به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی شورای راهبردی روابط خارجی، حمید زادبوم که در نشست «بررسی سیاستگذاری کلان در دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران» سخن می‌گفت، اظهار داشت: مشکل اصلی ما در دیپلماسی اقتصادی و تجاری این است که به بهره‌گیری از نیروهای زبده در این بخش توجه نشده است و آن‌ها که می‌خواهند در این زمینه فعال باشند، حتما باید تجربه و سابقه حضور بین‌المللی داشته باشند.

وی با بیان اینکه باید برای دیپلماسی اقتصادی ساختارسازی کرد، افزود: مباحث مربوط به این تجربیات در هیچ دانشگاهی تدریس نمی‌شود. قطعا داده‌ها و دانش اقتصادی دانشگاهی لازم است، اما در این مسیر کافی نیست؛ باید از تجربیات دیپلمات‌ها و آن‌ها که در عرصه حضور داشته‌اند، بهره برد که اگر بخواهیم فهرستی از آن‌ها داشته باشیم، بسیار جزئی است؛ چرا که اغلب آن‌ها بازنشسته شده‌اند.

زادبوم با یادآوری اینکه دیپلماسی تجاری و اقتصادی همپوشانی‌ها و در عین حال تمایزاتی دارند، به جوان بودن دیپلماسی تجاری در دنیا و خصوصا در ایران اشاره کرد و با تاکید بر ضرورت اصلاح نظام تجاری ایران که مورد تاکید سازمان تجارت جهانی نیز بوده است، گفت: متاسفانه اعمال تحریم‌ها علیه ایران، ما را از تدوین این سند بازداشته است، اما با این حال باید این نظام و سیاست تجاری را تدوین کرد تا براساس آن دیپلماسی تجاری را پیش ببریم.

رئیس‌کل سابق سازمان توسعه تجارت ایران به ضرورت توجه به تعاریف سنتی از دیپلماسی تجاری و توجه به مقولاتی مانند جهانی شدن و تاثیر آن بر دیپلماسی تجاری برای کسب دستاوردهای خاص پرداخت و ادامه داد: باید خدمات دولت به جامعه تجار را برای توسعه صادرات مورد توجه قرار داد، البته نباید تصور کرد که تنها دولت در عرصه تجاری بازیگر است، بلکه دولت در این عرصه باید مدیریت کند.

وی با انتقاد از آن‌ها که خواستار اعزام رایزن بازرگانی از بخش خصوصی هستند، اضافه کرد: دیپلماسی اقتصادی و تجاری، لزوما کاری حاکمیتی است و بخش خصوصی مجری است. دچار افراط و تفریط شدن در این زمینه‌ها به ما آسیب می‌زند.

زادبوم با تاکید بر اینکه به تعداد کافی اشخاص آموزش‌دیده‌ در حوزه‌های دیپلماسی اقتصادی و تجاری در کشور نداریم، گفت: توسعه تجارت، توسعه سرمایه‌گذاری مستقیم، توسعه گردشگری و حمایت از تجار، گردآوری اطلاعاتی، شبکه‌سازی، حمایت از روابط و مذاکرات تجاری و حل مسائل و مشکلات روابط تجاری از دیگر اقدامات لازم در زمینه توسعه دیپلماسی تجاری است.

رئیس‌کل سابق سازمان توسعه تجارت ایران ضمن تاکید بر اهمیت نقش سازمان توسعه تجارت و روابط و پیوستگی عملکرد آن با وزارت امور خارجه، افزود: باید در قرارگاه دیپلماسی اقتصادی و تجاری، به شکلی هدف‌گذاری شود که افرادی، در کنار سفرا و فعالان در سازمان‌های بین‌المللی و تجاری حضور داشته باشند و آموزش ببینند. دیپلماسی تجاری ما امروز به استفاده از تجربیات کسب شده در 30 سال گذشته نیاز دارد. هیچ دانشگاهی این مسائل را آموزش نخواهد داد.

زادبوم تفکیک هدایت و مدیریت دیپلماسی تجاری با مقوله اجرا را مورد توجه قرار داد و در عین حال تصریح کرد: باید ساختار تجارت خارجی کالاها و خدمات با برنامه‌های صنعتی ما مرتبط باشد. اگر تولید تجارت محور نداشته باشیم، رایزن بازرگانی و تجاری نمی‌تواند فعالیتی داشته باشد. بنابراین باید به شکل‌گیری راهبرد صنعتی و فناوری توجه کرد و ایجاد سند و رژیم تجاری یکی از چالش‌های مهم کشور است.