سید عباس حسینی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به مذاکرات انجام شده در نشست دوحه با حضور نمایندگان تعدادی از کشورها و سازمان ملل، با هدف بررسی چگونگی برقراری تعامل با حکومت افغانستان در خصوص مسائل اساسی، خاطرنشان کرد: در خصوص محور و دستور نشست دوحه، نکات مبهمی وجود دارد که خروجی آن را روشن نساخته است.

وی افزود: برخی منابع دیپلماتیک در قطر، به رسانه‌ها گفته بودند خانم «امینه محمد»، معاون دبیرکل سازمان ملل نباید دستورات اصلی نشست را مطرح می‌کرد، اما با افشای دستور اصلی نشست که برداشتن اولین گام‌ها برای به رسمیت شناخته شدن طالبان بود، بازخوردهای منفی و اعتراضات گسترده رسانه‌ای مخالفان سیاسی طالبان شدت گرفت و این دستور را تحت تاثیر قرار داد، سازمان ملل از آن عقب نشینی کرد و به سرعت مواضعی اعلام شد که تصمیم برای شناسایی را تکذیب می‌کرد.

این کارشناس مسائل افغانستان به رقابت میان کشورهای عربی منطقه در خصوص افغانستان اشاره کرد و گفت: قطر در حالی میزبان نشستی در دوحه بود که با ارائه پیش‌نویس قطعنامه جدید به شورای امنیت درباره افغانستان از سوی امارات، نشست دوحه به حاشیه رفت. با اینکه برخی کشورها می‌توانستند این قطعنامه را وتو کنند، اما در نهایت به تصویب رسید.

حسینی، با بیان اینکه سوالات جدی وجود دارد که چه مباحثی پشت درهای بسته در نشست دوحه مطرح شد، ادامه داد: درنهایت دبیرکل سازمان ملل در نشست خبری، ضمن تاکید بر ضرورت تعامل با طالبان، از تداوم کار دفاتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان خبر داد. این تصمیم درحالی اعلام شد که در روزهای گذشته آخرین ضرب الاجل این دفاتر برای بازگرداندن کارکنان زن به اداراتشان به پایان رسیده بود. البته آن‌ها اعلام کردند از افغانستان خارج نمی‌شوند و به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهند.

وی ادامه داد: به نظر می‌رسد عملا این نشست تنها به محل بیان نگرانی‌های نمایندگان ویژه کشورهای مختلف درباره وضعیت افغانستان تبدیل شد که مشابه آن را در سمرقند نیز شاهد بودیم و کمکی به ایجاد راهکاری برای عبور و خروج از این بن بست یا آغاز گفتگوهای بین الافغانی نکرد.

به گفته این تحلیلگر مسائل افغانستان، با وجود همه سروصداهای ایجاد شده، نشست دوحه دستاورد روشنی نداشت و نتوانست به چارچوب ‌و برنامه جدیدی برسد، در حالی که این نشست می‌توانست مانند کنفرانس «بن اول» با نقش محوری سازمان ملل، قدرت‌های جهانی و کشورهای تاثیرگذار و جناح‌های درگیر را دور هم جمع کند و به نشستی متفاوت تبدیل شود. بنابراین به همان اندازه که در میان مخالفان سیاسی طالبان شاهد وحدت و رویکرد مشترک نیستیم، در میان کشورهای همسایه، منطقه و جامعه جهانی با وجود طرح مواضع مشابه، اختلافات دیدگاه جدی و گسترده‌ای وجود دارد و این مساله باعث بن‌بست فعلی در مسائل افغانستان شده است.

