شورای همکاری خلیج فارس در سال 1981 و یک سال پس از حمله رژیم صدام به ایران، با هدف هماهنگی سیاست‌های 6 کشور حوزه خلیج فارس شامل عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی، قطر، عمان و کویت در برابر ایران و با حمایت آمریکا و انگلیس و به طور کلی غرب تشکیل شد.

در طول هشت سال جنگ تحمیلی، 6 کشور حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان، امارات، کویت و بحرین حدود 120 میلیارد دلار کمک مالی در اختیار رژیم صدام قرار داده بودند. پس از حمله عراق به کویت در سال 1990 میلادی و پایان جنگ تحمیلی صدام علیه ایران، این شورا دچار شکاف سیاسی شد؛ چرا که قطر، کویت و پادشاهی عمان سیاست نسبتا معتدل‌تری در برابر ایران اتخاذ کردند در حالی که عربستان، امارات و بحرین به سیاست‌های تهاجمی خود علیه ایران ادامه دادند. به مرور زمان به دلیل اینکه عربستان به عنوان بزرگترین کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس قصد داشت سیاست‌های خود را بر سایر کشورهای شورا تحمیل کند، اختلاف میان این 6 کشور شدت بیشتری به خود گرفت.

حدودا 4 سال پیش و پس از محاصره قطر، تقابل فیزیکی قطر و عربستان بر سر مسائل مرزی و اختلاف سیاسی امارات و قطر، این شورا در آستانه فروپاشی قرار گرفت. از سال 2017 و یک سال پس از ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید اختلافات قطر و عربستان شدت گرفت. علت این امر این است که ترامپ قصد باج‌خواهی از 6 کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس را داشت، اما قطر در مقابل باج‌خواهی آمریکا مقاومت بیشتری از خود نشان داد. در نتیجه عربستان مجبور شد 500 میلیارد دلار در قالب همکاری‌های تسلیحاتی و اقتصادی به آمریکا پرداخت کند.

بحران روابط سیاسی ۲۰۱۷ قطر در روز ۵ ژوئن ۲۰۱۷ با قطع روابط دیپلماتیک ۴ کشور عربی به محوریت عربستان سعودی با قطر به وقوع پیوست. در مقابل نیز کشورهای ایران و ترکیه به حمایت از قطر پرداختند.

ابتدا چهار کشور عربستان سعودی، مصر، امارات متحده عربی، بحرین به محوریت عربستان سعودی با قطر قطع روابط دیپلماتیک نمودند، پس از آن برخی کشورهای عربی از این اقدام عربستان سعودی پشتیبانی کرده و روابط خود را با قطر قطع کردند. کشورهایی که به عربستان سعودی پیوستند عبارت بودند از لیبی، یمن، مالدیو، سنگال، موریتانی، چاد، کومور، نیجر و گابن که به کارزار عربستان سعودی علیه قطر پیوستند.

اختلافات دوحه-ریاض، شکاف‌ها در شورای همکاری خلیج فارس را به شدت افزایش داد. اختلاف بین این دو جناح نیز از آنجا شروع شد که عربستان، امارات و بحرین با همکاری مصر، قطر را که سیاست معتدل‌تری نسبت به ایران دارد تحریم کردند.

این در حالی است که پادشاهی عمان که یکی از کشورهای مهم عضو شورای همکاری خلیج فارس است همچنان روابط خود را با ایران حفظ کرده است، لذا اکنون این شورا به دلیل دسته‌بندی‌های مختلف دچار پراکندگی شده و شکاف بین اعضای آن تشدید شده است، ولی آمریکا و انگلیس تمام تلاش‌شان را به کار گرفته‌اند تا هویت این شورا را برای مقابله با ایران حفظ کنند.

از سوی دیگر اخیرا اختلافات بین امارات و عربستان نیز شدت گرفته است؛ چرا که امارات بدون هماهنگی عربستان جزیره یمنی سقطری را اشغال کرد و حجم نیروهای خود را در ائتلاف عربستان کاهش داد. این امر موجب شد که اختلاف بین امارات و عربستان تشدید شود تاجایی که امارات اکنون درصدد خارج کردن کلیه نیروهای خود از ائتلاف عربی علیه یمن برآمده است.

بین پادشاهی عمان و عربستان نیز به دلیل ارتباط این پادشاهی با ایران و همکاری تنگاتنگ با این کشور اختلافاتی بروز کرده است.

در این بین کویت هم برخی اختلافات سیاسی با عربستان دارد؛ چرا که عربستان همواره در انتخابات پارلمانی کویت دخالت می‌کند که این مسئله موجبات نارضایتی کویت را فراهم کرده است. درواقع ریاض سعی می‌کند افراد سلفی و وهابی را درون پارلمان کویت وارد کند.

در مورد سوریه نیز اختلافاتی بین کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس وجود دارد؛ در این رابطه قطر ابتدا با عربستان هماهنگ بود و بعدا دچار اختلاف شد. اکنون قطر به دلیل نزدیکی‌اش با ترکیه، از دخالت در سوریه کنار کشیده و با سیاست‌های ترکیه همراهی می‌کند.

سه کشور عربستان، امارات و بحرین نگاه یکسانی به مسئله سوریه دارند و خواهان کناره‌گیری بشار اسد هستند؛ اما کویت و پادشاهی عمان خیلی دخالتی در این مسئله ندارند.

در نهایت باید توجه داشت که شورای همکاری خلیج فارس از ظرفیت لازم برای تاثیرگذاری منطقه‌ای و بین‌المللی برخوردار نیست، ولی علیرغم وجود اختلافات عقیدتی و سیاسی به ویژه در رابطه با ایران، این شش کشور تحت فشار آمریکا و انگلیس ناچار به حفظ شاکله شورای همکاری شده‌اند و تلاش دارند تا به نوعی بر اختلافات سرپوش بگذارند.