بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحت کنترل درآمدن تنگه هرمز در پی «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، شوک کمسابقهای در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده و پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی گستردهای برای اقتصاد جهانی و منطقه به همراه داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر بریکس با تصویری نمادین از پول بریکس در دستان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهورروسیه پایان پذیرفت. شاید تا پیش از این نشست، عدهای از کارشناسان به استمرار بریکس به مثابه یک بلوک (یا شبکه نوپدید) باور چندانی نداشتند. اگرچه وتوی عضویت ترکیه از سوی هند نشان داد که بریکس برای قدرتگیری از مجرای گسترش ائتلاف، راهی بهنسبت طولانی در پیش دارد، اما نگاهها به بریکس آن را تا حد زیادی موفق نشان میدهد. پول بریکس و نمایش آن در دستان پوتین، یکی از نشانههای جدیت در بریکس و افزایش اهمیت آن در آینده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا با بیان اینکه به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریمهای ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست، گفت: ورود بزرگترین شرکت تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکاییسازی و چینیسازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بینالمللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمیتوان با اتکا به واکنشهای هیجانی و مبالغهآمیز و البته به دور از بیطرفی علمی، آیندههای محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در ماه دسامبر کنفرانس مشترک چند روزهای در واشنگتن و با حضور 49 کشور آفریقایی برگزار شد. هدف از برگزاری اين كنفرانس، بحث و بررسی اولویتهای مشترک و همچنین چگونگی توسعه روابط میان ایالات متحده و کشورهای آفریقایی بود.
حسین سیاحی- پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد اقتصاد بینالملل با بیان اینکه در پی کاهش تولید نفت اوپک پلاس، گروهی از قانونگذاران در آمریکا برنامه تنبیهی برای عربستان را که دربرگیرنده عدم فروش تسلیحات به عربستان است، تدارک میبینند، گفت: در مورد امکان کاهش حقیقی تولید تردیدهایی وجود دارد؛ در حالی که اکثر اعضای اوپک پلاس به دلیل کمبود سرمایه گذاری، به طور منظم از سهمیه تولید خود کوتاه میآیند، تخمین زده میشود که کاهش واقعی تولید تنها در حد یک میلیون بشکه در روز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تا زمانی که چین به جایگاهی بسیار بالاتر از جایگاه فعلی در سلسلهمراتب قدرت نظام بینالملل دست پیدا نکند، در خصوص تایوان به روشی که روسیه در مورد اوکراین متوسل شد، متوسل نخواهد شد. انسجام غرب در تحریم روسیه برای پکن آموزنده بود که غرب صرفاً بهانهای برای تضعیف رقبا و دشمنان خود به شکلی مشروع میخواهد.
دکتر فاطمه نکولعل آزاد – پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روزافزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.