شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
عفیفه عابدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی خاطرنشان کرد: نظام بینالمللی در دهههای اخیر با بحرانها و مسائل مختلفی مواجه بوده است، اما هیچ کدام از آنها به اندازه شیوع ویروس کرونا نتوانسته بودند کشورهای بسیاری را از شرقیترین نقطه جهان تا غربیترین نقطه درگیر کنند. بر این اساس به طور قطع این بحران دارای پیامدهای کوتاهمدت، میانمدت و درازمدت و هم دارای ابعاد ملی، منطقهای و بینالمللی در وجوه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و حتی فرهنگی است.
وی افزود: در این میان تاثیر کرونا بر مناسبات قدرتهای بزرگ به ویژه در کوتاهمدت بر سناریوهای محتمل درباره روندهای بینالمللی موثر خواهد بود. یکی از مهمترین عوامل که این اثر را تقویت میکند، همزمانی همه گیری کرونا با رقابتهای انتخاباتی ریاست جمهوری در آمریکا است.
این پژوهشگر با بیان اینکه کرونا و افزایش تلفات ناشی از آن در آمریکا موجب کاهش شانس دونالد ترامپ در انتخابات پیش رو شده است، گفت: با اینکه سخن گفتن در این باره هنوز زود است، اما ترامپ در برابر بحران کرونا هر رویکردی داشته باشد، مسایل بینالملل را متاثر میسازد.
کاهش حمایت آمریکا از نهادهای بینالمللی و ایفای نقش بیشتر چین
عابدی با اشاره به انتقادات رئیسجمهور آمریکا از شیوه اداره سازمان بهداشت جهانی و تهدید به تعلیق پرداخت سهم مالی کشورش به این سازمان، اظهار کرد: رویکرد فعلی دولت ترامپ، کاهش حمایت از نهادهای بینالمللی چون سازمان بهداشت جهانی و حتی کاهش تعهدات در قبال متحدان خود و جلوگیری از رسیدن خدمات بهداشتی به برخی از آنها بوده است. این رویکرد، به رغم محدودیتهای متقابل سایر قدرت ها، شانس آنها به ویژه چین را برای ایفای نقش بیشتر بینالمللی افزایش میدهد.
وی توضیح داد: در واقع با کاهش تمرکز آمریکا بر موضوعات خارجی و یا رویکرد مناقشه برانگیز کاخ سفید حتی با متحدان خود، در کوتاهمدت شاهد شکاف بیشتر در اتحاد دو سوی آتلانتیک، استقلال عمل بیشتر اروپا، محافظه کاری بیشتر متحدان خاورمیانهای آمریکا و تمرکز بیشتر بر اقتصاد داخلی خواهیم بود. در نتیجه هر بازیگری که بر روی موضوعات بینالمللی سرمایهگذاری بیشتری کند، نقش و نفوذ بیشتری کسب خواهد کرد و این فرصت برای قدرتهای دیگر چون چین و روسیه که داعیه بینالمللی بیشتری دارند فراهم میشود.
افزایش رقابت در جنبههای نرم افزاری قدرت و امنیت
این تحلیلگر مسائل بینالملل افزود: در این شرایط رقابت در جنبههای نرم افزاری قدرت و امنیت چون ایمنی و سلامت بیولوژیکی، نیز بیشتر شده و به همین نسبت احتمالا به طور جسته و گریختهای شاهد تحرکات جاسوسی و رقابت بیشتر قدرتها در این حوزهها خواهیم بود. این روند کوتاهمدت، در بلندمدت میتواند موجب تغییر و تحول در ساختار و هنجارهای نظام بینالمللی در وجوه سیاسی، اقتصادی و امنیتی شود.
وی همچنین با اشاره به تهدیدات و فرصتهای پیش روی ایران در چنین شرایطی تاکید کرد: قطعا به دلیل نقش آمریکا در تحریم ایران در ۴۰ سال گذشته و افزایش فشار بر ایران، کاهش نقش جهانی آمریکا و تکثر قدرت در سطح بینالمللی برای ایران فرصت محسوب میشود تا از زیر فشار بینالمللی خارج شود.
عابدی گفت: اما این امکان به شرط افزایش مناسبات دیپلماتیک یا به عبارت دیگر رویکرد پلورالیستی در حوزه روابط خارجی با قدرتهای نوظهور از شرق تا غرب فراهم خواهد بود.
0 Comments