شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای آتلانتیک در یادداشتی نوشت: با تائید و تصویب نهایی توافقنامه خروج انگلیس از اتحادیه اروپا توسط مجلس انگلیس و پارلمان اروپا، سرانجام انگلیس سه سال و نیم پس از برگزاری همهپرسی، اتحادیه اروپا را ترک میکند.
اگرچه لندن شرایط خروج اولیه از اتحادیه اروپا را تعیین و هدایت کرده است، اما مناسبات آتی انگلیس با اروپا نامعلوم است، چراکه طرفین آماده مذاکرات طولانی درزمینه موافقتنامه تجارت آزاد و همکاری در حوزههای دیگر هستند.
دراینارتباط شورای آتلانتیک تأثیر برگزیت بر بازار انرژی اتحادیه اروپا و انگلیس در دوره پسابرگزیت را با برخی از کارشناسان مرکز جهانی انرژی به شرح زیر به بحث گذاشت.
دیوید لوینگستون؛ معاون آبوهوا و انرژی در مرکز جهانی انرژی شورای آتلانتیک: وقتی موضوع ترانزیت انرژی مطرح میشود، نباید از برگزیت انتظار داشته باشیم تأثیر چشمگیری بر رویکرد اتحادیه اروپا و انگلیس داشته باشد. انگلیس یکی از مؤثرترین و سریعترین استراتژیهای کاهش کربن را به نمایش گذاشته، بهطور مؤثر استفاده از زغالسنگ را در بخش تولید برق کنار گذاشته و نقش پیشگام در نسل بعدی فناوریهای با کربن کم داشته است.
با توجه به اینکه انگلیس میزبان نشست تغییرات آبوهوایی در نوامبر 2020 است، لندن احتمالاً این مسیر را ادامه خواهد داد و اقدام در زمینه آبوهوا یکی از نقاط قوت قدرت نرم انگلیس است.
نبود انگلیس در جمع اروپا به معنی فقدان یکصدای مهم برای اقدام تهاجمی در زمینه تغییرات آبوهوایی است، چراکه در ادوار مختلف انگلیس نقش محوری و کانونی در ایجاد مصالحه بین کشورهای اروپایی غربی از یکسو و کشورهای کمتر بهرهمند اروپای شرقی در سوی دیگر داشت. به این معنا جای انگلیس در بروکسل در زمینه انرژی و آبوهوا خالی خواهد بود.
ازاینرو، تصویب توافق برگزیت توسط انگلیس تضمین میکند که این کشور حداقل تا پایان 2020 در بازار کربن اروپا موسوم به طرح مبادله میزان کربن اتحادیه اروپا باقی خواهد ماند.
آلن ریلی؛ محقق ارشد مرکز جهانی انرژی شورای آتلانتیک: مشکل اصلی و عمده در بحث برگزیت این است که انگلیس دیگر عضو اتحادیه اروپا نیست و ایده اندکی درباره شکل و نحوه روابط آتی انگلیس – اتحادیه اروپا داریم. البته بر اساس ماده 7 موافقتنامه خروج، انگلیس از اول فوریه لغایت 31 دسامبر 2020، مشمول مقررات اتحادیه اروپا در زمینه انرژی خواهد بود. در چارچوب مقررات یادشده، کمیسیون اروپایی همچنان بر کاربست مقررات اتحادیه اروپا در زمینه انرژی در انگلیس نظارت خواهد داشت. دوره انتقالی قابل تمدید تا 31 دسامبر 2021 است. در چنین شرایطی، هیچ تغییری در ماهیت امر تا آغاز سال 2020 ایجاد نخواهد شد.
از فوریه 2020 قرار است انگلیس و اتحادیه اروپا در خصوص مراودات تجاری فیمابین مذاکره کنند. البته در طول سه سال و اندی از داستان برگزیت، علائم مختلفی از سوی انگلیس مشاهده کردهایم که لندن نمیتواند الگوی تجاری پسابرگزیت را انتخاب کند. در آن صورت گزینه الگوی تجارت بر بازار انرژی اروپا تأثیر خواهد گذاشت. چنانچه دولت بوریس جانسون در مسیر الگوی تجاری حرکت کند که به توافق تجاری متمرکز بر تعرفه اندک ختم شود، تأثیر چنین وضعیتی بر اقتصاد انگلیس و بخش انرژی آن قابل توجه خواهد بود.
اما اگر انگلیس به سمت توافق تجاری محدود میل کند، هزینه این امر برای لندن زیاد و قابلتوجه خواهد بود. در چنین وضعیتی، انگلیس ممکن است به سمت توسعه تولیدات داخلی و احتمالاً به سمت پروژههای تولید گاز شیل حرکت خواهد کرد.
جان ام. رابرتس؛ محقق ارشد غیرمقیم مرکز جهانی انرژی شورای آتلانتیک: علائم اولیه حاکی از آن است که انگلیس در دوره پسابرگزیت توجه کمتری به مسائل و موضوعات مرتبط با تغییرات آبوهوایی خواهد داشت، علیرغم اینکه میزبان بیست و ششمین نشست کنفرانس تغییرات آبوهوایی در نوامبر 2020 خواهد بود.
بزرگترین خطر برای بخش انرژی اروپا ممکن است پس از اتمام دوره انتقالی در پایان سال 2020، ایجاد شود. در دوره یادشده، شاهد درگیری و مشاجره بین انگلیس و اتحادیه اروپا و بین انگلیس و تکتک اعضای اتحادیه اروپا در ارتباط با برق و گاز، بهویژه به هنگام زمستان سخت خواهیم بود. البته این انگلیس خواهد بود که آسیب خواهد دید نه اعضای اتحادیه اروپا.
یکی از موضوعاتی که باید به آن توجه کرد، پروژه ساخت نیروگاه برق هستهای در هینکلی پوینت انگلیس است. در حال حاضر لغو فوری قرارداد ساخت نیروگاه یادشده بعید به نظر میرسد، اما با توجه به تعهدات دولت انگلیس و با توجه به هزینههایی که قرار است پرداخت شود، احتمال لغو قرارداد ساخت نیروگاه مذکور وجود دارد.
ازآنجاییکه شرکت فرانسوی ای. دی. اف مجری طرح است و گروه برق هستهای چین سهامدار پروژه است، نیروگاه یادشده به اختلاف بین فرانسه، انگلیس و چین تبدیل خواهد شد؛ اما چالش اصلی در این زمینه برای برق هستهای در اروپا خواهد بود و بهطور بالقوه برق هستهای قاره سبز تضعیف خواهد شد.
رابرت اف. ایچورد جونیور؛ محق ارشد غیرمقیم مرکز جهانی انرژی شورای آتلانتیک: رهبران و کارشناسان انرژی انگلیس نقش کلیدی و مهمی در طراحی و توسعه چارچوبهای تنظیمی برای بازار برق و گاز رقابتی و شفاف در اتحادیه اروپا ایفا کردهاند. نبود انگلیس در بازار یادشده و عدم مشارکت مستقیم این کشور در بخش انرژی اتحادیه اروپا، احتمالاً نابسامانیهایی در این زمینه ایجاد خواهد شد.
اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن وابستگی زیادی به گاز وارداتی از روسیه دارند و خروج انگلیس از اتحادیه اروپا ممکن است موقعیت و جایگاه اتحادیه را در این زمینه بیشازپیش تضعیف نماید.
0 Comments