جدیدترین مطالب

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

Loading

أحدث المقالات

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

Loading

جایگاه جدید دلار در اقتصاد جهانی؟

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تقابل بین امریکایی‌سازی و چینی‌سازی جهان، عرصه جدیدی از بازیگری را ایجاد کرده است. درحالیکه تلاش طرف چینی برای کاهش قدرت بین‌المللی دلار و افزایش مقبولیت جهانی یوآن روندی فزاینده دارد، نمی‌توان با اتکا به واکنش‌های هیجانی و مبالغه‌آمیز و البته به دور از بی‌طرفی علمی، آینده‌های محتمل این تقابل و عرصه جدید بازیگری را به درستی تحلیل و سناریوپردازی کرد. رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد

پس از جنگ جهانی دوم، دلار به مثابه ارز ذخیره جهان، جایگاه مسلط را یافت و نظام برتن وودز، چیرگی دلار در اقتصاد جهانی را به دنبال داشت. اما در دهه 1970، نیکسون، رئیس جمهور وقت امریکا، پایان رابطه دلار و طلا را اعلام کرد و در نتیجه، نظام برتن‌وودز پایان یافت. با این وجود، دلار همچنان اعتبار بین‌المللی خود را حفظ کرد اما پس از بروز بحران مالی در سال 2008 و بحران بدهی اروپا در سال 2011، درباره ادامه جایگاه دلار به مثابه یک ارز مسلط جهانی،‌ تردیدهایی مطرح شد. همزمان، چین با رویکرد بدهکارسازی کشورها، از جمله برای پوشش بحران بدهی اروپا، رویکرد خود برای افزایش جایگاه یوآن را مورد توجه قرار داد.

در واقع چهار عامل به چین کمک کرد‌ه‌اند تا رقابت در عرصه جدید ارز مسلط جهانی را با جدیت بیشتری به پیش برد: اول، رشد اقتصادی چین که در آینده انتظار می‌رود از نظر تولیدناخالص‌داخلی، از امریکا پیشی بگیرد. هرچند که رقیب جدیدی به نام هند نیز در این عرصه نیز ظهور کرده است. اما سه عامل دیگر، احتمال افزایش رقابت‌پذیری چین در سیستم ارزی بین‌المللی را افزایش داده‌اند. دومین عامل، تجارت روبه‌رشد آن با کشورهاست. طرح بلندپروازانه جاده ابریشم نو تقریبا کامل شده و استراتژی بلندمدت «ساخت چین 2025» نیز کمک کرده تا در جریان این تجارت روبه‌گسترش، تقاضا برای ارز چین،‌ به طور چشمگیری بیشتر و بیشتر شود. امضای قراردادهای سوآپ ارزی با کشورها نیز به چین کمک کرده است تا در مبادلات، از یوآن استفاده کند. سومین عامل، سیستم مالی است که به خصوص پس از جنگ تجاری چین و امریکا از میانه دهه 2010، باعث شد تا چین با حذف دلار از معاملات بورسی خود، به سمت تقویت جایگاه بین‌المللی یوآن، گام بردارد. افزون بر این، چین بازار مالی خود را بیشتر در اختیار سرمایه‌گذاران خارجی گشود و موسساتی مانند بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا را تاسیس کرد. ژئوپلتیک نیز عامل چهارم است؛ خروج ایالات متحده از افغانستان، تحریم‌های گسترده این کشور علیه کشورهای دیگر و رویکرد تهاجمی ترامپ که احتمال تکرار آن نیز می‌رود، عواملی بود که به چین فرصت داد تا نقش خود را اگرچه با همان رویکرد همیشگی دیپلماسی اقتصادی، پررنگ‌تر کند. توافق میان ایران و عربستان در چین، نمونه‌ای از این ظرفیت سازی چین است که برای توسعه پروژه جاده ابریشم و دیگر پروژه‌های اقتصادی و تجاری عظیم خود، به آن نیاز دارد.

با این وجود، دلار همچنان یک ارز مسلط جهانی است و به سادگی نمی‌توان انتظار داشت که جایگاه مسلط خود را از دست بدهد. حجم تجارت چین و امریکا در مقایسه با حجم تجارت چین با جهان، یک دهم است و این رابطه بدین معناست که هنوز رقابت به مرحله تعیین‌کننده وارد نشده است. نمایه استراتژیک چین نشان می‌دهد که براساس شرایط،‌ راهبردهای خود را تغییر می‌دهد و رویکرد ارزی تهاجمی این کشور پس از رویکرد میخکوب‌کردن ارزش یوآن به دلار،‌ شروع شده است. بنابراین،‌ استمرار آن نیز به ادامه رقابت اقتصادی- تجاری- فناورانه دو کشور بستگی دارد.

از سوی دیگر، امریکا برای کاهش تورم، برنامه کاهش نرخ بهره مرجع را دنبال کرد. افزون بر این، در رویکرد اصلی امریکا، خزانه‌داری مخارج مالی را از طریق انتشار اوراق قرضه داخلی و خارجی، تامین می‌کند؛ دارایی‌هایی که بدهی ملی امریکا را می‌افزاید و طبق قانون اساسی این کشور، دارای سقف مشخصی است. در حال حاضر، جانت یلن، وزیر خزانه‌داری امریکا، بر این باور است که ناتوانی این کشور در جلوگیری از افزایش این بدهی‌ها جایگاهش به عنوان رهبر اقتصاد بین‌الملل را به خطر می‌اندازد و احتمال ورود به یک رکود جهانی را نیز تقویت می‌کند. اگرچه جمهوری‌خواهان در موضعی مخالف قرار گرفته‌اند و در مذاکرات مربوط به سقف بدهی، قانون کاهش تورم، در عمل، کنار گذاشته شده است.

شرایط پیش‌گفته بدین معناست که آینده رقابت دو ارز، هم به توانایی چین در ادامه پرقدرت استراتژی «ساخت چین 2025» وابستگی دارد و هم به رویکرد امریکا به تورم و مسئله بدهی‌های ملی این کشور. هرچند که بدهی ملی یک کشور،‌ نشانگر ضعف آن نیست و اعتبار بین‌المللی یک کشور را منعکس می‌سازد اما اثر آن بر تضعیف ارزش پول ملی می‌تواند چالش‌آفرین باشد. اما هنوز امریکا از نظر فناوری، در سطح جهانی پرچمدار است. ضمن این‌که باید به رمزارزها و توسعه آن‌ها نیز توجه کرد. همان طور که جهانی‌شدن بر اساس روندهای محتمل پیش نرفت، احتمال دارد که رقابت چین و امریکا نیز به معنای ورود به نظمی جدید در سطح جهان نباشد و اتکای صرف به یکی از دو طرف رقابت، قمار غیرعقلانی خواهد بود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *