سیدرضا میرطاهر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی سفر آنتونی بلینکن به پکن به عنوان اولین سفر وزیر خارجه آمریکا به چین در پنج سال گذشته را تلاشی برای کاهش تنش‌ها میان دو کشور دانست و تصریح کرد: با توجه به مواضع خصمانه آمریکا و تشدید حمایت‌های آشکار و پنهانی از استقلال تایوان و همچنین اقدامات دیگر واشنگتن درخصوص تحریم شرکت‌ها، موسسات و نهاد‌ها و حتی سیاستمداران و مقامات بلندپایه چینی، در کنار دیگر فشار‌های تجاری، نظامي و امنیتی آمریکا علیه چین، خصوصا در منطقه آسیاپاسیفیک، شاهد موضع سخت چین در قبال واشنگتن بوده‌ایم، تا جایی که در حاشیه اجلاس امنیتی سالانه موسوم به گفتگوی «شانگری-لا» در سنگاپور وزیر دفاع چین از دست دادن و ملاقات با وزیر دفاع آمریکا خودداری کرد.

وی افزود: این اقدام به مثابه امری نمادین، بیشتر بیانگر میزان تنش و وخامت اوضاع میان دو کشور است. در این شرایط نیز، سفر وزیر خارجه آمریکا در راستای کمک به کاهش تنش انجام شد و آمریکا اصراردارد با ایجاد خط ارتباطی ویژه میان دو کشور، از هر گونه تنش نظامی میان آمریکا و چین جلوگیری شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه بلینکن در سفر خود به پکن، چندان توفیقی در این زمینه پیدا نکرد، اظهار داشت: مقامات چینی در ملاقات با او به واشنگتن هشدار دادند که بر روی منافع چین پای نگذارد، برخورد‌های خصمانه اش را با این کشور کنار بگذارد و تلاش کند در فضای مسالمت جویانه و مبتنی بر منافع متقابل حرکت کند.

میرطاهر اضافه کرد: با اینکه بلینکن اعلام کرد سیاست آمریکا عدم حمایت از استقلال تایوان است؛ اما واقعیت جز این‌ها است و واشنگتن به طور مشخص، نقشی بسیار تعیین کننده در تشویق تایوان در استقلال طلبی و اتخاذ مواضع همراه با دشمنی نسبت به چین دارد.

وی یادآورشد: بعد از اعلام این مواضعِ آمریکا نسبت به تایوان، رئیس جمهور آمریکا، در جریان یک سخنرانی صراحتا شی جین پینگ را «دیکتاتور» نامید و این مساله آتش تنش‌ها میان چین و آمریکا را روشن کرد. در حالیکه چین احتمال می داد با توجه به سفر بلینکن بعد از پنج سال، آمریکا به دنبال رویکرد مسالمت‌جویانه‌تری باشد؛ اما اظهارات بایدن، اعتراضات شدید چینی‌ها را برانگیخت و نشان داد واشنگتن به طور جدی این ارزیابی را دارد که چین از نظر امنیتی می تواند تبدیل به چالشی مهم در آیند‌ه ای نزدیک شود.

به گفته میرطاهر، اجرای توافق چین و آمریکا در جریان سفر بلینکن به چین، برای «ادامه تعامل دیپلماتیک از طریق دیدار‌های بیشتر با مقام‌های آمریکایی در هفته ‌ها و ماه ‌های آینده»، با این اظهارات بایدن دور از دسترس به نظر می رسد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل، با بیان اینکه در هرحال آمریکا چین را به عنوان مهمترین چالش ژئواستراتژیک در قرن بیست و یکم، برای خود شناسایی کرده و همچنان برای مهار چین در عرصه ‌های مختلف تلاش می کند، به ارزیابی بلینکن درخصوص اینکه چین و آمریکا «اختلافات عمیقی» با یکدیگر دارند اشاره کرد و یادآور شد: به رغم ادعای آمریکا درباره تلاش برای بهبود روابط و تنش زدایی در روابط با پکن که تبلور آن سفر اخیر بلینکن، به پکن و دیدار با مقامات ارشد چینی بود، اما سخنان جدید بایدن نشان می دهد که واشنگتن نه فقط موضع خصمانه خود درباره همتای چینی خود را تغییر نداده، بلکه در سخنانی که با عرف سیاسی و دیپلماتیک در تعارض است به رئیس جمهور چین توهین می کند.

میرطاهر، سفر بلینکن به چین برای کاستن از تنش‌ها میان پکن و واشنگتن را موفقیت آمیز ندانست و ادامه داد: شی جین پینگ، در دیدار با بلینکن تاکیدکرد واشنگتن باید به چین و منافع و حقوق قانونی این کشور احترام بگذارد. بلینکن نیز پس از دیدار‌های دو روزه در پکن با مقامات چینی گفت، هیچ پیشرفتی در از سرگیری خط تماس مستقیم نظامی با چین حاصل نشده است.البته سطح تنش‌ها میان دو کشور آنچنان است که پیش از سفر نیز مقام‌های آمریکایی و تحلیلگران پیش بینی کرده بودند این سفر دستاورد چندانی در جهت حل اختلافات دو کشور و تاثیر مثبتی بر روابط پرتنش آن‌ها نداشته باشد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل، به لحن صریح، طلبکارانه و انتقادآمیز مقامات چینی در ملاقات‌ها با وزیرخارجه آمریکا اشاره کرد و اظهارداشت: وزیرخارجه چین نیز در دیدار با بلینکن با بیان اینکه روابط میان چین و آمریکا در پایین ترین سطح خود قراردارد تاکید کرد تایوان بزرگترین خطر در این رابطه به شمارمی آید.

وی اضافه کرد: طرفی که اصرار به انجام این سفر داشت، آمریکا بود و چینی‌ها اساسا تمایلی به انجام آن نداشتند و تا قبل از آن، حتی از لحاظ اقدامات نمادین دیپلماتیک هم آشکارا سردی روابط و عدم تمایل برای ایجاد ارتباط با مقامات آمریکایی را به نمایش گذاشته بودند. چینی‌ها از سفر بلینکن به پکن، بیشتر به عنوان فرصتی برای اعلام مواضع و هشدار به آمریکا استفاده کردند و درمجموع آمریکا در این زمینه موضع انفعالی داشت.

میرطاهر تاکید کرد: دولت بایدن در سیاست خارجی خود، آشکارا نسبت به قدرت‌های رقیبش، خصوصا چین و روسیه، رویکرد خصمانه تری نسبت به دولت ترامپ اتخاذ کرده است. با اینکه دولت ترامپ نیز جنگ تجاری را شکل داده بود، اما تقابل دولت بایدن با چین در عرصه ‌های مختلف است و با روسیه نیز رويكردي کاملا خصمانه دارد. این نشان می دهد آمریکا از تلاش مشترک چین و روسیه برای بازتعریف نظم جهانی و ایجاد نظم چندقطبی به شدت در هراس است. ضمن اینکه آن‌ها می دانند با روند کنونی، موقعیت برتر اقتصادی خود را در دنیا از دست خواهند داد و تا چند سال آینده چین به عنوان قدرت اول اقتصادی و هم عرض با آن در سایر حوزه ها، مطرح خواهد شد. این سناریویی نیست که مطلوب آمریکا باشد.