جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

نقش ایران در نظم نوین امنیتی غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین - گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: تحولات پس از جنگ غزه نشان داد ایران با تثبیت موقعیت ژئواستراتژیک و توان موازنه‌سازی نظامی خود، می‌تواند به بازیگری تعیین‌کننده در نظم نوین امنیتی غرب آسیا تبدیل شود.

حسین رویوران در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «موقعیت جغرافیایی ایران تغییر نکرده است. جایگاه مشرف به خلیج‌فارس، مرکز صادرات انرژی و تنگه هرمز همچنان مزیت راهبردی ایران است.»

او افزود: «انصارالله، به عنوان عضو محور مقاومت در باب‌المندب، نیز باوجود تلاش‌های آمریکا، قدرت‌های اروپایی و رژیم اسرائیل، توانست جایگاه خود را تثبیت کند و هیچ‌کس نمی‌تواند این واقعیت جدید را انکار کند.»

این کارشناس تصریح کرد: «رژیم صهیونیستی با حمله به ایران تلاش داشت نشان دهد با حمایت غرب، هر قدرتی را در منطقه مهار می‌کند؛ اما پاسخ ایران موازنه‌ای جدید در جنگ ایجاد کرد.»

وی گفت: «رژیم اسرائیل ممکن است از برتری هوایی برخوردار باشد، اما ایران با قدرت موشکی خود که در حریم هوایی رژیم اسرائیل نیز فعال است، توازن قوا را برقرار کرد و قدرت نظامی خود را نشان داد.»

رویوران این موازنه را نقطه عطفی در بازدارندگی منطقه‌ای دانست و تأکید کرد: «ایران توانست با همه امکانات غربی که در اختیار رژیم اسرائیل بود، مقابله کند و این دستاورد اهمیت راهبردی دارد.»

او افزود: «نتانیاهو آشکارا از توسعه مرزهای رژیم اسرائیل سخن گفته و نقشه‌ای منتشر کرده که بخش‌هایی از مصر، لبنان، اردن، سوریه، عراق، عربستان، کویت و کرانه باختری را شامل می‌شد. این نقشه تهدیدی برای کل منطقه است و نشان می‌دهد رژیم اسرائیل همچنان در اندیشه توسعه‌طلبی است.»

رویوران خاطرنشان کرد: «در چنین شرایطی، گرایش به سمت ایران پررنگ‌تر می شود، زیرا آمریکا نشان داد جز رژیم اسرائیل هم‌پیمانی در منطقه ندارد. حتی قطر نیز از گزند حملات این رژیم در امان نماند.»

او افزود: «ایران اکنون بیشتر مورد توجه کشورهای منطقه قرار گرفته است، زیرا تنها کشوری است که توان موازنه‌سازی واقعی با رژیم اسرائیل را دارد.»

وی تأکید کرد: «تحولات اخیر موجب شد ایران بیش از گذشته موردحمایت کشورهای منطقه قرار گیرد. نمونه آن، حمایت اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی از ایران پس از حمله رژیم اسرائیل بود؛ حمایتی که از نگرانی امنیتی کشورها و تمایل آنان به همکاری با ایران حکایت دارد.»

 

شکست طرح‌های آمریکا و محدودیت پیمان «ابراهیم»

رویوران درباره طرح‌های اعلامی آمریکا برای منطقه نیز گفت: «ترامپ هیچ برنامه منسجمی برای صلح نداشت. او هر روز حرفی می‌زد و از گفتار او نمی‌توان راهبردی مشخص استخراج کرد.»

وی افزود: «ایالات متحده همواره به دنبال تثبیت هژمونی خود بوده است، اما ترامپ با پیمان‌های موسوم به ابراهیم، ظرفیت‌های موجود را مستهلک کرد.»

او توضیح داد: «در دوره ترامپ، کشورهایی مانند امارات، بحرین، سودان و مغرب روابط خود را با رژیم اسرائیل عادی کردند؛ اما این روند دیگر قابل‌گسترش نیست. حتی عربستان که بازیگر کلیدی در این فرایند است، اعلام کرده بدون تحقق راه حل دو کشوری، رژیم اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد.»

