سیدرضا میرطاهر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به گمانه‌زنی‌ها درخصوص عامل انفجار در مسیر خط لوله «نورد استریم» تصریح کرد: وقوع چندین نشتی گاز از خطوط گازی «نورد استریم» که از طریق دریای «بالتیک»، گاز صادراتی روسیه را به کشورهای اروپایی، خصوصا آلمان می‌رساند، باعث بروز نگرانی‌های جدی در روسیه و اروپا شده است.

وی افزود: به رغم اینکه به دلایل مختلف، انتقال گاز از این خطوط لوله، خصوصا «نورد استریم یک» متوقف شده، در زمان وقوع این چند نشتی، حدود 800 میلیون متر مکعب گاز در این لوله وجود داشت و نشت آن‌ها خطرات متعددی از جمله آسیب‌های جبران ناپذیر زیست محیطی را متوجه کشورهای حوزه بالتیک خواهد کرد. این مسئله نگرانی شدید کشورهای اروپایی را برانگیخت و روس‌ها نیز خواهان تشکیل کمیسیونی برای بررسی این موضوع شدند.

منافع آمریکا

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه غرب، روسیه را متهم می‌کند و روسیه نیز در مقابل غربی‌ها، خصوصا آمریکا را متهم به خرابکاری درمسیر این لوله گازی کرده است، گفت: با بررسی میزان منافع طرفین از خرابکاری در این خطوط لوله، به نظر می‌رسد بیشترین منافع متوجه آمریکا خواهد بود؛ چراکه این کشور از ابتدا از مخالفان جدی راه اندازی و عملیاتی شدن خط لوله گازی نورداستریم 2 بود که با هزینه 11میلیارد دلار ساخته و راه اندازی آن با جنگ اوکراین مصادف شد و عملا آلمان این خط لوله را عملیاتی نکرد.

میرطاهر ادامه داد: آمریکا، از دوره زمامداری اوباما، اصرار داشت باید اروپا وابستگی گازی خود به روسیه را کاهش دهد و در مقابل به خرید گاز مایع طبیعی آمریکا روی آورد. قطعا اگر به هر طریقی خطوط انتقال گاز روسیه به اروپا دچار خرابکاری، نقصان و یا توقف عملیات شود، این فرصت برای آمریکا بیش از گذشته به وجود خواهد آمد که بتواند از این شرایط استفاده کند و مقدار گاز صادراتی خود را به صورت گاز مایع طبیعی به اروپا، دوچندان کند؛ مسئله‌ای که به ضرر روسیه است.

وی با یادآوری اینکه روس‌ها در واکنش به اقدامات خصمانه اروپا خصوصا اعمال تحریم‌ها، به انحاء مختلف، صادرات گاز و نفت را به اروپا به شدت کاهش دادند، اضافه کرد: این مسئله باعث بروز بحران بزرگ اقتصادی – اجتماعی در کشورهای اروپایی شده و خصوصا صنایعی مانند فولاد، آلومینیوم، روی، صنایع پتروشیمی و کلیه صنایعی که به نحوی با گاز یا برق حاصله از نیروگاه‌های گازی فعالیت می‌کنند دچار وقفه و یا کاهش شدید تولید شده‌اند. علاوه بر آن، پیش‌بینی شده که تداوم کاهش صادرات گازی روسیه به اروپا منجر به افزایش بهای گاز تا حدود 5000 یورو به ازای هر مترمکعب خواهد شد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: در این شرایط، احتمال کمی وجود دارد که روس‌ها مبادرت به این خرابکاری کرده باشند. آن‌ها مدعی هستند شواهدی به دست آورده‌اند که نشان می‌دهد عوامل آمریکایی، اعم از نیروهای ویژه و کشتی‌ها و قایق‌های آن‌ها، در اطراف این خطوط لوله در دریای بالتیک دیده شده‌اند و این مسئله احتمال خرابکاری آمریکا را به شدت افزایش داده است.

