جعفر قنادباشی*

رویداد های چند روز گذشته در غوطه شرقی دمشق و جاروجنجال رسانه های غربی درباره آن، نشان داد که قدرت های غربی در اعلام حمایت از برقراری آتش بس در سوریه، تاچه اندازه صادق هستند و ادعاهای آنان در این خصوص تا چه اندازه با واقعیت تطابق دارد.

آنچه مسلم است وقایع غوطه شرقی را باید نتیجه آخرین تلاش های معارضان سوری و حامیان منطقه ای و بین المللی آنان برای برافروختن مجدد شعله جنگ داخلی در این کشور و حاصل اجرای تازه ترین نقشه های توطئه آمیز واشنگتن جهت فراهم کردن زمینه های مداخلات نظامی مستقیم وغیر مستقیم در جنوب و غرب سوریه تلقی کرد؛ تلاش هایی که با ناامیدی در دستور کار مقامات سیاسی و نظامی آمریکا قرار گرفته و بخشی از تاکتیک های جدید برای اجرای راهبرد کلان این کشور جهت تضعیف دولت سوریه با هدف تأمین امنیت رژیم صهیونیستی بشمار می رود.

البته در صورت ظاهر آتش‌بس در سوریه که طرف‌های بین‌المللی و منطقه‌ای از برقراری آن حمایت کردند، آتش‌بسی است که در مقطع کنونی می‌تواند زمینه‌ساز حرکت سوریه به سمت ثبات و آرامش باشد و برخی اهدافی که در نشست‌های مختلف آستانه، سوچی، ژنو و وین دنبال می‌شد را تحقق ببخشد. در واقع به همین منظور نیز دولت سوریه و همپیمانان این کشور همواره نه تنها از برقراری آتش‌بس در سوریه استقبال می‌کنند بلکه یکی از نخستین شروط و درخواست‌های آنها برای هر تحولی در این کشور توقف جنگ و در پیش گرفتن راه های مسالمت آمیز است.

با این حال همه تجارب گذشته نشان داده است که طرف‌های مقابل، هیچ‌گاه در موضوع برقراری آتش‌بس صادق نبوده و همواره کوشیده‌اند تا از برقراری آتش‌بس به منظور تجدید قوای گروه‌های تروریستی، احیای آنها و وارد کردن ضربات جدید به ارتش سوریه سوء استفاده کنند. بر اساس این تجارب، ادعاهای غرب در اعلام حمایت از برقراری آتش‌بس در سوریه، فریبی بیش نبوده است. روشن است که شرایط رو به آرامش کنونی در سوریه، تنها در نتیجه مقاومت ارتش سوریه و گرفتار نشدن در دام‌های فریبی که بر سر راه آن پهن شده بود، حصول یافته است. چنانکه در نتیجه این مقاومت‌ها و عملیات هوشمندانه ارتش سوریه، دامنه فعالیت‌ های مسلحانه گروهک‌های تروریستی- تکفیری در این کشور به مناطق بسیار محدودی منحصر شده و این گروهک‌ها اینک در آستانه شکست کامل و پذیرش آخرین ضربات قرار گرفته‌اند. براین مبنا موضوع برقراری آتش‌بس کنونی در سوریه و بویژه در غوطه شرقی تا اندازه‌ای با موارد قبلی آتش‌بس در این کشور تفاوت دارد و آن اینکه در این عرصه، طرفین بین‌المللی و ارتجاع منطقه می‌کوشند تا بار دیگر اوضاع سوریه را ناآرام ساخته و آشفتگی‌ها و نابسامانی‌های ناشی از جنگ داخلی را مجددا رقم بزنند. این در حالی است که کوشش‌های آمریکا برای بهره‌برداری از موضوع شکاف‌های قومیتی در شمال سوریه و تلاش‌های این کشور برای سوء‌استفاده از درگیری‌های منطقه‌ عفرین، نتوانسته است روند تحولات سوریه را به نفع دشمنان دمشق و مخالفان این کشور تغییر دهد.

لذا به نظر می‌رسد در اجرای راهبرد ناآرام سازی مجدد سوریه، تاکتیک سواستفاده از موضوع نقض حقوق بشر در دستور کار طرف‌های بین‌المللی قرار گرفته و آنها کوشیده‌اند تا با برجسته‌سازی موضوع درگیری‌ها در غوطه شرقی، دولت بشار اسد را با امواج تازه‌ای از تبلیغات رسانه‌ای مبتنی بر سرکوب اهالی این منطقه مواجه سازند.

کارشناس مسائل خاورمیانه*