فرزاد رمضانی بونش گفت: اگر بخواهیم به انتخابات افغانستان نگاهی داشته باشیم و آن را با دوره های قبل مقایسه کنیم، با توجه به سابقه چند دوره برگزاری انتخابات در این کشور انتظار می رفت انتخابات کنونی با چالش های کمتر فنی و سیستماتیک برگزار شود و شفافیت و نظم بیشتری در آن شاهد باشیم. در بعد دیگر انتظار این بود که این انتخابات دارای چالش های امنیتی و سیاسی کمتری باشد.

وی ادامه داد: اما آنچه در واقعیت رخ داد ما شاهد تداوم چالش های فنی و سیستماتیک و عدم شفافیت کامل در روند برگزاری انتخابات بودیم. در بعد دیگر همچنان چالشهای سیاسی و امنیتی در این انتخابات وجود داشت. همین امر موجب شد اعتراض های مختلفی هم از سوی نامزدهای حاضر در انتخابات رخ دهد و هم شخصیتها و چهره های مخالف و حزبی افغانستان نسبت به این انتخابات انتقادهایی داشته باشند.

این تحلیگر تحولات منطقه با بیان اینکه برآوردهای اولیه نشان می دهد تنها 2میلیون نفر در انتخابات شرکت کرده اند که حدود 20درصد واجدین شرایط است گفت: در این انتخابات عملا شاهد عدم امکان رای دهی تعداد بسیار زیادی از مردم این کشور بودیم.

رمضانی گفت: افرادی مانند افغان های حاضر در ایران امکان شرکت در انتخابات نداشتند. علاوه بر این ساکنان بسیاری از ولایت های این کشور با توجه به ناامنی و همچنین مشکلات فنی و سیستماتیک در استانهای مختلف به دلیل استفاده از دستگاه بایومتریک و نبود امکان استفاده از اینترنت در همه مناطق امکان شرکت در انتخابات را نیافتند. ضمن اینکه ما شاهد تداوم حضور گسترده طالبان در بخش های مهمی از استان های این کشور، حداقل حدود سی تا پنجاه درصد هستیم.

وی افزود: نارضایتی شهروندان افغانستان نسبت به وضعیت انتخابات باعث شد که شاهد حضور کمرنگ مردم در این انتخابات باشیم. این نارضایتی از ساختار کنونی انتخابات، حضور نامزدهای مختلف و اعتراض شهروندان این کشور به عدم حضور نامزدهایشان و مشکلات فنی و نارضایتی آنها نسبت به روند انتخابات و احتمال وقوع تقلب بخشی از مردم را نسبت به رای دهی ناامید کرده بود.

وی افزود: روند گفتگوهای آمریکا با طالبان و نوع نگاه منتقدانه دولت افغانستان نسبت به این گفتگوها عملا باعث شده بود که در 6 ماه گذشته شاهد آن بودیم که این گفتگوها به شدت برگزاری انتخابات را تحت تاثیر قرار داد و حتی بسیاری از چهره ها بحث تعویق انتخابات افغانستان را مطرح می کردند. آنها به دنبال این بودند که روند برگزاری این گفتگوها به نتیجه ای برسد و بعد از آن انتخابات برگزار شود. وابستگی انتخابات به عدم حصول نتیجه این گفتگوها عملا انتخابات افغانستان را تحت تاثیر خود قرار داد.

رمضانی در تشریح شرایط سیاسی افغانستان پس از برگزاری این انتخابات اضافه کرد: اگر روند شفافیت انتخاباتی به نتیجه خاصی نرسد و شخصیتهایی که در انتخابات حاضر هستند مانند حکمتیار، عبدالله و اشرف غنی و سایر شخصیتها نسبت به نتیجه آرایشان و شفافیت روند انتخابات به اقناع نرسند ممکن است شاهد بروز اعتراضات خیابانی و حتی درگیری های بیشتر در شهرهایی مانند کابل و بروز اغتشاشاتی مانند آنچه در انتخابات قبلی شاهد بودیم باشیم. این امر قطعا نیاز به میانجی گر برای حل چالش های پس از انتخابات در این کشور خواهدداشت. اما اگر جناح ها به توافقی برسند شاهد دولتی خواهیم بود که هر چند با میزان کمتری از آراء به قدرت خواهد رسید اما می تواند با نوعی اجماع ملی مسائل مهم سیاسی این کشور مانند بحث گفتگو با طالبان و تقویت زیرساختهای اقتصادی افغانستان را به پیش ببرد.

این تحلیگر مسائل منطقه همچنین درخصوص ارزیابی نسبت به نتایج انتخابات نیز گفت: به نظر می رسد از بین نامزدهای حاضر در انتخابات دکتر عبدالله عبدالله با توجه به نوعی وابستگی به جبهه شمال و حزب جمعیت اسلامی و پدر و مادر پشتون و تاجیکش و طرفداران از دو قوم قدرتمند افغانستان یعنی پشتون و تاجیک امکان رای آوری بیشتری داشته باشد. از سویی دیگر حضور چهره های مختلفی از احزاب قدرتمند در بین تیم آقای دکتر عبدالله و یارگیری مناسبترش از بین چهره ها بر این احتمال افزوده است و روی کاغذ و همچنین با توجه به برخی نشانه ها آقای دکترعبدالله پتانسیل بیشتری برای آوردن رای نسبت به دکتر اشرف غنی دارد. اما با توجه به میزان مشارکت پایین مردم اگر روند انتخابات با شفافیت برگزار شود ممکن است مانند دور قبل این انتخابات وارد مرحله دوم شود و چالشی ایجاد کند.

وی تاکید کرد: مشخصا دو شخصیتی که حائز بیشترین آراء خواهند شد دکتر اشرف غنی و دکتر عبدالله هستند و به نظر می رسد میزان آراء دکتر عبدالله از آراء آقای اشرف غنی بیشتر باشد.