گران بودن گاز صادراتی آمریکا به اروپا

میرطاهر گفت: قطع نظر از عامل وقوع این نشتی گاز، بزرگ‌ترین منافع این اتفاق، متوجه آمریکا است. در این شرایط، وزیر اقتصاد آلمان اعلام کرد گاز مایع طبیعی صادراتی آمریکا به اروپا فوق العاده گران است. این مسئله، فشار مصاعفی را متوجه کشورهای اروپایی که خواهان گاز آمریکا هستند، خواهد کرد. اساسا یکی از دلایلی که اروپایی‌ها از دوره شوروی تاکنون از گاز شوروی و بعدها روسیه استفاده کرده‌اند، وجود خطوط لوله و ارزانی این گاز بوده است که برای صنایع و مردم اروپایی بسیار حیاتی محسوب می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: اکنون این دوره طلایی پایان یافته و باتوجه به اینکه عملا گاز چندانی از جانب روسیه به اروپا صادر نمی شود، آن‌ها ناچار هستند به منابع دیگری روی آورند که آن‌ها نیز امکان دستیابی، خصوصا در کوتاه‌مدت ندارند و بعد از آن کفاف مصرف اروپا را نیز نمی‌دهند. این مسئله، بحران بزرگی برای کشورهای اروپایی ایجاد کرده و با توجه به خرابکاری در خطوط لوله نورداستریم این وضعیت فاجعه آمیز، بحرانی‌تر شده است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به اظهارات «ریچارد بلاک»، سناتور پیشین آمریکایی مبنی بر اینکه انفجار خط لوله نورد استریم توسط سیا و با موافقت صدراعظم آلمان انجام و تحت رهبری «اولاف شولتز» واردات گاز به آلمان قطع شده است، ادامه داد: آلمان بزرگ‌ترین طرف زیان‌کننده از این خرابکاری بوده و به نظر نمی رسد آن‌ها هیچ گاه مبادرت به خودکشی گازی کنند و انرژی که بسیار به آن نیازمند هستند، را بر روی خود ببندند.

آمریکا خواهان افزایش وابستگی اروپا

میرطاهر به پیامدهایی که از ناحیه جنگ اوکراین متوجه اروپا شده است، اشاره کرد و یادآور شد: قطعا آمریکا به وجود اروپای قوی چندان تمایلی ندارد و بیشتر به دنبال اروپای تضعیف شده است که در همه موارد، خصوصا در مسائل حیاتی کاملا به آمریکا وابسته باشد. اگر آمریکایی‌ها بارها اروپایی‌ها را نکوهش می‌کردند که چرا به گاز روسیه محتاج هستند، این مسئله در مورد آن‌ها نیز مصداق پیدا می‌کند و باید پرسید که آیا وابستگی اروپا به گاز آمریکا امری مثبت تلقی می‌شود که اکنون آمریکا به دنبال آن است؟

وی تاکید کرد: برای اروپایی‌ها، وابستگی گازی به آمریکا، نه تنها بسیار گران خواهد بود، بلکه پیامدهای متعددی دارد و دشواری‌های زیادی برای آن‌ها به همراه خواهد آورد؛ مسائلی که در مورد گاز صادراتی روسیه به اروپا وجود نداشت. اکنون بزرگترین بازنده جنگ اوکراین و تقابل اتحادیه اروپا با روسیه، اروپایی‌ها هستند.

به گفته این تحلیلگر مسائل بین‌الملل، اروپایی‌ها به «گوشت دم توپ» آمریکا تبدیل شده‌اند و آمریکا همانند جنگ جهانی دوم، خود هیچگاه به طور مستقیم در معرض خطرات ناشی از جنگ قرار نمی گیرد و در این مورد نیز اروپایی‌ها هستند که باید رنج و هزینه تقابل و جنگ نیابتی آمریکا با روسیه را به بهای از دست رفتن رفاه، منافع و مواهبی که مردم و شهروندان اروپایی تاکنون از آن برخوردار بودند، متحمل شوند.