عطا بهرامی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به افزایش حجم روابط اقتصادی چین و اروپا در مقایسه با روابط چین و آمریکا، این مسئله را اتفاقی کوتاه‌مدت ندانست و خاطرنشان کرد: ما شاهد تداوم تقویت روابط اقتصادی چین و اروپا خواهیم بود و ریشه آن به نقشی که آلمان بازی می‌کند برمی‌گردد.

شکل‌گیری منافع مشترک میان چین و آلمان

وی افزود: آلمان خود را با محورهای ضد آنگلوساکسونی تنظیم می‌کند و در شرایط فعلی محورآتلانتیکی که بین انگلیس و آمریکا وجود دارد به‌شدت علیه چین فعال‌شده و حتی انگلیسی‌ها شرکت‌های چینی را از بورس لندن اخراج کردند و مانند آمریکا به دنبال اعمال فشار بر پکن هستند تا مانع این قدرت شرقی شوند. در مقابل آلمانی‌ها به کمک چین آمده‌اند تا موازنه سازی ایجاد کنند تا چین بتواند مقابل آمریکا و انگلیس قرار بگیرد. درواقع منافع مشترکی میان ریاست اتحادیه اروپا که آلمان است و چین شکل‌گرفته است.

این کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه آلمان به‌جای آمریکا، فناوری‌های خود را به چین می‌فرستد، گفت: آمریکا خود را از بازار چین کنار کشیده و آلمان تلاش می‌کند تا آنجا که می‌تواند کاهش صادرات چین به آمریکا را جبران کند تا این صادرات به سمت اروپا شکل بگیرد. مطمئناً آمریکا همچنان وارداتش از چین را کاهش خواهد داد و به دنبال جایگزین کردن هند هستند تا از هند واردات داشته باشند. از طرف دیگر چینی‌ها به خاطر بازار صادرات محوری که دارند، نیاز به بازارهای جدید دارند.

بهرامی با یادآوری اینکه بازار اتحادیه اروپا از بازار آمریکا بزرگ‌تر است، اضافه کرد: آلمانی‌ها در حال کارسازی برای چین هستند و رشد ارقام روابط چین و اروپا نشان می‌دهد که صف‌بندی‌های آینده جهان به چه سمتی است. ما یک محور آتلانتیکی بسیار قوی داریم که بین آمریکا و انگلیس و اقمارشان و علیه چین در حال شکل‌گیری است؛ از طرف دیگرکسانی که می‌خواهند این بازی را به هم بزنند.

وی با بیان اینکه فرانسه چندان جرات نمی‌کند تمام‌قد مقابل آمریکا بایستد و اقتصاد چندان توانمندی هم ندارد؛ اما این امکان در اختیار آلمان است، سیاست‌های ترامپ در مقابل اتحادیه اروپا را اتفاقی ندانست و توضیح داد: این سیاست کلان نخبگان آمریکایی است، اما باید خیلی قبل‌تر این سیاست اتخاذ می‌شد و لابی شرکت‌ها باعث شده بود، اعمال آن به عقب بیافتد. انتقاد ترامپ این بود که ما باید پانزده سال پیش این سیاست را در پیش می‌گرفتیم و این سیاستمداران ابله آمریکایی بودند که این کار را نکردند!

این کارشناس اقتصاد بین‌الملل در خصوص تأثیر روی کار آمدن حزب دموکرات در آمریکا بر تغییر سیاست‌های این کشور در رابطه با اروپا نیز گفت: مطمئناً بایدن هم همین راه را ادامه می‌دهد، چراکه این اقدامات بر اساس منافع کلان آمریکاست. اگر آمریکایی‌ها مانع چین نشوند، چین جای آمریکا را می‌گیرد. ترامپ می‌گفت چون شرکت‌های آمریکایی در چین ارزان فعالیت می‌کردند با لابی‌هایی مانع اجرای این سیاست می‌شدند؛ یعنی منافع ملی آمریکا را قربانی منافع شرکت‌ها کرده بودند.

بهرامی گفت: آمریکا می‌داند که اگر این سیاست کلان را اجرایی نکند چین عملاً جای آن‌ها را به‌عنوان قدرت برتر می‌گیرد و دیگر آمریکا باید باقدرت جهانی‌اش خداحافظی کند. به همین دلیل این سیاستی بلندمدت است و بعدازاین هم ادامه پیدا می‌کند.

این تحلیلگر اقتصاد بین‌الملل در خصوص مزیت‌های این تغییر شریک تجاری برای اروپا، گفت: طبیعتاً آمریکا تمایل دارد اروپا را در مدار خود نگه دارد، اما اروپایی‌ها منافع خودشان را در نظر می‌گیرند؛ چراکه آمریکا می‌خواهد از طریق آلمان با چین مقابله کند و مطمئناً آلمان اجازه این کار را نمی‌دهند و برای حفظ منافع ملی‌اش به دنبال موازنه سازی با آمریکا است.

منافع کلان آلمان در تقویت قطب‌های ضدآمریکایی است

بهرامی با اشاره به تحریم آمریکا علیه شرکت‌های آلمانی فعال در پروژه «نورد استریم 2» و نارضایتی آمریکا از همکاری آلمان با روسیه، اضافه کرد: آمریکا، اروپای دنباله‌رو را می‌خواهد؛ اما منافع اروپا در دنباله‌روی محض از آمریکا نیست، کما اینکه آلمان در تحریم ایران هم بی‌رغبت‌ترین کشور بود. آن‌ها آخرین کشوری بودند که بعد از سال 90 از بازار ایران رفتند و اولین کشوری بودند که برگشتند. قراردادهایی که با ایران بستند همه پیش‌خریدهای بلندمدت پتروشیمی و چیزهای دیگر بود. ازاین‌جهت منافع کلان آلمان در تقویت قطب‌های ضدآمریکایی است، از ایران گرفته تا چین و روسیه یا هر کشور دیگر.

بهرامی جبران کردن بازار آمریکا را برای اروپا کار دشواری ارزیابی کرد و ادامه داد: شاید اروپایی‌ها نتوانند سهم بازار آمریکا را عیناً جبران کنند و شاید بخشی از آن را جبران کنند؛ چراکه آمریکا می‌توانست پول چاپ کند و کالا بخرد اما آلمان نمی‌تواند یورو چاپ کند و کالا بخرد. وقتی به چین بازار می‌دهد عملاً از بخشی از بازار خود صرف‌نظر می‌کند، ازاین‌جهت ضررشان کاملاً جبران نمی‌شود.

دنیای چندقطبی در حال شکل‌گیری است

این تحلیلگر اقتصاد سیاسی با بیان اینکه دنیای چندقطبی در حال شکل‌گیری است، این تحولات را برای برخی کشورها ازجمله ایران فرصت دانست و تأکید کرد: این تقابل قدرت‌ها برای کشوری مثل ما بسیار مهم است.

وی با بیان اینکه سطح‌بندی‌های جهانی در حال تغییر است، اضافه کرد: طبیعتاً یک دوره گذار پرتنش پیش روداریم و بسیاری از کشورها هنوز نقش خودشان را نمی‌دانند. درواقع دنیای آینده هنوز شکل نگرفته و مطمئناً این دوران گذار زمانی را به خود اختصاص می‌دهد، اما در آینده یک دنیای چندقطبی جایگزین دنیای تک‌قطبی فعلی خواهد شد.