سید رضا میرطاهر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی ضمن اشاره به شروط روسیه برای پایان دادن به جنگ با اوکراین مبنی بر اینکه این کشور باید فعالیت‌های نظامی خود را متوقف کند و حاکمیت روسیه بر کریمه و استقلال جمهوری‌های دونتسک و لوهانسک را به رسمیت بشناسد، اظهار داشت: از زمانی که روسیه حمله به اوکراین را آغاز کرد، تلاش‌هایی برای میانجی‌گری صورت گرفت، اما روسیه شروطی تعیین کرده است که نشان می‌دهد به دنبال این هستند که دولتی حائل میان روسیه و غرب شکل بگیرد.

وی با بیان اینکه روسیه می‌خواست با این شروط، هر گونه حمله احتمالی از جانب پیمان ناتو به خاک روسیه رفع شود، افزود: پذیرش این شروط به معنای از دست رفتن تمامیت ارضی اوکراین، تجزیه آن و تضعیف بسیار شدید و از دست رفتن موقعیت ژئوپلیتیکی اوکراین است که به نحوی در قلب اروپا واقع شده و تا پیش از این اتفاقات، با 603 هزار کیلومتر مربع مساحت، گسترده‌ترین و وسیع‌ترین کشور اروپایی محسوب می‌شد.

بعید بودن پذیرش شروط روسیه از سوی اوکراین

این کارشناس مسائل بین‌الملل به پاسخ منفی دولت اوکراین و شخص زلنسکی، رئیس جمهور این کشور به این خواسته‌ها اشاره کرد و گفت: بعید به نظر می‌رسد در هر نوع مذاکرات احتمالی میان زلنسکی و پوتین، اوکراینی‌ها زیر بار این شروط بروند، خصوصا اینکه بعد از چند هفته جنگ در اوکراین، مشخص شده روس‌ها قادر نیستند اهداف خود را به راحتی تحقق بخشند. بنابراین اوکراینی‌ها به سادگی حاضر نمی‌شوند به روسیه امتیازات به این مهمی را واگذار کنند.

میرطاهر ادامه داد: با گذر زمان و فرسایشی شدن این جنگ می‌توان انتظار داشت همزمان با افزایش کمک‌های غرب و تاثیر تحریم‌های اقتصادی – تجاری و بانکی بسیار خرد کننده غرب علیه روسیه، مسکو ناچار شود در شروط خود تجدید نظر کند و یا اساساً از ادامه این جنگ دست بردارد.

وی توضیح داد: با توجه به اینکه در تقسیم‌بندی‌ها، منافع کشورها به سه دسته منافع حیاتی، اساسی و مهم تقسیم می‌شود، تمامیت ارضی یک کشور جزو منافع حیاتی است و تجزیه یک کشور ضربه سهمگینی متوجه آن خواهد کرد. بنابراین بعید به نظر می‌رسد اوکراینی‌ها به سادگی با تجزیه حدود بیش از یک چهارم کشورشان موافقت کنند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه روس‌ها بعد از چند هفته حتی نتوانسته اند خارکیف را که در 20 کیلومتری مرز روسیه است، تصرف کنند، گفت: این مسائل نشان می‌دهد روسیه بسیار بعید است بتواند فتوحاتی را که از قبل وعده داده بود، عملیاتی کند.

احتمال جنگی فرسایشی

میرطاهر درخصوص چشم انداز جنگ اوکراین و احتمال تغییر شروط روسیه نیز تصریح کرد: با توجه به شرایط میدانی جنگ، به نظر می‌رسد شاهد تداوم جنگی فرسایشی باشیم؛ چرا که به نظر نمی‌رسد روس‌ها بتوانند به پیروزی‌های قاطعی دست یابند، خصوصا اینکه روحیه اوکراینی‌ها روز به روز تقویت می‌شود و در عین حال، حملات مکرر آن‌ها به کاروانهای تدارکاتی و لجستیکی و ستون‌های زرهی و مکانیزه و سرنگونی تعداد قابل توجهی از هواگردهای روسی، در مجموع باعث شده وضعیت نظامی روسیه چندان مطلوب به نظر نرسد.

وی با یادآوری اینکه ابتدا تصور پوتین این بود که با پیشروی سریع پیروزی قاطع به دست خواهد آورد و اوکراین را به مذاکره وادار می‌کند، اما عملا روند پیشرفت روس‌ها کند بود و اکنون نیز متوقف شده است، تاکید کرد: بعید به نظر می‌رسد با تداوم این شرایط، روسیه بتواند به فتوحات قابل توجهی در آینده نزدیک دست یابد تا بتواند از آنها به مثابه برگ برنده‌ای برای تحمیل خواسته‌های خود به دولت کی‌یف استفاده کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در رابطه با احتمال پذیرش پایان جنگ از سوی روسیه با وجود عملیاتی نشدن شروطش نیز گفت: تصمیم پوتین، به عنوان تصمیم‌ساز اصلی بسیار مهم است. اگر او به این جمعبندی برسد که کشورش با توجه به تحریم‌های بسیار شدید بلوک غرب و همراهان آن علیه روسیه که تمامی ابعاد حیاتی این کشور را شامل شده است، می‌تواند مسیر خود را ادامه دهد، برای اینکه بتواند محبوبیتش را در روسیه حفظ کند و شانس پیروزی در انتخابات پارلمانی 2024 را از دست ندهد، طبیعتا به جنگ ادامه خواهد داد.

میرطاهر در عین حال با بیان اینکه تداوم روند جنگ به شیوه فعلی برای روسیه نگران کننده است و آن‌ها با این روند ناچارند برای دستیابی به یک پیروزی سرنوشت‌ساز حرکتی سریع و پرشتاب انجام دهند، اضافه کرد: اگر تلقی پوتین این باشد که با تداوم وضعیت فعلی و شرایط نیروهای مسلح روسیه، امید چندانی به کسب دستاورهای سرنوشت‌ساز وجود ندارد، ناچار خواهد شد در روند کنونی تغییرات قابل توجهی صورت دهد.

به گفته این کارشناس مسائل بین‌الملل، در شرایط فعلی، تصمیم پوتین برای حمله به اوکراین به شدت زیر سوال رفته و برخی تحلیلگران معتقدند که آمریکا و اروپا دامی برای روسیه پهن کردند تا با ورود این کشور به جنگ با اوکراین، بهانه لازم برای ضربه شدید به اقتصاد روسیه را به دست آورند. شواهد کنونی نیز نشان می‌دهد تحولات چندان به نفع روس‌ها نیست و این شرایط احتمالا زمینه تزلزل مشروعیت پوتین را در پی خواهد داشت.

میرطاهر با بیان اینکه در این شرایط بی‌سابقه‌ترین تحریم‌های آمریکا علیه روسیه در حال اجراست، ادامه داد: تضعیف اقتصاد روسیه، تحریم‌های گسترده و خروج وسیع سرمایه و دلار از روسیه در حال وقوع است و به زودی تحریم‌ها علیه بخش انرژی نیز ضربه شدیدی به درآمد این دولت وارد می‌کند. مجموعه این مسائل که درستی تصمیم روسیه را زیر سوال برده و بسیاری از مقامات روسیه را نگران تبعات آن کرده، چشم انداز روشنی برای تحقق شروط پوتین فراهم نمی‌کند.