حسینی با تاکید براینکه در این شرایط، بحث افغانستان از اولویت سیاست خارجی کشورها خارج و به مساله‌ای ثانوی ‌و عادی تبدیل شده است، اظهار داشت: این اختلاف دیدگاه‌ها و عملکردهای ناهمگون و متفاوت در کنار نقش ضعیف سازمان ملل، چرخه ناکامی را تکمیل کرده و عملا کشورها با توجه به رویکرد طالبان، در انتظار تحول تازه‌ای هستند تا باتوجه به آن تصمیم بگیرند! به نظر می‌رسد کشورها تنها به این باور رسیده‌اند که برای جلوگیری از جنگ، باید با طالبان به‌نوعی تعامل کرد و مسیر را باز گذاشت.

وی با بیان اینکه درمقابل همه این بلاتکلیفی‌ها، ناکامی‌ها و تفاوت دیدگاه‌ها، طالبان روز به روز منسجم‌تر می‌شود، گفت: نشانه‌های متعددی از تحکیم قدرت رهبری طالبان وجود دارد و این مساله قدرت طالبان را مستحکم‌تر کرده است، باعث شده آن‌ها به سادگی از مواضع اساسی خود عقب‌نشینی نکنند و با قدرت بیشتری محدودیت‌های اعمالی‌شان را پیگیری کنند. این شرایط باعث شده راهکاری برای انعطاف‌پذیری دوطرف شکل نگیرد و حتی طالبان به این نتیجه برسند تا امتیاز اساسی از جامعه جهانی گرفته نشود، از مواضع خود عقب‌نشینی نکنند.

این کارشناس مسائل بین الملل با تاکید براینکه به هر میزان طالبان منزوی شوند، جریان‌ها و گروه های افراطی‌تر طالبان در آن مجال بیشتری پیدا خواهند کرد و جریان‌های میانه روتر به حاشیه خواهند رفت، یادآور شد: به همین دلیل، گروهی که سال‌ها مذاکره می‌کرد؛ این تداعی را برای افکار عمومی دنیا ایجاد کرد که طالبان حقیقتا تغییر کرده‌اند و خواهان ارائه حکمرانی متفاوت هستند، اما اکنون آن تیم عملا به حاشیه رفته است. ممکن است مذاکرات خوبی انجام دهند، اما در نهایت تصمیم رهبری طالبان متفاوت است و با ادامه قاطعانه مواضع خود محدودیت‌ها را افزایش خواهد داد.

حسینی منزوی کردن افغانستان و عدم دستیابی به راه حل جدید و میانه برای بحران‌ها را بسیار مخرب دانست و اضافه کرد: چرخه باطلی میان حکومت طالبان و جامعه جهانی ایجاد شده که هیچ کدام از آن‌ها حاضر به عقب‌نشینی نیستند. طالبانی که ابتدا بعضا گام‌های عملی مثبتی برداشته بود، وقتی پاسخ مناسبی از جامعه جهانی نگرفت، به مرور به تقابل و رویارویی روی آورد و از فشارها و محدودیت‌ها به جامعه به عنوان اهرم فشار استفاده کرد تا ازغرب و کشورهای مختلف امتیاز بگیرد.

وی با بیان اینکه باید این دور باطل شکسته شود و اقدام عملی، زمان بندی شده و گام به گام جدیدی آغاز شود تا شاهد شکل‌گیری مذاکرات بین الافغانی و ایجاد قانون اساسی جدید باشیم، افزود: متاسفانه اکنون در شرایط اختلاف دیدگاه‌ها میان کشورهای مختلف و جریانهای مخالفان سیاسی، درکنار ایفای نقش ضعیف سازمان ملل و نماینده غیرکاریزماتیک و غیرفعال آن، شاهد شکل‌گیری دور باطلی هستیم که هیچ کدام از طرف‌ها در آن، حاضر به اصلاح مواضع خود نیست.

حسینی تاکیدکرد: شرایط فعلی منجر به منزوی شدن افغانستان خواهد شد و این انزوای بیش از پیش طالبان، درصورتیکه سنجیده نباشد می‌تواند زمینه‌ساز جنگ، بی‌ثباتی و ناآرامی و حرکت به سمت بحران جدی و عمیق‌تر شود.