مهدی خورسند در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به برگزاری سومین نشست پنج روزه صلح و امنیت چین-آفریقا به میزبانی چین و با حضور نمایندگان دفاعی بیش از ۵۰ کشور آفریقایی، نمایندگان اتحادیه آفریقا و همچنین وابسته ‌های نظامی سفارت های این قاره در پکن و با موضوع «اجرای ابتکار امنیت جهانی، تقویت همبستگی و همکاری چین و آفریقا»، تصریح کرد: شرق آسیا خواستگاه توسعه در دنیا است و به زعم کارشناسان توسعه و اقتصاد سیاسی، بعد از شرق آسیا، ما در غرب و جنوب غرب آسیا شاهد توسعه خواهیم بود. اما بعد از غرب آسیا، آفریقا، زمین بازی یا محل رقابت بعدی قدرت‌های بزرگ در نظام بین الملل خواهد بود.

وی با بیان اینکه آفریقا به زمین رقابت و بازی قدرت‌های بزرگ بین المللی تبدیل خواهد شد، گفت: جدیدترین داده‌های اداره کل گمرک چین نشان می‌دهد که تجارت دوجانبه میان چین و آفریقا طی هفت ماه نخست امسال نسبت به سال گذشته 7.4 درصد رشد داشته و به 1.14 تریلیون یوان، معادل156.4 میلیارد دلار، رسیده است.

این کارشناس مسائل شرق آسیا با تاکید برایکه چینیها در پی اجرای مدل توسعه خاصشان در حوزه جنوب، یا پیشبرد راهبرد جنوب- جنوب در دنیا هستند و بنا دارند که در آفریقا نفوذ کنند، ادامه داد: چین تمام هزینه‌های امدادرسانی و تامین مایحتاج اولیه بهداشتی را در قالب صلیب سرخ برای آفریقا تامین می کند و نیروی انسانی برای آنها می فرستند. حتی اخباری درباره اینکه چینیها در ازای دو وعده غذای گرم در روز، به آفریقاییها زبان چینی یاد می دهند، شنیده می‌شود.

خورسند با یادآوری اینکه چین برای آفریقا برنامه ریزی ویژه ای دارد، افزود: چین در چندماه گذشته، برخی از وام‌هایی که به کشورهای آفریقایی داده بود را استمهال و یا بخشید تا زمینه توسعه همکاری بیشتری را با آفریقا رقم بزند. در واقع چین، به دنبال ترویج یک مدل اقتصاد جهانی باز است؛ به گونه‌ای که براساس آن، بتواند امکان همکاری بیشتر را برای کشورهای سراسر جهان از جمله کشورهای قاره آفریقا فراهم کند. نباید فراموش کرد که چین برای چهاردهمین سال پیاپی، بزرگترین شریک تجاری آفریقا بوده و مجموع ارزش واردات این کشور از آفریقا در 23 سال گذشته به ارزش 1.42 تریلیون دلار رسیده و صادرات به آفریقا نیز 1.58 تریلیون دلار بوده است.

وی با بیان اینکه همکاری چین و آفریقا در حوزه‌هایی مانند خدمات مالی، اقتصاد دیجیتال، هوافضا و انرژی جدید، در حال گسترش است، اظهارداشت: چینیها تاکنون از بعد نظامی در آفریقا ورود نکرده بودند و حتی تلاش نداشتند به صورت آشکار، پایگاه نظامی در این قاره ایجادکند، اما همکاری‌های نظامی اخیر چین و آفریقا و برگزاری نشست دفاعی صلح و امنیت، بیانگر این است که چینیها بی تمایل نیستند که در بعد نظامی هم وارد فضای همکاری با آفریقا شوند و همکاری همه جانبه ای، حتی در ابعاد امنیتی شکل دهند.

خورسند با بیان اینکه ساخت پایگاه‌های جدید در مناطق دورتر در اقیانوس آرام یا در سواحل اقیانوس اطلس در آفریقا، توانایی عملیاتی چین را به شدت افزایش خواهد داد و سال ۲۰۱۷ نیز در جیبوتی پایگاهی ساخته است، اضافه کرد: برگزاری چنین نشستهایی نشانگر این است که چین به دنبال نفوذ نظامی در آفریقا است. هم اکنون، بیش از 80درصد از نیروهای حافظ صلح چین، هنوز دراین قاره مستقر هستند و ماموریت‌های صلح بانی متعددی داشته اند.

این کارشناس مسائل شرق آسیا، با بیان اینکه فروش اسلحه به کشورهایی که منابع معدنی و طبیعی آنها را استخراج می کند ، برد دو جانبه ای برای چینی‌ها محسوب می شود، گفت: براساس گزارشها، بزرگترین تولیدکننده تسلیحات چین و هفتمین تامین کننده بزرگ تجهیزات نظامی جهان، دفتر فروش جدیدی را در سنگال افتتاح کرده است. این شرکت اکنون دفاتری نیز در نیجریه، آنگولا و آفریقای جنوبی دارد. علاوه براینها، پکن در تلاش است دفاتری را در مالی و ساحل عاج نیز برای فروش، تعمیر اسلحه، وسایل نقلیه و تجهیزات نظامی ایجاد کند.

وی با تاکید براینکه ورود بزرگترین تولید کننده اسلحه چین به سنگال افزایش نفوذ چین در غرب آفریقا را به همراه خواهد داشت، یادآورشد: به دلیل کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا و افزایش تحریم‌های ناشی از جنگ اوکراین، چین به سرعت در حال گسترش نفوذ خود در غرب آفریقاست. تاجایی که این کشور، در ۱۰ سال گذشته به تامین کننده اصلی تسلیحات برای کشورهای آفریقایی تبدیل شده است. اکنون چین سومین صادرکننده بزرگ سلاح به آفریقا پس از روسیه و آمریکا است.

خورسند با بیان اینکه چین به آفریقا ایدئولوژی تزریق نمی کند و هیچ فشاری هم به آنها برای انجام اصلاحات داخلی وارد نمی سازد، گفت: پکن آنها را به همین شکلی که هستند می خواهد و حاضر است با هر شرایطی که آنها دارند، با آنها همکاری کند. بنابراین، آفریقا برای چین بازار بسیار بی نظیری است و نوع همکاری چینیها هم برای کشورهای در حال توسعه جذاب است. چینییها بعد از اینکه در حوزه کمک‌های بشردوستانه و دیپلماسی عمومی ورود کردند، توانستند نظر مثبت و اطمینان آفریقاییها را جلب کنند تا جایی که آفریقاییها وارد خرید تسلیحات نظامی شده اند.

به گفته این کارشناس مسائل شرق آسیا؛ امروز برای کشورهای دنیا جذاب است که با مدل‌های متنوعی که چین برای همکاری نظامی پیشنهاد می دهد، طرف معامله آن قرار گیرند. افزایش نفوذ چین در آفریقا، نفوذ سنتی فرانسه، انگلستان، پرتغال و حتی آمریکا را به چالش کشیده است.

خورسند افزود: جمهوری دموکراتیک کنگو در ابتدای سال جاری میلادی، قرارداد خرید هواپیماهای بدون سرنشین از چین را امضا کرد و براساس گزارشها، خرید هواپیماهای جنگنده چینی از سوی آفریقا هم در حال افزایش است. بنابراین، چین توسعه بازارهای صنعت تسلیحات را از آفریقا آغاز کرده و حتی در ازای ارائه تسلیحاتی رایگان، امتیازاتی برای توسعه نفوذ خود می گیرد.