سید رضا میرطاهر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه روابط آمریکا و چین در دوران ترامپ دستخوش نوسانات و تحولات زیادی شد، به ناعادلانه و یکسویه خواندن روابط تجاری و اقتصادی دو کشور از سوی ترامپ اشاره و خاطرنشان کرد: چین تنها رقیب تجاری آمریکا نیست و در اسناد مهم و بالادستی آمریکا، صراحتا از چین به عنوان قدرت تجدید نظر طلب در عرصه بین‌المللی که خطر و تهدیدات زیادی را متوجه آمریکا و متحدان آن کرده، یاد شده است.

وی افزود: این مسئله با توجه به گسترش ادعای چین در دریای چین جنوبی و تا حدی دریای شرقی چین و افزایش اقدامات این کشور در زمینه گسترش توانمندی نظامی و توان قدرت‌ نمایی در مناطق دوردست معنا پیدا می‌کند. اکنون چین در حال ساخت سومین ناو هواپیمابر و مدرنیزه کردن نیروهای مسلح خود است که قابلیت تهاجمی‌اش را چند برابر می کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به تلاش چین برای تحکیم سیطره خود در دریای چین جنوبی و برقراری مناطق هشدار هوایی و ایجاد جزایر مصنوعی در این دریا و اعلام مناطقی تحت حاکمیت خود و همچنین انتقال 60 درصد توانمندی نیروهای دریای آمریکا به این منطقه، تاکید کرد: از دید آمریکایی‌ها تهدید اصلی، حتی نظامی، در قرن 21 در ناحیه آسیا پاسیفیک خواهد بود.

میرطاهر به تمرکز کشورهای غربی به رهبری آمریکا به نقض حقوق بشر در چین، به بهانه تلاش این کشور برای تسلط بیشتر بر هنگ کنگ و همچنین نحوه برخورد با مسلمانان اویغور که منجر به اعمال چندین دور تحریم علیه شرکت‌ها و مقامات چینی شده است، اشاره کرد و گفت: با واکنش شدید چین، شاهد جنگ دیپلماتیک دو کشور هستیم و آمریکا با ادعای پیگیری جاسوسی، یکی از کنسولگری‌های چین را بست و چین هم متقابلا یک کنسولگری آمریکا را تعطیل کرد.

درخواست آمریکا برای ایجاد ائتلاف علیه چین خریدار ندارد

وی با اشاره به اظهارات پمپئو که خواستار ایجاد ائتلافی جهانی علیه چین شده بود، ادامه داد: این درخواست واشنگتن ممکن است با واکنش مثبت برخی از متحدان آمریکا مواجه شود، اما مسلما در جهانی که بسیاری از کشورها خواهان تغییر نظام تحت سیطره و هژمونی آمریکا به یک نظام چند قطبی هستند، این ندای واشنگتن خریدار چندانی ندارد. کما اینکه روسیه به صراحت اعلام کرده در هیچ اتحادی با آمریکا علیه چین شرکت نخواهند کرد.

میرطاهر توضیح داد: خیلی از کشورهایی که مخالف سلطه و هژمونی آمریکا هستند و بسیاری از کشورهای دیگر معتقدند که این آمریکا است که در دوره زمامداری ترامپ نظم و ثبات بین‌المللی را در معرض مخاطره جدی قرار داده و با خروج از انواع توافقات و پیمان‌های بین‌المللی و همچنین اقدامات یک جانبه، امنیت بین‌المللی را مورد خدشه قرار داده و اکنون هم به صورت علنی و مدام تلاش می‌کند که چین را به عرصه رویارویی مستقیم با واشنگتن بکشاند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره واکنش چین نسبت به این تهدیدات اظهار داشت: هر چند چینی‌ها اقدامات متقابلی علیه آمریکا انجام دادند، اما باتوجه به نگرش شرقی و سیاست صبر و مدارا بیشتر تلاش می‌کنند آتشی را که آمریکا می‌افروزد، خاموش کنند و کمتر سعی در برخورد مستقیم در این زمینه‌ها دارند. سیاست آن‌ها این است که تا زمانی که به قدرت اول جهانی تبدیل نشده‌اند از برخورد مستقیم و جدی با آمریکا خودداری کنند.

وی با اشاره به برخی پیش‌بینی‌ها از سوی منابع غربی در رابطه با اینکه تا سال 2030 و حتی زودتر از آن، چین قدرت اول اقتصادی جهان خواهد بود و همزمان به تقویت توانمندی نظامی هم می‌پردازد، اضافه کرد: مسلما در آینده تقابل آمریکا و چین دارای ابعادی چندگانه خواهد شد که یکی از جنبه‌های آن تقابل امنیتی و نظامی در مناطق استراتژیک جهانی از جمله دریای چین جنوبی و تنگه تایوان خواهد بود.

