حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به تلاش‌های اخیر عربستان برای خرید زمین در عراق گفت: مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق با اقدام اخیر خود در واگذاری زمین به عربستان سعودی که البته با واکنش‌های گسترده‌ای در داخل این کشور مواجه شده، در تلاش است تا از دایره اعتقادی خارج و به سمت دایره قومیت‌گرایی ورود پیدا کند؛ درحالی‌که جریان‌های سیاسی و فراکسیون‌های پارلمانی مخالف این رویکرد هستند و به همین دلیل الکاظمی نخواهد توانست پای عربستان را به عراق باز کند.

هانی زاده در ادامه افزود: درواقع دولت مصطفی الکاظمی که بر عنصر عربیت در سیاست خارجی اهمیت می‌دهد، در راستای تقویت روابط با ریاض گام برمی‌دارد و ازآنجایی‌که عراق با مشکلات اقتصادی مواجه است، تلاش می‌کند از توانمندی اقتصادی عربستان بهره گیرد.

هانی زاده‌ با اشاره به اینکه تجربه نشان داده عربستان سعودی هر کجا در یک کشور عربی مخصوصاً کشوری که دارای مذهب و رویکرد سیاسی مشخصی است، ورود پیدا کند، موجب بروز جنگ طایفه‌ای و فتنه در آن کشور می‌شود، تأکید کرد: «عربستان سعودی پس از سال 2003 و سرنگونی رژیم سابق عراق تلاش کرد تا در این کشور حضور معنوی و فیزیکی خود را تثبیت کند ولی به دلیل هوشمندی مقامات سابق عراق به‌ویژه مراجع تقلید، عربستان نتوانست حضور خود را در این کشور تقویت کند.»

وی به تلاش‌هایی در این رابطه نیز اشاره کرد و گفت: «سفارت عربستان و کنسولگری این کشور در بصره از رهگذر رویکردهای طایفه‌گری تلاش کرد تا بین شیعه و سنی اختلاف ایجاد کند اما با شکست مواجه شد. همچنین در طول سه سال اخیر عربستان سعودی با کمک برخی عوامل داخلی خود به ایجاد شورش‌های خیابانی و تحریک جوانان عراقی اقدام کرد تا بتواند از رهگذر شکاف طایفه‌ای مانع از نفوذ معنوی ایران در این کشور شود.»

هانی‌زاده معتقد است که اکنون عربستان سعودی به بهانه کشاورزی و کمک به بازسازی کشاورزی عراق تلاش می‌کند تا حضور فیزیکی خود را در این کشور تقویت کند که در این صورت به بهانه بهره‌گیری از فناوری‌های رژیم صهیونیستی در امر کشاورزی، پای این رژیم را نیز می‌تواند به عراق باز کند.

وی در رابطه با واکنش مقامات و جریان‌های عراقی نسبت به این مسئله گفت: «متأسفانه برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی نسبت به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق اقبال زیادی از خود نشان دادند؛ اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود؛ زیرا هدف ریاض از حضور در این کشور بسترسازی برای تجزیه عراق است. عربستان سعودی دارای زمین‌های وسیعی است و اگر قادر به احیای کشاورزی منطقه است در درجه اول باید از کشور خود شروع کند و نه از عراق.»

این کارشناس مسائل خاورمیانه در خصوص اهداف ضدایرانی عربستان و یا اقداماتش در رقابت با ایران نیز توضیح داد: «عربستان سعودی از هر ابزاری برای کاهش نفوذ ایران و تقویت جریان‌های ضدایرانی در عراق استفاده می‌کند. به همین دلیل تلاش ریاض برای حضور در عراق با دو هدف عمده صورت می‌گیرد؛ نخست ایجاد شکاف بین طوایف عراق و کشاندن پای رژیم صهیونیستی به این کشور؛ دوم کاهش نفوذ ایران در عراق که البته عربستان به دلیل هوشمندی جریان‌های سیاسی و فراکسیون‌های شیعه عراق هرگز نخواهد توانست به اهداف خود در عراق دست یابد.»

درنهایت با وجودیکه برخی از منفعت‌های اقتصادی این طرح ریاض برای عراق سخن می‌گویند اما هانی‌زاده تأکید کرد که عربستان خیلی به دنبال منافع اقتصادی نیست و صرفاً اهداف استراتژیک و راهبردی را در عراق دنبال می‌کند؛ زیرا پروژه‌های کشاورزی قطعاً در کوتاه‌مدت پاسخ نخواهد داد و موضوع احیای کشاورزی عراق یک موضوع انحرافی است.