شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای همزمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با ادامه بحران اوکراین و آشکار شدن محدودیت‌های امنیتی اروپا، ایران فرصت یافته تا با استفاده از ظرفیت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، جایگاه خود را در نظم جدید اوراسیا بازآرایی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز آسمان لهستان، زنگ خطری تازه برای امنیت اروپا به صدا درآورد؛ حادثه‌ای که با وجود مقیاس محدودش، لرزه‌ای جدی بر ارکان ناتو و مناسبات آمریکا و اروپا انداخت. ماجرا زمانی پیچیده‌تر شد که مقامات لهستانی، روسیه را به نقض حریم هوایی خود متهم کردند؛ درحالی‌که کرملین چنین اتهامی را رد کرده و حتی برخی منابع، منشأ این پهپادها را اوکراین دانسته‌اند. اهمیت موضوع از آن جهت است که لهستان، برخلاف اوکراین، عضو ناتو است و هرگونه حمله به خاک آن می‌تواند موضوع دفاع جمعی این پیمان را فعال کند. اما واکنش سرد و مبهم دونالد ترامپ به ماجرای پهپادها، اروپایی‌ها را با این پرسش مواجه کرد که آیا در صورت گسترش بحران، واشنگتن حاضر به دفاع از متحدانش خواهد بود یا نه؟ در همین حال، ناتو با آغاز عملیات «نگهبان شرقی»، درصدد نمایش قدرت در مرزهای شرقی خود برآمده، اما همزمان نشانه‌هایی از تردید و چنددستگی در میان کشورهای غربی دیده می‌شود. این تحولات، توازن قوا در جنگ اوکراین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ جنگی که نه مسکو از مواضعش عقب‌نشینی می‌کند، نه اروپا راهبرد روشنی برای مهار بحران دارد و نه آمریکا تمایلی به تقابل مستقیم با روسیه نشان می‌دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بین الملل، رقابت امارات و عربستان درخصوص میانجی‌گری برای حل بحران اوکراین را بخشی از راهبرد رقابتی دو کشور در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی با هدف گسترش نفوذ و ایجاد قدرت نرم در منطقه و جهان به ویژه در کانون‌های قدرت بین الملل دانست و گفت: عربستان در این چارچوب وزن و اهرم‌های بیشتری برای ایفای این نقش دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق ریاض و صنعاء برای اعلام رسمی پایان جنگ، واکنش جنبش انصارالله به توافق عربستان – یمن، انتقاد رئیس سیا از عربستان، هشدار سازمان ملل درباره شروع تنش جدی پس از حملات رژیم صهیونیستی، تمدید وضعیت فوق العاده آمریکا در قبال روسیه، ضد حمله بزرگ ارتش اوکراین ضد روسیه در هفته‌های آینده، تاکید شی جین‌پینگ بر برقراری آتش‌بس در اوکراین، انتقاد برزیل از آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل عدم تمایل برای حل مسالمت آمیز بحران اوکراین، بیانیه پکن و پاریس در حمایت از مذاکرات لغو تحریم‌ها از ایران، آزمایش بمب استراتژیک زیردریایی کره شمالی، برگزاری مانور نظامی سه روزه چین در اطراف جزیره تایوان، واکنش رئیس جمهور تایوان به هشدارهای شدید پکن، تلاش اروپا برای توازن تجارت با چین، دیدار اردوغان و لاوروف در آنکارا و برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره تصمیم اتحادیه اروپا برای اعزام حدود 100 افسر پلیس به ارمنستان با هدف نظارت بر آتش‌بس در مرز با جمهوری آذربایجان که قبلاً بارها نقض شده، گفت که این تصمیم شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما قطعا با هدف حضور پررنگ‌تر و موثرتر اتحادیه اروپا در منطقه قفقاز گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالش‌ها و اولویت‌های ریشی سوناک، نخست‌وزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخست‌وزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا می‌و بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آلمان تاکنون بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق واردات از روسیه تامین کرده است. در حالیکه سال ۲۰۲۱، سهم عرضه گاز از روسیه ۵۵ درصد بود، این میزان در پایان آوریل ۲۰۲۲، به ۳۵ درصد رسید.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برنامه تایوان برای محافظت از خود در برابر فشار چین، صادرات تسلیحاتی چین، پهپادهای مسلح و تروریسم، ناتو و تغییرات اقلیمی، ارزیابی تبعات نظامی کنترل چین بر تایوان و بالکانیزه شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»