محمدرضا دماوندی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به مذاکرات سه جانبه ارمنستان، جمهوری آذربایجان و روسیه در حاشیه نشست غیررسمی سران کشورهای مستقل مشترک‌ المنافع در سن پترزبورگ و عدم استقبال ایروان در روزهای گذشته از این مذاکرات، تصریح کرد: با اینکه روسیه اعلام کرد عدم حضور در نشست را از طریق مجاری دیپلماتیک متوجه شده، اما ارمنستان گفت به طور رسمی این مسئله را به وزارت خارجه روسیه اعلام کرده بود و شرایط فعلی را برای مذاکرات مناسب نمی داند.

وی افزود: با این حال این کشور در موقعیتی نیست که بتواند میز مذاکره را به طور کامل ترک کند و ناچار است در کنار مسکو بماند. از سوی دیگر، از آنجاکه واکنش روسیه را به نفع خود ندیده، به سمت جلب افکار عمومی رفته است و تلاش می‌کند بیشتر به این مسئله بپردازد که مردم این منطقه در روزهای جشن سال نو میلادی در محاصره قرارگرفته و غذا و دارو ندارند تا خلاء حمایت روسیه را از طریق جلب توجه افکار عمومی جبران کند.

دماوندی با بیان اینکه ارمنستان صلح‌بانان روس را به بی‌عملی متهم می‌کند، گفت: عدم استقبال ارمنستان از مذاکرات، در حالی که روسیه در جنگ 44 روزه 2020 میانجی گری تنش‌ها را برعهده داشت، کمکی به بهبود شرایط نخواهد کرد و باعث می‌شود جمهوری آذربایجان امکان تحرکات بیشتری پیدا کند و قطعا نتیجه آن به نفع ارمنستان نخواهد بود.

وی با اشاره به اظهارات معاون وزیر خارجه روسیه مبنی بر اینکه اوجگیری اختلافات بر سر گذرگاه لاچین، تلاش‌های صلح میان جمهوری‌های ارمنستان و آذربایجان را دشوار و پیچیده کرده است، تاکید کرد: به نظر می‌رسد ارمنستان در شرایطی قرار گرفته که نه می‌تواند از خود دفاع کند و نه از حمایت روسیه مطمئن است و در نتیجه با توجه به موضع ضعفی که در آن قرار گرفته، صحنه را ترک کرده است. در واقع ایروان تاکید دارد که باکو تمایلی به برقراری صلح و ثبات نداشته و به دنبال پاکسازی قومیتی در منطقه قره‌باغ است.

این تحلیلگر مسائل قفقاز به بیانیه وزارت امور خارجه ارمنستان که در آن تاکید کرده الهام علی اف نه تنها به اشغال نظامی اراضی جمهوری ارمنستان اذعان کرده بلکه خواسته‌های ارضی جدیدی مطرح نموده و با بی‌اعتنایی به قوانین بین‌المللی و شرکای جهانی، جمهوری ارمنستان را به اعمال زور تهدید می‌کند، افزود : به نظر می‌رسد منطقه در آینده با وضعیت دشوارتری مواجه شود. اگر نتوان با اقداماتی در گفتگوهای سیاسی مسئله را به سمت عدم تغییر ژئوپلیتیک منطقه و مرزها هدایت کرد، ممکن است شاهد درگیری‌های شدیدتر و تحولات ناخوشایندتری باشیم.

دماوندی با بیان اینکه روسیه منتظر لحظات آخر می‌ماند و در خصوص مسائل منطقه بسیار به آهستگی و کندی عمل می‌کند، گفت: تا روزهای آخر، واکنشی از سوی روسیه نمی بینیم و به گونه‌ای عمل می‌کند که گویا مسئله اصلا برای آن اهمیتی ندارد و این تحولات در کنار مرزهای این کشور رخ نمی دهد. روسیه در جنگ 44 روزه نیز در روزهای آخر وارد شد و دو طرف را مجاب به پذیرش توافق 9 بندی کرد. به نظر می‌رسد اکنون نیز روسیه همین روال را در پیش گرفته است.

وی ادامه داد: روسیه با اطمینان از جایگاه و موقعیت خود و ناچاری ارمنستان و جمهوری آذربایجان نسبت به پذیرش مواضع مسکو، واکنش‌های تند و احساسی از خود نشان نمی‌دهد و در لحظات آخر نظرات خود را اعمال می‌کند. به هر حال روسیه بازیگر قدرتمندی در منطقه است و تبادل امتیازات متعددی از جمله با ترکیه دارد.

دماوندی اضافه کرد: روسیه با موافقت برای ایجاد دالان زنگزور و باز گذاشتن دست ترکیه و جمهوری آذربایجان، به دنبال این است که امتیازات دیگری از ترکیه دریافت کند. در واقع روسیه بازی برد – بردی برای خود انجام می‌دهد. ضمن اینکه نگاهی به مسائل قبل از فروپاشی شوروی نشان می‌دهد، این کشور با ذهنیت ایجاد خط مرزی در جنوب شوروی به سمت ترکیه کاملا مخالف بوده و یکپارچی مناطق ترک نشین را تهدیدی برای خود می‌دانست. این ذهنیت همچنان وجود دارد و تغییری نکرده است.