دکتر رضا عابدی گناباد در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اخبار منتشرشده در خصوص امضای توافق سیاسی بین «اشرف غنی» و «عبدالله» اظهار کرد: متأسفانه فرایند دولت – ملت‌سازی و مشارکت مردمی در افغانستان تجربه نوپایی است و آنچه در این کشور در حال شکل‌گیری است شبیه تحولاتی است که در عراق شاهد بودیم.

وی با بیان اینکه هنوز ساختارهای جامعه در این کشور با دموکراسی فاصله زیادی دارند و نگاه‌های قومیتی ارجح هستند، افزود: پشتون‌ها تلاش می‌کنند ساختار قدرت و عالی‌ترین نهاد اجرایی همچنان به‌طور یکپارچه در اختیار آن‌ها باشد و نگاه‌های قومی – قبیله‌ای باعث ایجاد دولتی ضعیف در افغانستان شده است.

این تحلیلگر مسائل افغانستان با اشاره به اخبار و گمانه‌زنی‌های منتشرشده در رابطه با جزئیات این توافق و حضور 50 درصدی عبدالله عبدالله در قدرت به عنوان رئیس شورای عالی مصالحه گفت: ساختار قدرت بین افراد تقسیم‌شده و تقسیم‌بندی بر اساس مباحث قومیتی بوده، متأسفانه این مسائل باعث می‌شود دولت ضعیفی در کابل شکل بگیرد و با چنین دولت ضعیفی و وجود اختلافات در زمینه‌های مختلف ازجمله مذاکره با طالبان و سهم آن‌ها در قدرت، بسیاری از مسائل دیگر دچار چالش می‌شود.

آمریکا به دنبال تداوم حضور دولتی ضعیف در افغانستان

این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه دولت ضعیف آن چیزی است که آمریکایی‌ها در افغانستان می‌خواهند، ادامه داد: آن‌ها هر جا به فرایند دولت سازی شکل دادند عمدتاً دولت‌هایی ضعیف روی کار آوردند؛ چراکه در قالب دولت ضعیف است که می‌توانند نفوذ فرهنگی، اقتصادی و امنیتی در آن کشور داشته باشند. با توجه به موقعیت راهبردی افغانستان، آن‌ها به دنبال تداوم حضور دولتی ضعیف و تعمیق چالش‌ها بین گروهای مختلف هستند.

وی تجربه مشارکت عبدالله عبدالله و اشرف غنی در دوره قبل دولت در افغانستان را ناموفق و عامل تضعیف قدرت مرکزی عنوان کرد و گفت: به نظر می‌رسد همین وضعیت را در دولت در حال تشکیل در افغانستان هم شاهد خواهیم بود.

عابدی گناباد با بیان اینکه این تقسیم قدرت و مصالحه محصول فشارهای خارجی است، به تهدیدهای آمریکا برای قطع همکاری و کمک‌های اقتصادی به دولت افغانستان اشاره کرد و افزود: نباید فریب اظهارات ترامپ درباره خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان را خورد. آمریکا می‌خواهد در افغانستان حضور نظامی و امنیتی داشته باشد. آن‌ها قطعاً بخشی از نیروهایشان را در افغانستان باقی خواهند گذاشت و نفوذ امنیتی، سیاسی و شبکه‌سازی‌شان را در این کشور حفظ خواهند کرد.

آمریکایی‌ها آمده‌اند که در افغانستان بمانند

وی با تأکید بر اهمیت موقعیت راهبردی افغانستان گفت: آمریکایی‌ها آمده‌اند که در افغانستان بمانند؛ آن‌ها با توجه به موقعیت این کشور و هم‌مرزی در شمال شرق با چین، می‌توانند در این منطقه چینی‌ها را مهار کنند. این کشور از شمال با منطقه آسیای مرکزی از طریق ترکمنستان و تاجیکستان هم‌مرز است و آسیای مرکزی بخشی از منطقه خارج نزدیک است که در دکترین راهبردی روس‌ها اهمیت دارد؛ بنابراین آمریکا می‌خواهد روسیه و چین و هند را از طریق افغانستان و انتشار ویروس ناامنی و مواد مخدر، مهار کند و همه این‌ها دولتی ضعیف در افغانستان می‌خواهد.

عابدی گناباد با اشاره به اخبار منتشرشده درباره اینکه دو طرف بر سر مسائل بزرگ سیاسی توافق کرده‌اند، اضافه کرد: درگیری‌ها و حملات انتحاری در کابل و نقاط دیگر افغانستان در روزهای اخیر، مبین نگاه تردیدآمیز نسبت به کارآمدی این توافق است. به نظر می‌رسد با توجه به شکل‌گیری این دولت ضعیف و متزلزل این دعواها ادامه پیدا خواهد کرد و چندان امیدوار نیستم که در درازمدت به ثبات و آرامش در این کشور منجر شود.

طالبان و سهم آن از قدرت چالش عمده توافق

وی با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آن‌ها در افغانستان، گفت: در دولت و ساختار افکار عمومی این کشور دیدگاه واحدی نسبت به طالبان وجود ندارد و همه این‌ها قطعاً چالش‌های عمده‌ای را در کوتاه‌مدت در ساختار سیاسی و توافق شکل داده‌شده به نمایش خواهد گذاشت.

این استاد دانشگاه افزود: گرچه ممکن است عبدالله و اشرف غنی در تقسیم قدرت به اشتراک نظرهایی برسند و کابینه را تشکیل دهند، اما شاهد یک رویکرد واحد در جامعه و دولت نسبت به طالبان نخواهیم بود و این چنددستگی در ادامه باعث یک سلسله چالش‌ها و مسائل خواهد شد که این توافق را بسیار متزلزل خواهد کرد.