جواد کچوئیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به مناقشات بین ایرلند و اتحادیه اروپا با انگلیس بر سر مسائل پسابرگزیت ازجمله پروتکل ایرلند شمالی، خاطرنشان کرد: پروتکل ایرلند شمالی یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در روابط پس از برگزیت بین بروکسل و لندن است. در شرایط فعلی ایرلند شمالی به‌طور کامل تحت حاکمیت بریتانیا است و بسیار بعید به نظر می‌رسد انگلیس کمترین امکانی برای خروج آن از حاکمیت خود ایجاد کند.

وی افزود: حتی وقتی صحبت از برگزاری رفراندوم در ایرلند شد، انگلیس تلاش کرد تا با ارائه گذرنامه ایرلند شمالی به تعدادی از افغانی‌ها و ساکن کردن آن‌ها در این مناطق، بر نتایج رفراندوم تأثیر بگذارد.

انگلیس مانع اتحاد دو ایرلند

این دیپلمات پیشین کشورمان با اشاره به تمایل ایرلند شمالی و جنوبی به پیوستن به یکدیگر و ایجاد جزیره ایرلند واحد، گفت: انگلیس همه ابزارها و امکانات خود را به کار خواهد گرفت تا مانع از اتحاد دو ایرلند شود تا بتواند سیاست‌هایش را در این منطقه اعمال کند. درواقع مسئله ایرلند و مخالفت آن با ایجاد مرز یکی از مسائلی بود که باعث شد مذاکرات برگزیت طولانی شود.

کچوئیان به تجربه اسکاتلند و اعتراضات مردمی شکل‌گرفته در آن پس از برگزیت اشاره کرد و ادامه داد: نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که در شرایط فعلی، اکثریت مردم اسکاتلند خواهان برگزاری همه‌پرسی استقلال برای خاتمه دادن به اتحاد ۳۱۴ ساله با انگلیس هستند، اما انگلیس پس‌ازاین اعتراضات با فشارهای اقتصادی متعدد به اسکاتلند، آن‌ها را به این نتیجه رساند که درهرحال به نفعشان است همچنان جزئی از بریتانیا باشند و قطعاً این تجربه مدنظر ایرلند قرار دارد.

این تحلیلگر مسائل اروپا به مواضع سخت کشورهای اروپایی، خصوصاً آلمان و فرانسه، در خصوص حمایت از ایرلند و انتقاد به انگلیس نسبت به عدم پایبندی به توافق برگزیت پرداخت و اضافه کرد: کشورهای اروپایی تلاش می‌کنند از مسئله ایرلند شمالی در راستای منافع خود در مسیر ایجاد فشار به انگلیس استفاده کنند و در موقعیتی دیگر امتیاز بگیرند. به‌هرحال انگلیس با توجه به پیش‌بینی‌هایی که نسبت به سال‌های آینده دارد، به این نتیجه رسیده که حضور در اتحادیه اروپا منافعش را تأمین نمی‌کند و باید با خروج از اتحادیه، به آمریکا بیشتر نزدیک شود.

موضع سخت اروپا در خصوص ایرلند

کچوئیان توضیح داد: انگلیس پس از برگزیت، برای ارسال کالا به ایرلند شمالی که بخشی از قلمروی این کشور به شمار می‌رود ولی تابع قوانین تجاری اتحادیه اروپاست، با مشکل جدی مواجه شده و بارها درخواست مذاکرات مجدد درباره پروتکل ایرلند شمالی را داده است، اما اتحادیه اروپا هرگونه مذاکره مجددی دراین‌باره را به‌شدت رد کرده است.

سفیر پیشین ایران در ایرلند با اشاره به جدال لفظی انگلیس و اتحادیه اروپا و تهدید انگلیس مبنی بر احتمال تعلیق بخش‌هایی از توافق برگزیت، گفت: در جریان مذاکرات برگزیت آلمان، فرانسه و سایر کشورهای اروپایی از مواضع ایرلند حمایت می‌کردند. انگلیس هم با استفاده از ابزارهای خود برای حفظ اهداف خود تلاش می‌کند؛ اما ایرلند درهرحال ایجاد مرز را به نفع خود نمی‌داند و انگلیس هم این مسئله را نقطه‌ضعف ایرلند می‌داند و از آن بهره می‌گیرد.

کچوئیان با تأکید بر اینکه فشارهای اتحادیه اروپا به انگلیس باعث عقب‌نشینی این کشور نخواهد شد، افزود: لندن می‌داند اگر در خصوص برگزیت، گامی به عقب بردارد، باید گام‌های بیشتری را در این راستا بردارد، بنابراین در برابر این فشارها مقاومت خواهد کرد. درواقع انگلیس تلاش نمی‌کند بحران‌های موجود در خصوص برگزیت و مسئله ایرلند را به‌طور کامل حل کند. به‌هرحال این پرونده‌ها به‌عنوان ابزار و اهرم فشاری در اختیارش قرار دارند و با حل آن‌ها ابزارهای بازی خود را از دست می‌دهد.

وی اظهار داشت: همان‌طور که نایب‌رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا پس از دیدار با دیوید فراست، وزیر برگزیت انگلیس، لندن را به کم‌کاری برای رسیدن به توافق بر سر چالش‌های مرزی متهم کرده بود. نباید فراموش کرد که انگلیس به‌طورکلی با ایجاد بحران و حفظ چالش‌ها، منافع و سیاست خارجی خود را پیش می‌برد.

این دیپلمات پیشین کشورمان ضمن برشمردن چالش‌های برگزیت برای آینده بریتانیا، ادامه داد: نظرسنجی‌های جدید حاکی از آن است که سیاستمداران انگلیس برای نقش آتی بریتانیا در پسابرگزیت خواهان روابط نزدیک با اتحادیه اروپا هستند، اما با توجه به رویکرد این کشورها، نسبت به مواضع سخت‌گیرانه فرانسه و آلمان نگرانی‌هایی دارند.

وی با بیان اینکه بر اساس ارزیابی‌های صورت گرفته تولید ناخالص داخلی بریتانیا نیز پس از برگزیت در مقایسه با دورانی که عضو اتحادیه بود، حدود 4 درصد کاهش خواهد یافت، تصریح کرد: بریتانیا با این توافق بسیاری از مزیت‌های تجاری و مالی خود را در سطح اروپا و جهان از دست داد.

کچوئیان با تأکید بر اینکه برگزیت تأثیرات ژئوپلیتیک فراوانی بر تحولات داخلی و ابعاد سیاسی، اقتصادی، امنیتی، دفاعی، مالی و انرژی اروپا داشت، افزود: پیامدهای منفی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا با گذشت زمان بیشتر احساس می‌شود و این چالش‌ها که هر بار خود را در حوزه‌های مختلفی نشان می‌دهد، با توجه به نظرسنجی‌ها باعث کاهش شور و شوق مردم نسبت به برگزیت شده است.