عفیفه عابدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه اساساً غرب، با زمینه‌سازی لازم روسیه را به حمله به اوکراین ترغیب کرد تا این جنگ را به باتلاقی برای روسیه تبدیل کند، تصریح کرد: یکی از فرضیه‌های محتمل از ابتدا نیز این بود که همه تحرکات تحریک‌آمیز غرب در اوکراین در برابر هشدارهای روسیه، در جهت روشن ساختن آتش جنگی است که منجر به تضعیف سیاسی، نظامی و اقتصادی روسیه شود.

وی افزود: جنگ اوکراین مانند همه جنگ‌های نامتقارن دیگر و تبدیل شدن به یک جنگ شهری و چریکی، جنگی بالقوه طولانی است. عدم ورود غرب به جنگ مستقیم با روسیه در اوکراین نیز در جهت حفظ بحران در همین سطح با اهداف راهبردی بلندمدت بود.

این پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت نظام، به برگزاری کنفرانس کمک به اوکراین در کپنهاگ که در آن کشورهای غربی متعهد شدند 1.5 میلیارد یورو به اوکراین کمک نظامی بفرستند، اشاره کرد و گفت: این کنفرانس را باید در ادامه تلاش‌ها و ابتکارهای واشنگتن برای تقسیم هزینه‌های جنگ بین آمریکا و اروپا دانست. آمریکا و اروپا گرچه از لحاظ آسیب‌پذیری در برابر روسیه و پیامدهای جنگ اوکراین در سطوح متفاوتی قراردارند، اما در موضوع احساس تهدید از جانب روسیه و لزوم تضعیف آن متفق‌اند.

عابدی با بیان اینکه احتمالا کنفرانس‌های مشابه کنفرانس کپنهاگ در آینده نیز برگزار شود و تشریک هزینه‌های مالی و تسلیحاتی بین طرف‌های غربی صورت خواهد گرفت، عنوان کرد: این هزینه لزوما مطابق با برنامه واشنگتن و بروکسل مدیریت نخواهد شد و تضمینی برای تعیین‌کننده بودن آن‌ها وجود ندارد؛ چراکه با توجه به تشتت و پراکندگی گروه‌ها در اوکراین، ممکن است هزینه‌ها در مسیری که بانیان آن تمایل دارند قرار نگیرد، اما در هرحال به تامین هدف پیچیده و طولانی ساختن جنگ اوکراین برای روسیه کمک می‌کند.

وی ادامه داد: منازعه غرب و روسیه در صحنه‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی جریان دارد و تضعیف میدانی روسیه در جنگ اوکراین هدفی است که غرب دنبال می‌کند. در واقع باید بین حوزه‌ها، اهداف و انگیزه‌ها در سطوح و لایه‌های مختلف با چشم‌انداز کوتاه و میان و بلندمدت تفکیک قائل شد.

این تحلیلگر مسائل روسیه به ابراز امیدواری رئیس جمهور اوکراین مبنی بر اینکه صحنه نبرد تا پاییز تغییر خواهد کرد، اشاره کرد و گفت: جنگ اوکراین، جنگی نامتقارن است و احتمال اینکه نتیجه آن در صحنه نبرد تعیین شود، بسیار کم است. احتمالا زلنسکی با اعتماد به حمایت‌های غرب چنین وعده‌ای داده است، اما باید یادآوری کرد به ویژه حمایت‌های اروپا، در فصول سرد و تشدید بحران انرژی با عدم قطعیت زیادی مواجه است.

عابدی تشدید جنگ در روزهای باقیمانده از تابستان را با هدف تضعیف میدانی روسیه، برای تقویت اروپا در مذاکرات گازی احتمالی در پاییز و زمستان دانست و گفت: اروپا در فصل سرد ناچار به حل و فصل بحران انرژی است و روسیه نیز به دلیل وابستگی به بازار اروپا، تلاش می‌کند بخشی از تحریم‌ها را از طریق انرژی رفع کند، بنابراین در میز مذاکره انعطاف از دو طرف خواهد بود.

تلاش آمریکا برای مهندسی تغییر رژیم در روسیه

عابدی در خصوص تحلیل برخی کارشناسان آمریکایی مبنی براینکه بایدن از جنگ در اوکراین برای مهندسی «تغییر رژیم در روسیه» استفاده می‌کند، خاطرنشان کرد: تلاش غرب برای تغییر رژیم در روسیه و تضعیف موقعیت پوتین و حزبش برنامه‌ای طولانی مدت است و در دو دهه گذشته پیگیری شده و همچنان ادامه خواهد داشت. کشاندن روسیه به جنگ با اوکراین، تحمیل هزینه به آن و تضعیف اقتصاد سیاسی این کشور یکی از برنامه‌های غرب بود. در عین حال، باید درنظر داشت جنگ اوکراین و سیاست خارجی روسیه مبتنی بر «فرهنگ استراتژیک» این کشور است و پوتین از این فرهنگ استراتژیک، که ریشه چندصد ساله در روسیه دارد و با پشتوانه داخلی همراه است، تبعیت می‌کند.

وی با بیان اینکه این پشتوانه و حمایتهای داخلی از سیاست خارجی روسیه ادامه خواهد داشت، اضافه کرد: جنگ اوکراین و موقعیت روسیه در این جنگ و فضای بین‌المللی، تابع متغییرها، پیشرانها و عدم قطعیت‌های زیادی است که نمی‌توان به راحتی پیش بینی کرد. تنها می‌توان درنظر داشت که در کوتاه مدت موقعیت پوتین همچنان موقعیت باثباتی است و از حمایت داخلی برخوردار خواهد بود ولی در میان مدت هیچ تصویری از تغییر این روند وجود ندارد.

عابدی به انتقاد کارشناس نظامی روس از ضعف ارتش، قدیمی بودن تسلیحات روسیه و احتمال شکست این کشور در جنگ اشاره کرد و گفت: جنگ‌های نامتقارن که جنگ اوکراین یک نمونه از آن است، تابع سطوح مختلف نظامی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی هستند. روسیه به پشتوانه اجتماعی که در شرق اوکراین داشت، وارد جنگ شد و این پشتوانه همچنان وجود دارد. از سوی دیگر نیز غرب حاضر نبود به طور مستقیم وارد جنگ با روسیه شود.

وی با یادآوری اینکه روسیه دومین قدرت نظامی جهان به لحاظ کمی و کیفی است، افزود: به لحاظ نظامی، سیاسی و اجتماعی، روسیه بدون رقیب همتراز این جنگ را پیش خواهد برد. جنگ اوکراین به راحتی درعرصه میدانی پایان نخواهد یافت، مگر اینکه روسیه مانند الگوی تاریخی جنگ شوروی در افغانستان، به طور یکجانبه تصمیم بگیرد از این جنگ خارج شود که این سناریویی بعید است.

این پژوهشگر ادامه داد: در نهایت سرنوشت این جنگ در میزمذاکره تعیین خواهد شد. بنابراین احتمال وقوع سناریویی که عنوان می‌کند روسیه در این جنگ شکست می‌خورد و بعد از آن خارج می‌شود، اندک است.

به گفته عابدی؛ ممکن است در روندهای آینده، از اهمیت جنگ اوکراین برای غرب کاسته شود و تمرکزش بر موضوعات دیگری قرارگیرد و این شرایط برای روسیه فراهم شود که بتواند اهداف ژئوپلیتیکی خود را در شرایط دیگری پیش ببرد.