حسن هانی زاده در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، ضمن اشاره به تحرکات اخیر عربستان سعودی علیه لبنان که با میانجی گری فرانسه به معرفی کاردار جدید ریاض در بیروت منجر شد، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه عربستان نفوذ معنوی و پایگاه مردمی خود را در لبنان از دست داده است، اخیرا به بهانه انتقادات وزیر اطلاع رسانی لبنان نسبت به حمله عربستان به یمن، اقدامات متعددی علیه این کشور در دستور کار قرار داد.

وی با بیان اینکه این اقدامات با هدف تحت فشار قرار دادن دولت میقاتی و با همراهی کشورهایی مانند امارات، بحرین و کویت انجام شد، افزود: در هفته‌های گذشته این کشورها بحران سیاسی – اقتصادی برای لبنان ایجاد کردند که با وساطت رئیس جمهور فرانسه و مجبور به استعفا شدن آقای قرداحی، در ظاهر فروکش کرده است؛ درنتیجه به نظر می‌رسد سیاست‌های عربستان در جهت کاهش تنش سیاسی با لبنان حرکت خواهد کرد.

این کارشناس مسائل غرب آسیا ادامه داد: عربستان در تلاش بود نشان دهد همچنان نفوذ سیاسی خود را در لبنان دارد و با به نتیجه رسیدن استعفای آقای قرداحی و اعمال سلطه سیاسی بر دولت لبنان، طبیعتا خود را به عنوان بازیگر مهم این کشور جلوه دهد.

بهانه‌تراشی عربستان

هانی زاده با اشاره به برخی مواضع منتقدانه دموکرات‌های آمریکا نسبت به سیاست‌های حقوق بشری، منطقه‌ای و داخلی عربستان، سفر رئیس جمهور فرانسه را در راستای ارتقای مناسبات ریاض با پاریس و ایجاد چتری حمایتی برای این کشور دانست و گفت: در چنین شرایطی اظهارات آقای قرداحی، مشکل اصلی عربستان نسبت به لبنان نیست و با اینکه عربستان تلاش کرد فشارهای گسترده سیاسی به بیروت وارد کند، استعفای او مسائل میان این دو کشور را حل و فصل نخواهد کرد.

وی ضمن تشریح اوضاع دشوار و پیچیده سیاسی – اقتصادی لبنان و تشدید پیامدهای آن بر معیشت مردم این کشور پس از اعمال فشارهای سیاسی محور عربی – غربی، اضافه کرد: وزیر خارجه عربستان پیش از این اعلام کرده بود «بحران با لبنان نیست، بلکه بحران در لبنان است و سیاسیون لبنان باید آنچه لازم است انجام دهند تا لبنان را از تسلط حزب‌الله رها کنند! و شرایط در لبنان باید به شیوه‌ای تغییر کند که به روند مثبتی بازگردد.»

هانی زاده ادامه داد: کشورهای غربی و برخی کشورهای عربی، سعی می‌کنند حزب الله و محور مقاومت را بهانه قرار داده و فشارهای اقتصادی گسترده‌ای به لبنان وارد کنند. درواقع هدف آن‌ها حذف حزب الله از ساختار سیاسی و امنیتی – نظامی لبنان و ایجاد امنیتی پایدار برای رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان است. ازطرف‌دیگر آن‌ها می‌خواهند حزب الله از سوی مردم و دولت لبنان نیز تحت فشار قرار گیرد.

این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه تشدید فشارهای عربستان علیه لبنان در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی اهداف گسترده تری دارد و حزب الله و مقاومت در این کشور هدف قرار گرفته شده، تصریح کرد: سعودی‌ها مدعی هستند حزب الله بر لبنان سیطره یافته است؛ بنابراین ضمن تلاش برای بحران آفرینی در این کشور به دنبال مقصر جلوه دادن مقاومت و حزب الله هستند.

هانی زاده در عین حال تاکید کرد: جایگاه حزب الله و حضور آن در ساختار اجتماعی و سیاسی لبنان قابل انکار نیست و همه احزاب و گروه‌های سیاسی در لبنان و همچنین دیگر کشورها معترفند که حزب الله در ساختار سیاسی و امنیتی لبنان نقش تاثیرگذاری دارد. بنابراین با اینکه به نظر می‌رسد این فشارها به شرایط ناپایدار اقتصادی لبنان دامن خواهد زد، اما حزب الله در هر حال ضمن برخورد هوشیارانه با این سیاستها، سعی در کمک به مردم این کشور خصوصا در حوزه‌های اقتصادی و معیشتی و حفظ جایگاه خود دارد.

عدم گشایش اقتصادی از سوی عربستان

وی با بیان اینکه کمک‌های اقتصادی عربستان، کویت و امارات به لبنان جنبه سیاسی دارد، افزود: ممکن است عربستان در ظاهر تنش سیاسی با لبنان را پایان یافته نشان دهد اما با ادامه این شرایط در حوزه اقتصادی گشایشی ایجاد نخواهد کرد. در واقع این کشورها تلاش می‌کنند با کمک‌های قطره چکانی به لبنان، آن را در بحرانی اقتصادی نگه دارند تا بتوانند امتیازات بیشتری از دولت‌های این کشور بگیرند.

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه لبنان در شرایط فعلی، بحران اقتصادی کم‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند، گفت: این کشور 85 میلیارد دلار بدهی خارجی دارد و با افزایش تورم و سقوط ارزش پول، نرخ بیکاری در این کشور به بیش از 40 درصد رسیده است. لبنان اکنون به کمک مالی 20 میلیارد دلاری فوری نیاز دارد تا بتواند از این مرحله به طور موقت عبور کند. با این حال کمک‌های عربستان تابعی از اعمال سیاست‌های ریاض در بیروت، یعنی انزوای حزب الله و محور مقاومت است.

هانی زاده ضمن اشاره به پیامدهای این مداخلات در لبنان، ادامه داد: هر میزان وضعیت اقتصادی لبنان ناپایدارتر باشد، فشارها به حزب الله و مقاومت اسلامی افزایش می‌یابد و آسیب جدی به آن‌ها وارد خواهد کرد. اما نباید فراموش کرد لبنان و مردم آن با این فشارها بیگانه نیستند و آن را معلول شرایط منطقه، تبعات همه گیری کرونا و نبود درآمدهای پایدار برای لبنان می‌دانند. درنتیجه با درنظر گرفتن این شرایط وضعیت لبنان همچنان ناپایدار و شکننده خواهد بود.

وی گفت: کمک‌ها به لبنان مشکل ریشه‌ای اقتصاد این کشور را حل نخواهد کرد و به نظر می‌رسد مشکلات این کشور همچنان ادامه خواهد داشت. لیکن در این شرایط مقاومت اسلامی با هدف کمک به حل بحران‌ها و بهبود وضعیت مردم، به تلاش خود ادامه خواهد داد.

هانی زاده به بیانیه مشترک عربستان و فرانسه در خصوص اینکه سلاح باید منحصرا در دست دولت لبنان باشد، اشاره کرد و افزود: قطعا سیاست اصولی حزب الله دفاع از تمامیت ارضی لبنان در برابر رژیم اسرائیل است. با این حال هر میزان فشار بر حزب الله افزایش یابد شرایط برای اعمال این سیاست دشوارتر خواهد شد، اما از آنجا که این جنبش تجربه بسیار گرانقدری در دولت سازی و مشارکت در سیاست گذاری لبنان دارد اگرچه این فشارها به صورت مقطعی مشکلاتی برای آن ایجاد خواهد کرد، اما به مفهوم خروج حزب الله از ساختار قدرت نخواهد بود.