نیکیتا اسماگین در تحلیلی که اندیشکده آمریکایی کارنگی منتشر کرد، نوشت: روسیه سال‌ها تلاش کرده است تا فاصله خود را با رویدادهای غرب آسیا حفظ کند و کانال‌های ارتباطی با همه طرف‌ها داشته باشد، اما واقعیت‌های جدید منطقه پس از 7 اکتبر، بندبازی را دشوارتر کرده است.

تهاجم همه جانبه روسیه به اوکراین، مسکو را به سوی روابط گرم‌تر با ایران سوق داده که باعث نگرانی جدی ایالات متحده و اسرائیل شده است. از سوی دیگر، تشدید رویارویی ایالات متحده و روسیه، مسکو را بیشتر به آغوش تهران سوق می‌دهد. حتی اگر روسیه بخواهد اقدامات متعادل‌کننده در غرب آسیا پیش ببرد، قدرت‌های منطقه‌ای به آن باور نخواهند داشت.

تعمیق روابط مسکو با تهران از زمان آغاز جنگ در اوکراین آشکار بوده است. روسیه در حال حاضر اغلب در بیانیه‌های رسمی طرف ایران را علیه اسرائیل می‌گیرد و در سوریه هم دو طرف برای فشار بر آمریکا متحد شده‌اند.

با این وجود، روسیه برای کنار گذاشتن نقش قبلی خود به عنوان میانجی عجله نکرده است. حتی با وجود اینکه دیگر هیچ گفتگویی بین مسکو و واشنگتن وجود ندارد، مسکو همچنان به تلاش برای گفتگو با قدرت های دیگر – حتی اسرائیل – ادامه می‌دهد. اما با گذشت زمان، روسیه ادعای بی‌طرفی و تعمیق همکاری خود با ایران را دشوارتر خواهد یافت.

اگرچه روسیه و ایران قصد ندارند وارد یک اتحاد نظامی کامل شوند، اما مسکو با موفقیت از تجهیزات و فناوری ایران در اوکراین استفاده کرده است. ژنرال های روسی ناگهان از نقش مربی برای همتایان ایرانی خود، به شاگردان آن‌ها تبدیل شده‌اند. در همین حال، مسکو خواستار فروش تجهیزات نظامی مدرن به تهران بوده است و رویدادهای غرب آسیا به این معناست که ایران بیشتر و بیشتر به آنچه روسیه برای عرضه دارد، علاقه مندی نشان خواهد داد.

مهم ترین مشکل ایران وضعیت نیروی هوایی و پدافند هوایی آن در مقایسه با دشمنش اسرائیل است. بر اساس بیانیه‌های رسمی، مسکو موافقت کرده است که بالگردهای نظامی و جت‌های جنگنده به تهران عرضه کند.

همچنین شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه روسیه شروع به فروش رادارهای نوین به ایران کرده است. اگرچه ایرانی‌ها مایلند سامانه‌های کامل پدافند هوایی را در اختیار بگیرند، اما قضیه به همین سادگی نیست. پدافند هوایی روسیه به شدت با موشک‌ها و پهپادهای اوکراینی مقابله می‌کند و بعید است مسکو در آینده نزدیک تجهیزات یدکی برای ارسال به تهران داشته باشد.

مهم ترین نکته این است که روسیه از هم اکنون شروع به تامین تجهیزات نظامی جدید به ایران کرده است. در حال حاضر، حجم تحویل تجهیزات با توجه به وضعیت اوکراین محدود شده است، اما اگر شدت درگیری در اوکراین کاهش یابد یا آتش بس برقرار شود، دست مسکو برای صادرات هواپیماها و موشک های جدید به تهران باز خواهد شد. از دیدگاه ایالات متحده و اسرائیل، تحقق چنین سناریویی محتمل است.

افشای اطلاعات اخیر تأیید می‌کند که کرملین به طور جدی در حال بررسی تامین تسلیحات نه تنها برای ایران، بلکه برای گروه های طرفدار ایران است که احتمالاً از آنها برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی استفاده می‌کنند. منطق کرملین این است که از آنجایی که از تجهیزات نظامی ایالات متحده علیه نیروهای مسلح روسیه در اوکراین استفاده می‌شود، روسیه حق دارد به هر کسی که علیه واشنگتن می‌جنگد، سلاح ارسال کند.

این لزوماً وضعیت میدانی را تغییر نخواهد داد. به عنوان مثال، حماس بارها از تسلیحات ساخت روسیه استفاده کرده است و این منجر به فروپاشی روابط روسیه و اسرائیل نشده است.

مخالفت شدید عربستان سعودی، روسیه را مجبور کرده است که از ارسال سلاح به حوثی‌های یمن خودداری کند. اما احتمالاً اعتراضات کمتری نسبت به تحویل به شبه‌نظامیان شیعه در عراق، نیروهای لبنانی یا گروه‌های مسلح در سوریه وجود دارد.

در نتیجه این تحولات، روسیه روز به روز عمیق‌تر به درگیری‌های غرب آسیا کشیده می‌شود. برخی معتقدند که این تأثیر چندانی بر توازن قوا نخواهد داشت و این درست است که اهمیت نظامی عرضه بالقوه تسلیحات به ایران ناچیز است، اما مشکل سازترین آن‌ها تحویل جنگنده Su-35 خواهد بود.

با این وجود، تامین و تدارک تسلیحات از سوی روسیه پیام مهمی به ویژه برای ایالات متحده و اسرائیل محسوب می‌شود. اگرچه آن‌ها آنقدر توازن قوا را تغییر نمی‌دهند که توازن قوا در آینده تغییر کند.

اما جریان مداوم صادرات تسلیحات روسیه به ایران به این معنی است که ایالات متحده و اسرائیل خود را با یک معضل امنیتی کلاسیک مواجه خواهند کرد. حتی افزایش اندک حمایت روسیه از ایران و متحدانش، مسکو را دستکم از نظر ایالات متحده و اسرائیل، در رویدادهای غرب آسیا مشارکت می‌دهد. حمایت قوی کرملین از تهران می‌تواند به‌عنوان تهدیدی جدی و دستمایه اقدام سریع و قاطع تلقی شود.