جواد کچوئیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به توافق رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا برسر بودجه مقابله با آثار رکودی شیوع ویروس کرونا خاطرنشان کرد: اروپا در یکی دو سال گذشته دچار چند بحران بزرگ‌شده است. خروج بریتانیا از این اتحادیه و تأثیرات گسترده ژئوپلیتیک ناشی از آن، همه‌گیری و شیوع جهانی کرونا و مدیریت ضعیف مقامات و مسئولان اتحادیه اروپا در مقابله با آن، سیاست‌ها و رفتارهای ترامپ در مقابل اروپا و تلاش برای تضعیف بیش‌ازپیش آن و تشدید یک‌جانبه‌گرایی و تضعیف چندجانبه‌گرایی آرام‌آرام به سمتی می‌رفت که منجر به واگرایی و انشقاق در اتحادیه اروپا شود.

وی افزود: اقدامات یک‌جانبه و رفتارهای ملی‌گرایانه تعدادی از کشورهای مجموعه اتحادیه اروپا نه‌تنها همبستگی در اروپا را دچار شکاف‌های عمیقی کرده بود، بلکه اتحاد آن‌ها را نیز زیر سؤال برده و اعتماد میانشان را به‌شدت کاهش داده بود؛ چنانچه اروپا اقدام جدی‌ای در این زمینه انجام نمی‌داد روند واگرایی و حتی انشقاق در اروپا سرعت می‌گرفت.

این کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اولین موارد کرونا اواسط فوریه 2020 در اروپا ظاهر شد و آن‌ها اصلاً آمادگی مقابله با این بحران را نداشتند، گفت: کشورهای اروپا به‌جای همکاری و کمک به یکدیگر مرزهایشان را بستند. اقدامات یک‌جانبه و ملی‌گرایانه‌ای را شروع کردند و مانع از ارسال تجهیزات پزشکی به سایر کشورهای عضو شدند. به همین دلیل هم بود که اروپا در مقطعی به کانون شیوع کرونا تبدیل شد.

توافق سران اروپا؛ عامل توقف و یا کند شدن روند واگرایی

کچوئیان با اشاره به پیامدهای شیوع کرونا در اروپا، اضافه کرد: بیش از یک‌میلیون شغل در همان ابتدا از دست رفت. درواقع ویروس کرونا ضعف روابط خارجی، اقتصاد، فرهنگ و صنعت، نظام بهداشت و رسانه‌های گروهی و سیستم اطلاع‌رسانی و مهم‌تر؛ عدم رعایت اخلاق و همبستگی در این اتحادیه را کاملاً آشکار ساخت. با آنچه سران اروپا به تصویب رساندند، روند واگرایی در اروپا را کند و یا احتمالا متوقف می کنند.

وی ضمن تشریح توافقات بودجه‌ای صورت گرفته میان رهبران اروپا برای تصویب بسته احیای اقتصادی، به دلیل انجام حدود 90 ساعت مذاکره پرتنش، این گفتگوها در اروپا را در 20 سال گذشته بی‌سابقه عنوان کرد و ادامه داد: آن‌ها برای دوره زمانی 2021 تا 2027 بسته‌ای برای کمک به رفع رکود ناشی از شیوع ویروس کرونا و تضمین سرمایه‌گذاری لازم برای انقلاب سبز و دیجیتالی به ارزش حدود 1824/3 میلیارد یورو به مدت 7 سال تصویب کردند که از حیث حجم واقعاً بی‌سابقه است. البته این بودجه باید در مجلس اروپا به تصویب برسد.

توافق فرانسه و آلمان اتحادیه اروپا را نجات داد

این دیپلمات کشورمان همچنین با اشاره به آمار مبتلایان و قربانیان ویروس کرونا در اروپا و کمک به کشورهایی که بیشترین آسیب‌ها را داشته‌اند، گفت: این اجلاس در بیست و هفتمین سالگرد تأسیس اروپا با حضور بیست‌وهفت عضو آن انجام شد و آنچه منجر به تصویب این بودجه‌ شد، توافق فرانسه و آلمان بود. اگر این دو کشور با هم همکاری نمی‌کردند و به تفاهم نمی‌رسیدند، این بودجه تصویب نمی‌شد. در این صورت می‌توان گفت روند واگرایی و انشقاق در اروپا سرعت بیشتری به خود می‌گرفت. با تصویب این توافقنامه اروپا نفسی کشید و اعضا نشان دادند که همچنان می‌خواهند متحد در کنار هم باشند.

کچوئیان با بیان اینکه تجربه نشان داده اگر مجلس اروپا این توافق را تصویب کند، عملیاتی خواهد شد، افزود: البته ممکن است در روند کار مشکلاتی پیش آید؛ اما اگر اروپا این اقدام را عملیاتی نکند چالش‌های بزرگی در مسیرش خواهد داشت. اگر در اجرای این تصمیمات موفق نشوند و همچنین چنانچه نتوانند تبعات خروج انگلیس از اتحادیه اروپا را جبران کنند، روند واگرایی آغاز خواهد شد. درواقع فرانسه و آلمان با توافقی که بر سر این بودجه کردند، اتحادیه اروپا را نجات دادند.

این کارشناس تحولات اروپا ضمن تأکید بر اینکه تلاش سران اروپا برای حفظ اتحادیه در شرایط تشدید فشارهای آمریکا بر اروپا و تهدید تحریم شرکت‌های اروپایی بود، گفت: ترامپ اروپا را رقیب جدی خود می‌دید. حمایت آشکار او از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و تقسیم آن به اروپای جدید و قدیم و تلاش برای فروپاشی‌اش، خروج از برجام به‌عنوان یک دستاورد مهم اتحادیه در سیاست خارجی و امنیت مشترک و همچنین بی‌توجهی به امنیت اروپا و خروج از موافقت‌نامه‌ها و توافقات بین‌المللی که درواقع تشدید یک‌جانبه‌گرایی بود و افزایش مناقشات تجاری و استفاده از سیاست تحریم در قبال کشورهای جهان و تأثیرات آن بر تجارت و اقتصاد اروپا، گسستی را در روابط اروپا و آمریکا ایجاد کرده است.

پیام به آمریکا برای حفظ اتحادیه اروپا

وی ادامه داد: از طرفی نیاز اروپا به آمریکا مانع از نقش‌آفرینی مستقل آن‌ها شده است و اروپا هویت مستقل خود را آرام‌آرام از دست داده است. البته چنانچه ترامپ در دور دوم پیروز شود، اقدامات آمریکا در جهت واگرایی و انشقاق در اروپا سرعت خواهد گرفت.

کچوئیان گفت: این اجلاس و تلاشی که سران اروپا برای توافق انجام دادند، برای این بود که بتوانند اروپا را حفظ کنند و این پیامی است نه‌فقط به آمریکا، بلکه به‌کل جهان که آن‌ها در تلاش برای اینکه اروپا حفظ شود و ارزش‌ها و توانش گسترش پیدا کند، مصمم هستند.