جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
پیامدهای عدم فروش تسلیحات آمریکا به عربستان

دكتر علياكبر اسدي در گفتگو با سايت شوراي راهبردي روابط خارجي اظهار داشت: «در دوره رياست جمهوري ترامپ، روابط ويژهاي بين تيم ترامپ و تيم محمد بن سلمان برقرار بود و رئيسجمهور سابق آمريكا برخلاف بسياري از رويههاي ثابت در رويكردهاي روساي جمهور آمريكا، اولين سفر خارجياش را به عربستان انجام داد.»
اسدي با اشاره به اينكه آمريكا در بحث فروش تسليحات بدون اعمال محدودیتها حجم گستردهاي سلاح به اين كشور ميفروخت، ادامه داد: «لذا در رابطه با جنگ يمن، ترامپ بدون آنكه توجهي به انتقادات داخلي در آمريكا در خصوص وضعيت انساني و تبعات تداوم جنگ و اقدامات تهاجمي عربستان داشته باشد همچنان از بنسلمان در اين جنگ حمايت ميكرد.»
عضو هیئتعلمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي با بيان اينكه در باقي عرصههاي سياست منطقهاي نيز دونالد ترامپ بهشدت از محمدبنسلمان حمايت ميكرد، گفت: «يكي از مهمترين دلايلي كه عربستان و كشورهاي متحد آن وارد فاز محاصره قطر شدند، حمايتهاي ترامپ بود و چون رياض حمايتهاي ترامپ را پشت سر خود احساس ميكرد، خيلي نگراني از اقدامات خود نداشت.»
اسدي ادامه داد: «در چارچوب كلي سياست خارجي آمريكا درباره عربستان بهرغم آنكه همكاريهاي راهبردی و هماهنگيهايي در بسياري از عناصر، اجزا و محورهاي سياست خارجي بين دو كشور وجود داشت، اما هیچگاه به معناي حمايت كامل از سياستهاي عربستان چه در داخل و چه در سطح منطقهاي نبوده است.»
اين استاد دانشگاه در رابطه با سياست خارجي بايدن در قبال عربستان نيز گفت: «جو بايدن در دوره رقابتهاي انتخاباتي رياست جمهوري و حتي پيش از آن مطرح كرده بود كه حمايتهاي همهجانبه و فراگير ترامپ از عربستان و محمد بن سلمان، رويكردي نيست كه در نهايت بتواند به ثبات و امنيت منطقهاي كمك كند و اين مسئله باعث شده كه سعوديها يك سري رفتارهاي تهاجمي داشته باشند كه منجر به افزايش ناامني، بيثباتي و پيچيدگي بيشتر مسائل و تحولات منطقهاي شده است.»
اسدي با بيان اينكه نگاه بايدن به منطقه معطوف به نگاه كلان بينالمللي است، تأکید كرد: «بايدن در سطح بينالمللي معتقد است كه آمريكاييها بايد سطح رهبري خود را در عرصه بينالمللي و هدايت نظم جهاني ليبرال برعهده داشته باشند و معتقد است كه ترامپ به آن جايگاه لطمه زده كه بايد احيا شود.»
به گفته عضو هیئتعلمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، بايدن براي احياي اين جايگاه بايد اثرگذاري كشورش را در جهان گسترش دهد و بهخصوص بايد در بحث مهار چين بتوانند سرمايهگذاريهاي بيشتر با رويكردهاي متفاوتتري داشته باشند.
وي ادامه داد: «در اين چارچوب نگاه بايدن به منطقه اين است كه بايد نوعي ثبات و موازنه نسبي در منطقه وجود داشته باشد تا از اين طريق چالشها و درگيريها در منطقه براي آمريكا كاهش پيدا كند و اين كشور بتواند هزينهها و مسئوليتهاي خود را در منطقه تعديل و به اولويتهاي جهانياش بپردازد.»
اسدي معتقد است «با تداوم رويكرد قبلي واشنگتن در قبال رياض اين مسيري كه بايدن در نظر دارد قابل پيمودن نيست؛ لذا بايدن بر اين باور است كه علاوه بر آنكه بايد به ايران فشار وارد آورده و آن را وارد فاز تعاملاتي كند، عربستان نيز بايد رفتارهايش را تغيير دهد.»
اين كارشناس ميگويد از جمله اقداماتي كه در وهله نخست مدنظر رئيس جمهور آمريكا است بحث پايان محاصره قطر و همچنين قطع فروش تسليحات به عربستان است. وي افزود: «آمريكاييها خواستار آن هستند كه جنگ يمن پايان پيدا كند و در يك رويكرد جديد بازيگراني كه در منطقه در بحث يمن تأثیرگذار هستند بتوانند وارد روند گفتگوها و فاز سياسي شوند.»
اسدي تاكيد كرد لذا قطع كمكهاي تسليحاتي بيش از هر چیز به جنگ يمن مربوط ميشود و عنوانشده است كمكهايي كه جنبه قدرت نظامي و تهاجمي عربستان را تشديد میکند، قطع خواهد شد.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: «در چنين شرايطي عربستان بايد به جنگ خاتمه دهد و وارد فاز سياسي شود.»
عضو هیئتعلمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در نهايت با بيان اينكه تا چند هفته پيش به نظر میرسید شايد بازگشت به برجام اولويت اصلي بايدن در منطقه باشد، ادامه داد: «اما ميتوان گفت كه بحث جنگ يمن و خاتمه دادن به آن براي رئیسجمهور آمريكا احتمالا اولويت بيشتري نسبت به بحث ايران و بازگشت به برجام دارد و بايدن ميتواند خاتمه دادن به جنگ يمن را بهعنوان اولين دستاورد خود در منطقه به شمار آورد.»
0 Comments