برخورد با چین برای آمریکایی‌ها ساده نخواهد بود

میرطاهر درخصوص اظهارات «جو بایدن» مبنی بر اینکه سیاست دولت احتمالی او اعمال فشار چند جانبه بر چین از طریق احیای روابط با متحدان آمریکا است و همچنین سیاست آمریکا در دوره بعد از ترامپ در قبال چین نیز گفت: آمریکا برای تقابل با چین و تضعیف آن حداکثر تلاش خود را انجام می‌دهد، اما چین تبدیل به غول اقتصاد جهانی شده و مسلما برخورد با چین برای آمریکایی‌ها اصلا کار ساده‌ای نخواهد بود و شاید علت اینکه آقای پمپئو خواهان ایجاد ائتلاف بین‌المللی علیه چین شده، اساسا همین مسئله است.

وی با اشاره به روابط اتحادیه اروپا و چین که برخلاف میل آمریکا خواهان همکاری با چین هستند، ادامه داد: آن‌ها به خوبی واقف هستند که چین ابرقدرت اقتصادی آینده جهان خواهد بود و با توجه به تشدید اختلافات میان دو سوی اقیانوس اطلس و اقداماتی که ترامپ علیه متحدان اروپایی خود انجام می‌دهد، متوجه شدند که ادامه همکاری با دولتی که به هیچ یک از قوانین و توافقات بین‌المللی وقعی نمی‌گذارد مورد سوال و تردید است.

آمریکا در تقابل جهانی با چین تا حد زیادی تنها خواهد ماند

این کارشناس مسائل بین‌الملل به تقابل تجاری اروپا و آمریکا اشاره و تاکید کرد: اروپایی‌ها ترجیح می‌دهند اصطلاحا همه تخم مرغهایشان را در سبد آمریکا نگذارند و با طناب آمریکا به چاه مقابله با چین فرو نروند. به همین دلیل هم ما شاهد گفتگوهای راهبردی میان سران اتحادیه اروپا و چین هستیم. بنابراین به نظر می‌رسد آمریکا در تقابل جهانی با چین تا حد زیادی تنها خواهد ماند.

به اعتقاد میر طاهر؛ تمدن‌ها و قدرت‌های جهانی مانند هر موجودی که زندگی ارگانیک دارد دارای چرخه حیات است که از ایجاد، رشد و یا اوج گیری و اعتلا شروع می‌شود و بعد از اینکه به حداکثر توانمندی و شکوفایی خود رسید به دلایل مختلف روند انحطاط و نزول را در پیش می‌گیرد و در نهایت نابود یا بسیار تضعیف خواهد شد.

آمریکا از قاعده چرخه حیات مستثنی نیست

وی با بیان اینکه همان طور که امپراتوری بریتانیا بعد از جنگ جهانی دوم حداکثر تبدیل به یک قدرت بین‌المللی سطح پایین شد، آمریکا هم از این قاعده مستثنی نیست، گفت: به دلایل مختلف، آنچه در ادبیات سیاسی، با عنوان «افول آمریکا» گفته می‌شود در دو دهه اخیر شدت گرفته است. خصوصا در دوره ترامپ قدرت نرم آمریکا و توان تاثیرگذاری و نفوذ آن به شدت کاهش پیدا کرد. در مقابل چین و روسیه و برخی قدرت‌هایی که تحت عنوان قدرت‌های نوظهور اقتصادی از آن‌ها یاد می‌شود هستند که خواهان برپایی و تشکیل یک نظم نوین بین‌المللی مبتنی بر چند جانبه‌گرایی و نقش محوری سازمان ملل هستند. این روند اجتناب ناپذیر است.

میرطاهر با مهم ارزیابی کردن همراهی روسیه با چین و افزایش توان چین در پی این همراهی، افزود: آمریکا نه فقط در زمینه‌های اقتصادی با دشواری‌های بسیار جدی روبرو است، خصوصا به دلیل همه‌گیری کرونا و واقعیت‌های دوره پسا کرونا، بلکه به دلایل مختلف، به خوبی واقف است که در آینده رقیبی بسیار جدی به نام چین خواهد داشت که مسلما مقابله و یا تلاش برای تضعیف آن با واکنش‌های متقابل پکن مواجه خواهد شد.