محسن پاک آیین در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به نقش فعالانه ایران در میانجی‌گری میان گروه‌ها در افغانستان برای جلوگیری از تشدید بحران در این کشور اظهار داشت: چندی قبل آقای دکتر ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، در تماس‌های تلفنی جداگانه با آقایان اشرف غنی و عبدالله عبدالله، آمادگی ایران برای تلاش جهت ایجاد «آتش‌بس بشردوستانه» و رفع اختلافات موجود میان مقامات افغانستان را اعلام کرد. این اقدام مسئولانه ایران مورد استقبال طرف‌های درگیر در افغانستان قرار گرفت.

وی افزود: به اعتقاد ایران، محور قرار دادن ساختارهای سیاسی مبتنی بر قانون اساسی افغانستان می‌تواند صلح و آشتی ملی را در آن کشور حاکم کند. طبعاً روند صلح با مشارکت تمام گروه‌های سیاسی افغانستان و در چارچوب قانون اساسی آن کشور به نتیجه خواهد رسید.

اعتماد دولت و مردم افغانستان به ایران

این دیپلمات سابق با بیان اینکه ایران در طول سال‌های اخیر تحولات افغانستان را به‌دقت دنبال کرده و در مواقع ضروری به‌عنوان یک میانجی بی‌طرف، برای استقرار صلح و ثبات ایفای نقش کرده است، گفت: دولت و مردم افغانستان به جمهوری اسلامی اعتماد دارند و به همین دلیل در بحران اخیر نیز ایران می‌تواند نقش‌ سازنده ای ایفاء کند.

وی تأکید کرد: معتقدم چالش ایجادشده در افغانستان ناشی از تکیه برخی از مسئولین عالی‌رتبه این کشور به آمریکا بود. آمریکا امتحان خود را در افغانستان پس داده و سیاهه‌ای از جنایات دامنه‌دار همراه با نقض حقوق بشر، دستاورد کاخ سفید در افغانستان بوده است. در ایجاد چالش اخیر نیز آمریکا نقش اول را ایفا کرد.

پاک آیین گفت: آمریکا به همان کسانی که به او اطمینان کرده بودند هم پشت کرد و بدون حضور دولت قانونی افغانستان به مذاکره با طالبان پرداخت. این مذاکرات، انتخابات افغانستان را هم به چالش کشید و نهایتاً به تشکیل دو دولت منجر شد.

اعتقاد ایران به استقرار صلح و ثبات در افغانستان

این تحلیلگر تحولات بین‌الملل تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران به استقرار صلح و ثبات در افغانستان معتقد است و در اجلاس «بن-1» و همچنین «بن-2» که من هم در آنجا حاضر بودم، برای تأمین منافع ملت افغانستان و جلوگیری از تحقق اهداف آمریکا و ناتو فعالیت کرد. امروز هم به نظر می‌رسد تلاش‌های میانجی‌گری کشورهای دوست افغانستان در منطقه، به‌خصوص ایران، می‌تواند از حقوق مردم مسلمان و متمدن افغانستان دفاع کند.

پاک آیین با بیان اینکه ایران باید محور رایزنی‌ها در افغانستان باشد تا یک راهکار منطقه‌ای برای حل بحران موجود در این کشور حاصل شود، ادامه داد: امروز اختلاف سیاسی بین عبدالله عبدالله و اشرف غنی بر سر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری و تعیین دولت، مردم افغانستان را نگران کرده است. ایران ارتباطات نزدیکی با کشورهای منطقه ازجمله پاکستان، روسیه و چین دارد. همچنین رابطه خوب ایران با مجاهدین افغانستان نیز بر کسی پوشیده نیست و با طالبان نیز اخیراً ارتباطاتی برقرار شده است.

وی افزود: با توجه به این ظرفیت‌ها، ایران می‌تواند محور مذاکرات برای حل چالش افغانستان باشد. با تداوم تماس‌های مقامات ایرانی به‌خصوص رئیس‌جمهور و وزیر خارجه کشورمان، با مقامات تأثیرگذار منطقه، می‌توان به نتایج مثبت برای استقرار امنیت و آرامش در افغانستان امیدوار بود. طبعاً دولت و ملت افغانستان نیز که به حسن نیت ایران واقف هستند از این اقدامات مسئولانه حمایت کرده و خشنود خواهند شد.