاوردی راهبردی برایش ندارد، بازگشته است.

در ادامه، با توجه به شروع قریب‌الوقوع تهاجم رژیم صهیونیستی برای اشغال غزه، به برخی از چالش‌ها و موانع پیش‌روی عملیات اشغال غزه و پیامدهای احتمالی آن اشاره می‌شود:

مقاومت حماس، نخستین و مهم‌ترین چالش اشغال غزه توسط رژیم صهیونیستی است. برخلاف آنچه که صهیونیست‌ها می‌پندارند، بعد از 22 ماه جنگ، حماس علیرغم تشدید فشارها، خود را با شرایط جدید تطبیق داده به مقاومت و مبارزه ادامه می‌دهد. این را می‌توان در عملیات‌های مرگباری که رزمندگان حماس اخیراً در غزه شروع کردند و هر بار تلفات سنگینی از ارتش رژیم صهیونیستی می‌گیرند به خوبی دید. این، دقیقاً همان نکته مهمی است که رئیس ستاد ارتش رژیم صهیونیستی با علم به آن، پیش‌تر با عملیات اشغال غزه مخالفت کرده بود.

همان‌طور که در مواضع و اظهارات پیشین رئیس ستاد ارتش نیز مشاهده می‌شود، گسترش عملیات نظامی در یک محیط شهری مانند غزه که حماس همچنان ابتکار عمل را در آن به دست دارد، بسیار خطرناک و هزینه‌بر است. چرا که حماس با بازیابی توان خود کماکان قادر است از شبکه تونل‌های وسیع خود برای حملات غافل‌گیرانه به سربازان صهیونیستی و کار گذاشتن تله‌های انفجاری در ساختمان‌ها استفاده کند. به این ترتیب، طرح نتانیاهو ناگزیر به تلفات بیشتر نیروهای صهیونیستی منجر خواهد شد، بی‌آنکه به اهداف اعلامی برای دور جدید تهاجم خود دست یابد.

بنابراین اگرچه حماس در طول جنگ صدمات زیادی متحمل شده است، اما همچنان به عنوان یک نیروی مهم و تأثیرگذار از نظر میدانی، نظامی و سیاسی در غزه حضور دارد و قادر به حکمرانی و مقاومت در برابر ارتش رژیم صهیونیستی است. این امر ناشی از ریشه عمیق حماس در جامعه غزه و حفظ توانایی‌های نظامی و سیاسی آن می‌باشد.

چالش دوم، فرسودگی ارتش رژیم صهیونیستی است. نزدیک به دو سال جنگ در غزه که هیچ چشم‌اندازی برای آن وجود ندارد، ارتش رژیم صهیونیستی را در وضعیتی قرار داده است که امروز از مشکلات درونی زیادی رنج می‌برد. از کمبود نیروی انسانی گرفته تا مشکلات روانی  که از 1973 به این سو بی‌سابقه است، همچنین فقدان سطوح آمادگی فنی تانک‌ها و نفربرهای زرهی و کمبود مهمات و تسلیحات ارتش به‌ویژه در نبرد زمینی از جمله مشکلات مهم در این زمینه است.

بنابراین ارتش صهیونیستی به شکل قابل توجهی از نظر تجهیزات و نیروی انسانی فرسوده شده و برای اشغال ۲۵ درصد باقیمانده غزه که 80 درصد جمعیت این باریکه در آن جمع شده‌اند، به بسیج نیروهای ذخیره نیاز دارد. در حال حاضر حدود ۴ لشکر نظامی در نوار غزه وجود دارد؛ در حالی که برای اشغال کامل نوار غزه حداقل به شش لشکر نیاز است.

چالش سوم، مخالفت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در دو سطح ملت‌ها و دولت‌ها حتی در بین شرکای غربی رژیم صهیونیستی است. این مخالفت‌ها که در هفته‌های اخیر به دلیل وضعیت دردناک انسانی و قحطی و گرسنه نگه داشتن مردم غزه از سوی رژیم صهیونیستی تشدید شده است و افکار عمومی جهان را در نقطه انفجار قرار داده است، عمدتاً به دلیل خشم و نگرانی از پیامدهای انسانی و همچنین نقض قوانین بین‌المللی و بی‌ثباتی منطقه‌ای می‌باشد.

چالش چهارم، مخالفت‌های داخلی در رژیم صهیونیستی است که به‌ویژه به دلیل نگرانی از جان اسرا، هر روز تشدید می‌شود. با اینکه ارتش رژیم صهیونیستی اعلام کرده است، به مناطقی که اطلاعاتی مبنی بر وجود اسرا در آن‌ها وجود دارد، حمله نخواهد کرد، اما هنوز هیچ اطلاعات دقیقی از محل نگهداری اسرا وجود ندارد. این مسأله یعنی عدم اطلاع تل‌آویو از مکان دقیق اسرا، در واقع یکی از مهم‌ترین موانع پیشروی ارتش رژیم صهیونیستی در غزه است. به ویژه اینکه حماس تهدید کرده است این ماجراجویی جنایتکارانه بهای سنگینی برای آن‌ها خواهد داشت که ممکن است باعث به خطر افتادن جان اسرا شود.

در نتیجه، طرح اشغال غزه توسط رژیم صهیونیستی با وجود تصویب کابینه جنگ، با چالش‌های اساسی و موانع متعددی روبروست که تحقق اهداف اعلامی رژیم صهیونیستی را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهند.

اگر رژیم صهیونیستی همچنان اصرار بر اجرای عملیات اشغال غزه داشته باشد، بدون هیچ شک و تردیدی وارد مرحله‌ای تاریک در جنگ با پیامدهای گسترده منطقه‌ای و بین‌المللی خواهد شد. این اقدام، تل آویو را در سطح بین‌المللی منزوی‌تر خواهد کرد و حتی ممکن است کشورهایی که در به رسمیت شناختن کشور فلسطین مردد هستند، را برای کنار گذاشتن تردیدشان متقاعد نماید.