رضا حجت شمامی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به تلاش روسیه و آمریکا و ناتو برای اعمال فشار حداکثری به یکدیگر در خصوص مسئله اوکراین، خاطرنشان کرد: علی‌رغم فضاسازی‌های غرب، روسیه به اوکراین حمله نخواهد کرد و اگر این کشور بخواهد تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد این امکان را دارد که از طریق حامیان خود در اوکراین وارد شود، چراکه بیش از 20 درصد اوکراینی‌ها روس‌تبار هستند و عمده بخش‌های مهم صنعتی، تولیدی و تأثیرگذار در اوکراین نیز در مناطق مربوط به این جمعیت قرار دارند.

وی با اشاره به نقش و نفوذ حامیان روسیه در اوکراین، موانع ناتو و آمریکا را در شرایط بروز درگیری نظامی با روسیه برشمرد و گفت: آمریکا خواهان شدت دادن گسترش ناتو به شرق است و تلاش دارد این گسترش را به موج چهارم تبدیل کند. روسیه نیز این شرایط را تهدیدی برای خود می‌داند و در لفاظی‌های سیاسی، یادآور می‌شود که توان انجام اقدامات متقابلی را دارد و استقرار نیروهای نظامی خود را نیز در این راستا انجام داده است.

این کارشناس مسائل روسیه ادامه داد: در قوانین ناتو این اصل وجود دارد که کشور دارای اختلافات مرزی با همسایگان خود، نمی‌تواند وارد ناتو شود؛ چراکه ناتو این عضویت را چالشی برای خودارزیابی می‌کند؛ بنابراین روسیه از این منظر به گروگان‌گیری سرزمینی می‌پردازد تا این بحران را در همسایگانش ایجاد کند و مانعی برای عضویت آن‌ها در ناتو شود و ناتو نیز بیش از این نتواند به شرق گسترش پیدا کند.

بحران‌آفرینی در شرق اروپا به نفع روسیه است

حجت شمامی بابیان اینکه بحران‌آفرینی در شرق اروپا به نفع روسیه است، افزود: ناتو به تمام کشورهای شرق اروپا نیروی نظامی فرستاده و موشک‌هایی مستقر کرده است، در این شرایط روسیه که حاشیه‌های امنیتی خود را در معرض تهدید می‌بیند اقدام به اعزام نیرو در مرزهای غربی خود می‌کند.

وی همچنین در رابطه با دلایل تداوم این بحران، گفت: ناتو و آمریکا در تلاش هستند تا روسیه را در حوزه‌های مرزی خود محدود کنند تا بیش از این نتواند در مناطق دیگر ازجمله سوریه یا آمریکای جنوبی نقشی مؤثر ایفا کند؛ که البته تاکنون این سیاست نتیجه‌ای معکوس داشته است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به دستاوردهای روسیه در بحران‌هایی که تاکنون وارد آن شده، خصوصاً در خاورمیانه و ناکامی‌هایی که آمریکا در سال‌های اخیر تجربه کرده است، به تغییر لحن آمریکا در برابر روسیه و در خصوص اوکراین پرداخت و اضافه کرد: قطعاً در شرایط فعلی ناتو به دلایل مختلف، نمی‌تواند اوکراین را به عضویت خود درآورد، و گرچه مایل به انجام آن است اما توانش را ندارد و می‌داند اگر چنین اقدامی صورت دهد روسیه ممکن است شرق اوکراین و منطقه روس تبارهای این کشور را که به لحاظ اقتصادی و صنعتی اهمیت بالایی برای این کشور دارد، مانند کریمه، جدا و به خاک خود ملحق کند.

روسیه در برابر اوکراین ضعفی نشان نخواهد داد

حجت شمامی تأکید کرد: روسیه یک بار در لیبی با اعتماد به ناتو و همراهی با آن، ضعفی از خود نشان داد و بهای آن را هم داد. به نظر می‌رسد بعدازآن تلاش دارد هرگز چنین ضعفی از خود نشان ندهد. روسیه، بعدازآن خطوط قرمز خود را در اوکراین، سوریه و بلاروس بسیار جدی گرفته است و نسبت به برخی مسائل حساس‌تر شده است. ناتو و آمریکا نیز این مسئله را درک کرده‌اند.

وی مهم‌ترین هدف ناتو از تکرار تصمیم برای عضویت اوکراین را تهدید مداوم و اعمال فشار به روسیه دانست و توضیح داد: از دید آمریکا، دشمن درهرصورت نباید آرامش داشته باشد. کشورهای عضو ناتو حتی از متحدانشان هم برگ برنده‌ای می‌گیرند که در مواقع لازم بتوانند علیه یکدیگر اعمال فشار کنند. همان‌طور که آمریکا همواره جهت ایجاد مشکل برای فرانسه و انگلیس نیز سناریوهایی دارد تا در مواقع لزوم از آن استفاده کند!

این کارشناس مسائل روسیه با یادآوری اینکه آمریکا می‌خواهد همواره روسیه در زحمت باشد اما نمی‌تواند این تهدیدات را اجرایی کند، گفت: آمریکا تلاش می‌کند با بهره‌گیری از ابزارهای رسانه‌ای، چهره روسیه را در نظام بین‌الملل تخریب کند.

همراهی چین و روسیه علیه آمریکا در برابر تهدیدات سرزمینی

حجت شمامی با اشاره به حمایت وزیر امور خارجه چین در گفتگوی تلفنی با آنتونی بلینکن همتای آمریکایی‌اش از «نگرانی‌های منطقی روسیه در خصوص اوکراین» و ابراز نگرانی برخی مقامات آمریکایی از این همراهی، ادامه داد: درهرحال هر دو این کشورها، مخالف رویکردهای خرد و کلان آمریکا، تهدیدهای مداوم مرزی، تجزیه سرزمینی خود و نوع نگاه آمریکا در ابعاد مختلف هستند و تهدیداتی را که تجربه می‌کنند همسان است. از این منظر مهم است که چین که دست‌کم در حوزه تهدیدات هم‌راستای روسیه می‌اندیشد از روسیه حمایت می‌کند، چراکه چین نیز چنین تهدیداتی نسبت به خود از سوی آمریکا احساس می‌کند.

وی با بیان اینکه روسیه نیز در برابر تهدیدات سرزمینی از چین حمایت خواهد کرد، در خصوص سیاست راهبردی آمریکا برای برهم زدن نزدیکی و همراهی چین و روسیه، گفت: به نظر می‌رسد آمریکا نیز در شرایطی قرار گرفته که در عین اینکه عقب‌نشینی برایش شکست ارزیابی می‌شود، حضور نیز نوعی شکست به‌حساب می‌آید؛ چراکه روسیه را به تقلای بیشتر برای حفظ امنیت و موقعیتش وا می‌دارد، مسئله‌ای که چالش‌های آمریکا را بیشتر می‌کند و درعین‌حال منطقه را نیز نمی‌توانند به جنگ بکشانند؛ بنابراین در شرایط فعلی، تصور افکار عمومی جهان نسبت به قدرت و موقعیت آمریکا با ترک‌های زیادی مواجه شده است.