امین پرتو در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درخصوص مشارکت عربستان در اجلاس گروه بریکس در آفریقای جنوبی و تلاش این کشور برای عضویت در بانک توسعه، وابسته به بریکس، تصریح کرد: گروه بریکس، شامل پنج اقتصاد بزرگ در حال ظهور، یعنی برزیل، چین، هند، آفریقای جنوبی و روسیه است و عضویت عربستان در این گروه، حائز اهمیت می‌باشد.

وی افزود: بانک توسعه بریکس که دفتر مرکزی‌اش در شانگهای چین قرار دارد، بانکی چندملیتی است که باید با تامین مالی پروژه های زیرساختی دولتی یا خصوصی از طریق وام، مشارکت در حقوق صاحبان سهام و ضمانت، از پروژه ها و توسعه پایدار در کشورهای عضو حمایت کند. علاوه بر پنج کشور اصلی، امارات، اوروگوئه و بنگلادش نیز در این بانک عضویت دارند و اکنون عربستان نیز پیگیر پیوستن به آن است. البته هیات مدیره بانک با عضویت آرژانتین در این بانک نیز موافقت کرده و مصر هم در یک قدمی عضویت در آن قرار دارد.

این عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه کشورهای عضو بریکس اکنون 40 درصد جمعیت کل جهان و یک چهارم کل تولید ناخالص داخلی جهان را در اختیار دارند، گفت: عربستان بزرگ‌ترین شریک خاورمیانه‌ای این گروه است و روابط تجاری گسترده‌ای با کشورهای عضو بریکس دارد، مجموع تجارت دوجانبه عربستان با کشورهای این گروه از 81 میلیارد دلار در سال 2017، به 128 دلار در سال 2021 رسیده و گفته می‌شود این رقم در سال 2022 از مرز 160 میلیارد دلار نیز گذشته است.

پرتو اضافه کرد: با توجه به اینکه اعضای این بانک می‌توانند از ارزهای ملی خود برای مبادلات تجاری استفاده کنند، پیوستن کشورها به بانک توسعه بریکس، فشار ناشی از یافتن دلار آمریکا برای تامین واردات کشورها از بودجه دولتی آن‌ها را کم خواهد کرد و در راستای غلبه بر افزایش قیمت‌ها، تورم و کمبود شدید دلار به آنها کمک می‌کند. ضمن اینکه پوتین سال 2022 در اجلاس سران بریکس عنوان کرده بود که کشورهای بریکس ارز دخیره جهانی جدیدی را که از سبدی از ارزهای بریکس تشکیل شده، راه اندازی خواهند کرد.

وی به اخبار منتشر شده درباره اینکه عربستان در حال مذاکره با چین برای استفاده از یوان برای پرداخت‌هایشان است، اشاره کرد و ضمن تشریح موانع متعدد و جدی پیش روی کشورها درمسیر کاهش استفاده از دلار، ادامه داد: تلاش عربستان برای نزدیک شدن و همکاری با بریکس، در ادامه سیاست فاصله گرفتن از آمریکا است. ریاض همچنان نسبت به رویکرد واشنگتن و بروکسل نسبت به خود، خصوصا در ارتباط با تحریم‌ها و فشارهایی که تجربه کرده، انتقاد دارد و نشان داده که می‌تواند برای نزدیک شدن به رقبای آن‌ها، مستقلانه گام‌هایی بردارد.

این کارشناس مسائل عربستان، با بیان اینکه ریاض مانند گذشته تمایل ندارد پول‌های مجانی هنگفتی به کشورهایی مانند پاکستان، اردن، سودان و مصر و دیگر کشورها بدهد و دوران چک‌های سفید امضای عربستان برای آنها به پایان رسیده است، اظهار داشت: این کشور در پی این است که اگر قرار است کمکی نیز انجام دهد، همراه با بازگشت سرمایه باشد. به همین دلیل وارد تامین مالی پروژهای مطمئنی می‌شود که بتواند در همکاری با برخی کشورها مانند چین، نفوذ و سرمایه های خود را افزایش دهد. حتی در ارتباط با کشورهای با اقتصادهای کوچک که تجربه ناتوانی در بازگشت بدهی داشته اند نیز، تنها تامین مالی پروژه‌های کوچک و متوسط را که ضمانت مالی کافی داشته باشد، پیش می‌برد.

به گفته پرتو؛ عربستان شکل بازیگری خود را تغییر داده و نشان داده در پاسخ به تنگناهای سیاسی غرب علیه خود، از مسیر گذشته حرکت نخواهد کرد. گرچه به نظر می‌رسد این اقدامی تاکتیکی است و در دورانی که دموکرات‌ها در آمریکا روی کار هستند، به این شکل پیش خواهد رفت. ریاض می‌داند، با پایان جنگ اوکراین و عبور غرب از بحران‌های مربوط به انرژی، مجددا فشارهای گذشته علیه عربستان آغاز خواهد شد. بنابراین تلاش می‌کند با استفاده از این فرصت، برخی مسائل منطقه‌ای و بین المللی خود را حل کند و با عضویت در سازمان‌ها و همکاری‌های بین المللی، معادلات را به طور کلی تغییر دهد.

وی با یادآوری پیوندهای تاریخی و استراتژیک عربستان و آمریکا و زیرساخت‌های نظامی و امنیتی غربی عربستان، برخی اقدامات ریاض را موقتی و در راستای ایجاد موازنه دانست و افزود: عربستان آموخت که به دلیل سیستم سیاسی خاص آمریکا، قرار نیست این کشور همه مشکلاتش را حل کند و حتی ممکن است برایش مشکلات بسیار بزرگ نیز ایجاد کند. هنری کیسینجر می‌گفت شاید اگر کشورها دشمن آمریکا باشند، عمر حکومتشان بیشتر شود تا متحدش! اکنون عربستان به این نتیجه رسیده که شاید به تنهایی زودتر می‌توانسته برخی مشکلاتش را حل کند.

پرتو افزود: عربستان اکنون تلاش می‌کند، خود مشکلاتش را بدون وساطت آمریکا و با ایفای نقشی فعالانه حل کند، اما در عین حال انقلابی نیز در این کشور رخ نداده است که انتظار داشته باشیم به طور کلی از آمریکا فاصله بگیرد و صرفا در همکاری نزدیک با چین حرکت کند. اکنون عربستان، اقتصاد را اولویت اصلی خود قرارداده تا فشارهای سیاسی را علیه خود خنثی کند.

وی تلاش برای همکاری با گروه ها و سازمان‌های بین المللی اقتصادی را در این راستا برشمرد و گفت: عربستان، مانند چین و روسیه به دنبال ایجاد نظمی جدید یا شکل دهی به بلوک شرق در برابر بلوک غرب نیست، بلکه تلاش می‌کند به این موقعیت برسد تا آمریکا و غرب به آن به عنوان وزنه‌ای بزرگ نگاه کنند و آمریکا نیز نیازمند عربستان باشد.