دکتر سید رضی عمادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اعلام نتایج نهایی انتخابات پارلمانی در عراق، خاطرنشان کرد: در درون عراق، میان بازیگران داخلی و خارجی، انتخابات به عنوان بستری برای قدرت‌نمایی درنظر گرفته شده، بنابراین پیروزی در آن موضوع بسیار مهمی، خصوصا در رابطه با معرفی نخست وزیر تلقی می‌شود.

رقابت اصلی در عراق؛ درون گروهی شیعی

وی با بیان اینکه از ابتدا مشخص بود انتخابات در این کشور ساده نخواهد بود و تبدیل به منازعه جدی قدرت می‌شود، افزود: با توجه به تغییرات اندکی که پس از بازشماری بخشی از آرا در نتایج صورت گرفته، رقابت اصلی در حال حاضر میان شیعیان و امری درون گروهی است و نه رقابت میان شیعیان، کردها و اهل سنت. این مسئله‌ای است که مخالفان هم خواستار آن هستند تا سطح رقابت تنزل پیدا کند و ملی نباشد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: اکنون در عراق، منازعه اصلی میان ائتلاف دولت قانون و نزدیکان آن از یک سو و جریان صدر از سوی دیگر است. اهل سنت و کردها اعتراض چندانی به نتایج ندارند و آن را پذیرفته‌اند. این مسئله نشان می‌دهد که ایجاد واگرایی میان گروه‌های شیعی و تشدید آن، راهبردی است که در حال حاضر مخالفان آن را پیگیری می‌کنند و تا اینجا هم موفق بوده‌اند.

عمادی پیش بینی کرد با توجه به نتایج اعلام شده همچنان شاهد افزایش رقابت درون شیعی برای تشکیل ائتلاف خواهیم بود و گفت: بعد از بازشماری، بر شمار کرسی‌های جریان صدر و گروه‌های نزدیک به آن افزوده نشده، اما بر شمار کرسی‌های گروه‌های نزدیک به ائتلاف دولت قانون اضافه شده است. با این حال ائتلاف اکثریت به آسانی تشکیل نخواهد شد، بلکه این فرایند اختلاف همچنان ادامه خواهد شد و در کنار آن شاهد تداوم اعتراضات خواهیم بود؛ چرا که گروه‌های نزدیک به فتح معتقد هستند حتی بازشماری آرا نیز منافع آن‌ها را تامین نکرده است.

دوره بی‌ثباتی سیاسی در عراق

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه جریان‌های رقیب در عراق اساساً نتایج انتخابات را به سختی می‌پذیرند و همچنان معترض هستند، اضافه کرد: به نظر می‌رسد اگر تظاهرات همچنان ادامه پیدا کند، عراق وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی سیاسی خواهد شد. حدود 2 ماه از انتخابات گذشته و باید به طور معمول تاکنون پارلمان تشکیل و رئیس آن معرفی می‌شد و وارد چانه‌زنی‌های سیاسی برای معرفی نخست وزیر می‌شدند؛ اما هنوز خبری از این روال نیست و همچنان نشانه‌ای برای پایان این بن‌بست دیده نمی‌شود.

وی ادامه داد: این وضعیت همچنان در عراق ادامه خواهد داشت؛ همان طور که بعد از استعفای عادل عبدالمهدی هم شاهد بودیم بعد از حدود 4 ماه الکاظمی به عنوان نخست وزیر معرفی شد. به نظر می‌رسد در این دوره معرفی نخست وزیر جدید به زمان بیشتری نیاز دارد و این وضعیتی است که مخالفان مقاومت، آن را کاملا مطلوب می‌بینند.