رویوران تصریح کرد: «با جنایات گسترده رژیم اسرائیل در غزه، افکار عمومی جهان عرب اجازه نمی‌دهد دولت‌ها توافق ابراهیم را گسترش دهند. این رژیم در منزوی‌ترین وضعیت تاریخی خود قرار دارد و چنین انزوایی از زمان تأسیسش سابقه نداشته است.»

وی افزود: «کشورهای اروپایی برای رهایی از فشار افکار عمومی، شناسایی دولت فلسطین را مطرح کردند، اما در آمریکا چنین تغییری دیده نمی‌شود؛ بنابراین روند موجود به نفع واشنگتن یا رژیم اسرائیل نیست.»

رویوران تأکید کرد: «درحالی‌که رژیم اسرائیل به دنبال حذف کامل ایده دو دولت است، طرح‌های آمریکا عملاً به بن‌بست رسیده‌اند.»

رویوران درباره اهداف رژیم اسرائیل در راستای راهبرد کلان آمریکا گفت: «نتانیاهو بسیاری از اقدامات خود را در چارچوب اهداف واشنگتن تعریف کرده و می‌کوشد نقش رژیم اسرائیل را در مهندسی نظم نوین غرب آسیا پررنگ جلوه دهد.»

وی افزود: «هرچند آمریکا در تحقق طرح جدید در غرب آسیا شکست خورد، اما رژیم اسرائیل ادعا می‌کند این فرصت را برای واشنگتن فراهم کرده است.»

او توضیح داد: «در نگاه برخی سیاست‌مداران آمریکایی، رژیم اسرائیل در سوریه و لبنان تغییراتی به نفع غرب ایجاد کرده است، اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد نه در لبنان موفق به تضعیف حزب‌الله شدند و نه در سوریه توانستند نظامی پایدار پدید آوردند.»

وی تصریح کرد: «هرچند رژیم اسرائیل در راستای سیاست‌های آمریکا عمل کرده اما پیامد این هم‌سویی، تشدید خشم افکار عمومی غربی علیه واشنگتن است. بر اساس نظرسنجی‌ها، اکثریت جوانان زیر ۳۵ سال در غرب طرف‌دار فلسطین و مخالف رژیم اسرائیل هستند.»

رویوران گفت: «این تحول اجتماعی هزینه‌های بلندمدتی برای غرب ایجاد می‌کند، زیرا نسل جدید روایت رسانه‌های صهیونیستی را نمی‌پذیرد و نگاه انتقادی‌تری به سیاست‌های آمریکا در غرب آسیا دارد.»

او افزود: «اولویت اصلی غرب اکنون چین و روسیه است و ایران هدف مستقیم آن نیست. بااین‌حال، آمریکا می‌کوشد از طریق کنترل منابع انرژی خلیج‌فارس بر چین فشار وارد کند و ایران، روسیه و ونزوئلا را هدف قرار دهد.»

وی خاطرنشان کرد: «آمریکا نمی‌تواند روسیه را مهار کند، ازاین‌رو فشار را بر ایران و ونزوئلا متمرکز کرده است تا با محدودسازی صادرات انرژی، مسیر تأمین انرژی چین را تهدید کند. هرچند سهم ایران در صادرات انرژی در مقایسه با دیگر کشورها کمتر است، اما برخلاف برخی دولت‌های منطقه از استقلال در تصمیم‌گیری برخوردار است.»

رویوران تأکید کرد: «فشار آمریکا بر تهران بخشی از فشار کلان بر پکن است و این امر اهمیت هماهنگی راهبردی ایران با چین را دوچندان می‌کند.»

او در پایان گفت: «ایران باید در تعاملات جهانی طوری عمل کند که غرب دریابد تقابل با تهران به زیان خود او می‌باشد.»

0 Comments