مهدی ذاکریان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره پیشنهاد گزارشگر ویژه سازمان ملل مبنی بر اینکه کشورهای عضو سازمان ملل باید تضمین دهند که به کشورهای ناقض حقوق بشر سلاح نمی فروشند، اظهار داشت: این ابتکار گزارشگر ویژه یک ایده متمدنانه و مترقیانه در حقوق بین‌الملل، حقوق بین‌الملل بشردوستانه و حقوق بشر محسوب می‌شود. بر این اساس، کشورهایی که در هنگام مخاصمات مسلحانه اعم از مخاصمات داخلی و بین المللی، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه را نقض کنند، ارسال سلاح به آنها باید متوقف شود یا محدودیت‌هایی اعمال شود و این مساله اگر به مرحله اجرا برسد، یک تحول بزرگ در حقوق بین‌الملل است.

وی درباره ضمانت اجرای این ایده در صورت تبدیل آن به قانون تصریح کرد: این مساله از یک کشور به کشور دیگر متفاوت است. به طور خاص این ایده تحت تاثیر اقدامات رژیم اسرائیل در برخورد با مردم در غزه و فلسطین مطرح شده است، اما این رژیم تحت هر شرایطی، اقدامات مخالفان خود را تحت عنوان یهودستیزی ترجمه و تفسیر می‌کند و با توجه به حمایت آمریکا از این رژیم و تبلیغات رسانه‌ای که در این رابطه به نفع خود دارد به راحتی از اتهامات در رابطه با استفاده از تسلیحات علیه مردم بی‌گناه و نقض حقوق بشر طفره می‌رود. از این رو وقتی به نقض حقوق بشردوستانه متهم می‌شود، برخی کشورها و نهادهای بین‌المللی چشم‌شان را به روی آن می‌بندند.

این کارشناس مسائل حقوق بین‌الملل گفت: متاسفانه امروز شاهد ادامه ارسال سلاح از سوی برخی کشورها به سرزمین‌های اشغالی علیرغم فشارهای نسبی بین‌آلمللی هستیم و این رژیم از این سلاح‌ها علیه اماکن و افراد بی‌گناه و غیرنظامی استفاده می‌کند و تمامی این اقدامات را با عنوان دفاع مشروع از خود عنوان می‌‎کند. در این شرایط، وقتی از سلاح نظامی علیه بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها و اتوبوس خبرنگاران و مدارس و اماکن مذهبی استفاده می‌کند، خیلی مورد توجه قرار نمی‌گیرد، چون از قبل مبانی حقوقی و رسانه‌ای این حملات را شکل داده است.

وی با اشاره به تفاوت حمایت آمریکا و اروپا از رژیم اسرائیل در رابطه با استفاده از تسلیحات علیه اماکن غیرنظامی اظهار داشت: آمریکایی‌ها تا حد زیادی از رژیم اسرائیل چشم بسته حمایت می‌کنند و به آن سلاح می‌فروشند و از اقداماتش در نقض حقوق بشر هم دفاع می‌کنند، اما اتحادیه اروپا تا اندازه‌ای در زمینه رعایت قوانین حقوق بشر مواردی را رعایت می‌کند، همچنانکه آلمان و فرانسه درباره اعمال برخی محدودیت‌ها نسبت به ارسال سلاح به سرزمین‌های اشغالی اقدام کرده‌اند.

ذاکریان با بیان اینکه در حال حاضر قوانین خوبی برای جلوگیری از فروش سلاح به کشورهای ناقض حقوق بشر وجود دارد، اما تحت نفوذ برخی کشورها و سازمان‌های بین‌المللی به درستی اجرا نمی‌شود، اظهار داشت: پیشنهاد گزارشگر ویژه می‌تواند مورد پیگیری کشورها قرار گیرد و بعدها به عرفی در جامعه بین‌الملل تبدیل شود.

این کارشناس مسائل حقوق بین‌الملل درباره سازوکار اجرای این پیشنهاد گفت: گزارشگر ویژه می‌تواند به شورای حقوق بشر در این رابطه گزارش دهد که چه کشورهایی این مساله را رعایت کردند. اما بهتر است، شورای حقوق بشر مصوبه‌ای در این زمینه داشته باشد یا قطعنامه‌ای در مجمع عمومی حاوی این ایده صادر شود تا بتواند به عنوان موضوع شورای امنیت هم مطرح شود.

وی خاطرنشان کرد: ایران هم می‌تواند حامی این قطعنامه و پیشنهاد دهنده آن باشد، چون ایران خودش قربانی نقض این قوانین در زمان جنگ تحمیلی از سوی صدام حسین بوده است که علیه مدارس، بیمارستان‌ها و آمبولانس‌ها و به طور کلی مناطق مسکونی حملاتی را انجام داد که برخلاف قوانین بین‌المللی و قوانین مربوط به مناقشات و درگیری‌های مسلحانه بود.

ذاکریان ادامه داد: در حال حاضر کشورهای زیادی هستند که تعاملات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و همچنین نظامی خود را با رژیم اسرائیل بعد از تحولات 7 اکتبر یا قطع کرده یا کاهش داده‌اند، اما همان‌طور که در گزارش‌ها آمده است، امروز صرفا آلمان و آمریکا هستند که بیشترین فروش تسلیحات را به رژیم اسرائیل دارند و این مساله نشان می‌دهد که موضوع حقوق بشر مورد توجه کشورهای زیادی است، از این رو پیشنهاد گزارشگر ویژه می‌تواند به طور جدی مورد توجه قرار گیرد، چرا که زمینه اجرای آن به لحاظ سیاسی و بین‌المللی فراهم است.