عمادی با تاکید بر اینکه راهبردی که مخالفان مقاومت در منطقه درپیش گرفته‌اند این است که کشورهایی که در مدار مقاومت قرار دارند، با دولت‌های شکننده و ضعیف، مانند دولت‌های پیشبرد امور اداره شوند، تصریح کرد: متاسفانه در عراق به جای اینکه انتخابات بستری برای وحدت باشد، به بستری برای تفرقه و اختلاف تبدیل شده و باید این موضوع آسیب‌شناسی شود که چرا چنین روندی در عراق شکل گرفته است.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه در دوره جدید فشار بر گروه‌های مقاومت در عراق افزایش خواهد یافت، توضیح داد: سیاست‌هایی نظیر خلع سلاح گروه‌های مقاومت را شاهد خواهیم بود که حتی برخی از جریان‌های شیعی هم با آن همراهی خواهند کرد. فشارهای خارجی در قالب تحریم گروه‌های مقاومت و اشخاص و حتی تروریستی معرفی کردن آن‌ها هم ادامه خواهد داشت؛ اما نکته این است که این مسائل رفتارهای تکراری است که در سال‌های اخیر هم علیه گروه‌های مقاومت انجام شده و اکنون با ترکیب جدید پارلمان ممکن است بخواهند این موارد را جدی تر پیگیری کنند.

وی افزود: با این حال این وضعیت تاثیری در جایگاه حشدالشعبی در عراق نخواهد داشت؛ چرا که درست است که این جریان عراقی است، اما باید آن را در مدار ژئوپلیتیک مقاومت دید. حشدالشعبی را باید نظیر حزب‌الله، حماس، انصارالله و جهاد اسلامی و گروه‌های مقاومت در سوریه در نظر گرفت. آن‌ها کاملا به هم پیوسته هستند و اساساً دستورکاری به نام انحلال حشدالشعبی در عراق نتیجه نخواهد داد.

عمادی تاکید کرد: حشدالشعبی در عراق تضعیف نخواهد شد؛ اما مسئله این است که این گروه هم باید در الگوی رفتاری خود تجدید نظر کند. متاسفانه در این دوره از انتخابات حتی در درون حشدالشعبی هم اجماع و همگرایی دیده نشد و این اختلاف می‌تواند به آن آسیب بزند.

این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه به هر میزان حشدالشعبی منازعه بیشتری برای کسب قدرت سیاسی داشته باشد، موقعیتش در داخل عراق تضعیف خواهد شد، یادآور شد: مردم این کشور حشدالشعبی را بیشتر در لباس رزم دیده‌اند؛ وقتی نیروهای اصلی این گروه وارد صحنه سیاست می‌شوند ، با مقاومت مردمی مواجه می‌شوند. این مسئله‌ای است که حشدالشعبی باید درباره آن بازاندیشی جدی داشته باشد.

وی ضربه به حشدالشعبی به دلیل اختلافات داخلی را بیشتر از ضربه ناشی از فشارهای داخلی و خارجی بر این گروه دانست و اضافه کرد: نوع رفتار حشدالشعبی را نیز در این رابطه باید مورد توجه قرار داد. نباید تمایل آن‌ها به کسب قدرت بیش از میل به سازندگی عراق و خدمت به مردم باشد. اگر این مسائل رخ دهد تبلیغات منفی هم جواب خواهد داد و موقعیت این گروه تضعیف می‌شود. اما اگر حشدالشعبی ضمن حفظ وحدت، الگوی رفتاری خود را صحیح انتخاب کند، فشارهای داخلی  خارجی سبب تضعیف آن نخواهد شد.

عمادی با بیان اینکه در این دوره شاهد قهر مردم عراق با صندوق‌های انتخابات بودیم و بخش بزرگی از ظرفیت حشدالشعبی رای نیاورد، گفت: اکنون جریان صدر به دنبال این است که با گروه هایی خارج از مدار مقاومت برای تشکیل دولت گفتگو کند؛ مثلا تا زمانی که نوری المالکی ریاست ائتلاف دولت قانون را برعهده دارد، با آن گفتگو نخواهد کرد؛ اما ممکن است با ائتلاف فتح، یا حکیم و حیدرالعبادی گفتگوهایی داشته باشد. در مجموع جریان صدر به دنبال این است که با گروه هایی مانند حزب دموکرات کردستان و یا حتی ائتلاف تقدم رایزنی کند.

وی افزود: در واقع در شرایطی که فاصله و شکاف میان گروه‌های شیعی زیاد است و نشانه‌هایی مبنی بر کاهش آن هم دیده نمی‌شود، به سمت گفتگو با هم حرکت نمی‌کنند. در صورتی که پارلمان آینده شکل گیرد، بزرگ‌ترین گروه منتقد نسبت به دولتی که قرار است تشکیل شود هم خود شیعیان خواهند بود.