شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
حسن هانیزاده در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «سفر اخیر یک هیئت از خاخامهای یهودی از کشورهای مختلف منطقه به آنکارا و تماسهای تلفنی رجب طیب اردوغان رئیسجمهوری ترکیه با اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی از فضای جدید در روابط آنکارا و تلآویو حکایت دارد.»
وی گفت: «همچنان که شاهد بودیم دفتر ریاست جمهوری ترکیه، در واپسین ساعات پنجشنبه گذشته، اعلام کرد که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور این کشور به اسحاق هرتزوگ، همتای صهیونیست خود تسلیت گفته و یک پایگاه خبری ترکیهای نیز در این خصوص نوشت که این تماس تلفنی در راستای عادیسازی روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی برقرار شده است.»
هانیزاده تاکید کرد: «باوجوداینکه رجب طیب اردوغان بهظاهر سیاستی در تقابل با رژیم صهیونیستی در پیشگرفته، اما شواهد نشان میدهد که وی همچنان رابطه خود را در سطوح مختلف با این رژیم حفظ کرده است.»
به گفته این کارشناس در جریان دیدار خاخامهای یهودی با رجب طیب اردوغان، وی قول مساعد داد که طی ماههای آینده سطح روابط ترکیه با رژیم صهیونیستی را به حالت عادی بازمیگرداند و خاخامها نیز بهپاس این اقدام شمعدان «حنوکیا» را که مظهر روشنایی و تدین یهودیان است به رئیسجمهوری ترکیه تقدیم کردند.
وی با اشاره به اینکه اردوغان ثابت کرد یک بازیگر سیاسی ماهر است؛ گفت: «رئیسجمهور ترکیه در فوریه سال 2009 و در حاشیه نشست سران کشورهای مختلف جهان در اجلاس امنیتی داووس سوئیس درحالیکه در کنار شیمون پرز، رئیس اسبق رژیم صهیونیستی قرار داشت، در یک حرکت نمایشی بهشدت از سیاستهای رژیم صهیونیستی انتقاد کرد و این نشست را به حالت اعتراض ترک کرد.»
وی ادامه داد: «حزب عدالت و توسعه ترکیه هنگام بازگشت رجب طیب اردوغان از داووس سوئیس به آنکارا یک استقبال پرشکوه مردمی برای وی ترتیب داد و همین امر جایگاه سیاسی اردوغان را در داخل و در سطح جهان اسلام ارتقا بخشید.»
این کارشناس معتقد است که حرکت فریبنده رجب طیب اردوغان در داووس، محبوبیت وی را نزد ملتهای عربی و اسلامی بهشدت افزایش داد تا جایی که خالد مشعل، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس در دیدار با رئیسجمهور ترکیه، او را رهبر حقیقی امت اسلامی توصیف کرد.
هانیزاده ادامه داد: «آنکارا از سال 2010 و پسازاینکه کماندوهای رژیم صهیونیستی، کشتی مرمره ترکیه را که حامل کمکهای انسان دوستانه به اهالی غزه بود، در دریای مدیترانه موردحمله قرار داد، روابط سیاسی خود را با رژیم صهیونیستی کاهش داد.»
کارشناس مسائل بینالملل تأکید کرد که در جریان این حمله 10 تن از سرنشینان کشتی مرمره ترکیه کشته شدند، اما رژیم صهیونیستی بعداً مبلغ 20 میلیون دلار بهعنوان غرامت قتل اتباع ترکیه پرداخت کرد.
به گفته هانیزاده باوجود چنین اتفاقاتی، روابط امنیتی و اقتصادی آنکارا و تلآویو به صورتی غیرعلنی ادامه داشت؛ بهویژه اینکه رژیم صهیونیستی در جریان جنگ اخیر قرهباغ بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان کمکهای نظامی گستردهای به باکو ارسال کرد که این کمکها عمدتاً از طریق ترکیه صورت میگرفت.
وی در ادامه گفت: «بااینحال دولت ترکیه در طول سالهای اخیر خود را داعیهدار دفاع از حقوق ملت فلسطین به نمایش گذاشته است تا جایی که بسیاری از رهبران جنبشهای مبارز فلسطینی تلاش کردند تا خود را به دولت رجب طیب اردوغان نزدیک کنند.»
هانیزاده با تأکید بر این موضوع که طی یک سال اخیر سیاستهای دولت ترکیه بهشدت تغییر کرد، ادامه داد: «آنکارا علامتهای مثبتی به تلآویو ارسال کرد مبنی بر اینکه ترکیه آماده ارتقاء مجدد سطح روابط خود با رژیم صهیونیستی است.»
به گفته این کارشناس، سیاست غیر شفاف ترکیه در منطقه و رابطه غیرعلنی اردوغان با رژیم صهیونیستی بهتدریج موجب شد تا ملتهای اسلامی و عربی به نمایشی بودن اقدامات ضداسرائیلی آنکارا پی ببرند و اردوغان محبوبیت خود را از دست بدهد.
وی همچنین گفت که سقوط بیسابقه ارزش لیر ترکیه، افزایش نرخ تورم، خروج چهرههای تأثیرگذار سیاسی از حزب عدالت و توسعه و اقدام اردوغان در تنگ کردن حلقه مدیریتی بین نزدیکان خود از بروز شکاف میان حزب عدالت و توسعه با ملت ترکیه حکایت دارد. به گفته این کارشناس، اکنون رئیسجمهور ترکیه همه برگهای برنده خود را ازدستداده و بسیاری از تحلیلگران بر این عقیده هستند که حزب آکپ در انتخابات پارلمانی خرداد ماه سال 1401 شکست سختی خواهد خورد و اردوغان نخواهد توانست به حاکمیت قاطع خود ادامه دهد.
وی افزود: «از سوی دیگر بدبینی اتحادیه اروپا نسبت به سیاستهای حزب عدالت و توسعه، افزایش تنشها میان یونان و ترکیه و دخالت غیرقابلتوجیه ترکیه در قبرس شمالی موجب شده تا آنکارا طی ماههای اخیر بهشدت دچار چالشهای بینالمللی شود.»
کارشناس مسائل خاورمیانه معتقد است که دولت ترکیه اکنون در مسیر پرچالشی قرار گرفته و نهتنها در عرصههای بینالمللی، بلکه در عرصههای داخلی بهویژه در خصوص اقتصاد داخلی نیز با بحران بزرگی مواجه است که این امر میتواند آینده سیاسی حزب عدالت و توسعه را تحت تأثیر قرار دهد.
وی در نهایت تأکید کرد که این احتمال وجود دارد سرنوشت سیاسی رجب طیب اردوغان با ادامه این سیاستها به سرنوشت حسنی مبارک، دیکتاتور سابق مصر منجر شود و ارتش ترکیه با استفاده از خلأ سیاسی موجود قدرت را در دست بگیرد، از همین رو نیز اردوغان سعی دارد با نزدیکی به رژیم صهیونیستی از این رژیم برای حلوفصل برخی از چالشهای خود کمک بگیرد که البته این اقدام میتواند برای وی گران تمام شود.
0 Comments