شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
هادی اعلمی فریمان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «ایالات متحده در سالهای اخیر، واژهای جدید تحت عنوان “نارکو تروریسم” را وارد ادبیات سیاسی خود کرده است، به این معنا که مسائل مربوط به قاچاق مواد مخدر را به موضوعات تروریستی مرتبط کردهاند.» وی افزود: «در همین راستا، با استناد به فرمان اجرایی صادرشده در ۲۵ ژانویه، در ابتدای ریاستجمهوری ترامپ، کارتلهای بینالمللی مواد مخدر بهعنوان اهداف مشروع برای حمله تعریف شدند.»
به گفته فریمان، این رویکرد اکنون در ادبیات سیاسی ایالات متحده نهادینه شده و به این کشور این حق را میدهد که در هر نقطه از جهان، با استناد به این مفهوم، با کارتلها و قاچاقچیان مواد مخدر، مقابله نظامی کند، حتی اگر این اقدام به معنای ورود به قلمرو ملی سایر کشورها باشد.
کارشناس مسائل آمریکای لاتین گفت: «در خصوص ونزوئلا، بهنظر میرسد که دولت آمریکا از شکستهای پیاپی اپوزیسیون در آن کشور ناراضی است. اپوزیسیون و مخالفان هوگو چاوز یعنی ضدچاوزیستها در ونزوئلا، تاکنون در هیچیک از انتخابات ریاستجمهوری، رفراندومها یا انتخابات محلی موفق به کسب اکثریت آرا نشده و همواره با شکست مواجه شدهاند. از همین رو، به نظر میرسد که ایالات متحده از این وضعیت خسته شده و تلاش دارد با طرح اتهام قاچاق مواد مخدر علیه نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا که به نوعی ادامه دهنده راه چاوز است، مشروعیت سیاسی او را زیر سؤال ببرد و زمینه را برای اقدام نظامی فراهم سازد.»
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر، شدت این حملات و فشارها افزایش یافته است، ادامه داد: «امروز حلقه محاصره علیه ونزوئلا تنگتر شده و فرماندهی جنوبی ایالات متحده، با استفاده از هواپیماهای تهاجمی، اهداف مختلف را در این کشور مورد ارزیابی قرار میدهد تا از میزان آمادگی دفاع مدنی و نظامی ونزوئلا آگاه شود. این اقدامات نشان میدهد که واشنگتن بهصورت جدی به دنبال پیگیری راهبرد تغییر رژیم در کاراکاس است.»
فریمان معتقد است که ونزوئلا در شرایط فعلی بهدلیل تداوم سیاستهای سوسیالیستی و عدم واگذاری قدرت در انتخابات، در موقعیت انزوا قرار گرفته است. این در حالی است که برخی کشورهای منطقه مانند مکزیک و کلمبیا باوجودیکه وارد تنش با آمریکا شدهاند، اما از بیم آنکه هدف مداخلات مشابهی قرار گیرند، با احتیاط بیشتری رفتار میکنند.
اعلمی فریمان درباره مبنای حقوقی حملات آمریکا توضیح داد: «از منظر حقوق بینالملل، این حملات فاقد مشروعیت هستند و قانونی که آمریکا برای خود در حوزه جرایم فراملی مواد مخدر تدوین کرده، هیچ جایگاه و اعتبار بینالمللی ندارد. در واقع، این نخستین بار است که دولت ترامپ مفهوم مواد مخدر را وارد ادبیات امنیتی و نظامی کرده و قاچاقچیان را بهعنوان تروریست معرفی کرده است. پیش از این، چنین تعریفی در حقوق بینالملل وجود نداشت و هیچ کشور دیگری نیز چنین تفسیری از مبارزه با مواد مخدر ارائه نکرده بود.»
به گفته این کارشناس، تا پیش از دوره ترامپ، فرماندهی جنوبی ایالات متحده صرفاً در حوزه شناسایی و تجسس هوایی و تعقیب محدود قاچاقچیان مواد مخدر فعال بوده و تمرکزش بیشتر بر کمکهای مالی و تجهیزاتی به دولتهای منطقه مانند کلمبیا، پرو و مکزیک معطوف میشد. اما اکنون، با افزودن واژه «تروریسم» به این مفهوم، مجوز بهکارگیری جنگندهها و نیروی نظامی صادر شده و ارتش آمریکا بهطور مستقیم در این روند مداخله میکند.»
وی افزود: «این اقدام از منظر حقوق بینالملل فاقد هرگونه مشروعیت بوده و یک ساختار ساختگی و یکجانبه است که صرفاً از سوی خود ایالات متحده ایجاد شده است.»
کارشناس مسائل آمریکای لاتین در خصوص اهداف و پیامدهای این اقدام ایالات متحده گفت: «آمریکا امروز در بسیاری از کشورهای جهان به صورت یک طرفه مداخله میکند و در حال تسری راهبرد صلح از طریق قدرت است. باقی کشورها نیز میدانند که این اقدامات، یکجانبه است، اما چون واشنگتن قدرت نظامی بالا و اشراف اطلاعاتی دارد، دست به چنین اقداماتی میزند. هر چند این رویکرد سبب افزایش اعتراضات بینالمللی شده و مشروعیت آن کشور را در میان دولتهای آمریکای لاتین بهشدت کاهش داده است.»
وی ادامه داد: «از تبعات دیگر این سیاست آن است که سایر قدرتهای بزرگ نیز ممکن است در واکنش به رفتارهای واشنگتن، اقدامات مشابهی انجام دهند. با این اوصاف، ایالات متحده با پیگیری این سیاستها عملاً به احیای «دکترین مونرو» بازگشته است؛ دکترین قدیمیای که هدف آن حفظ کنترل آمریکا بر آمریکای لاتین و دور نگاه داشتن سایر قدرتها، بهویژه چین از این منطقه است.»
اعلمی فریمان توضیح داد: «واشنگتن با این اقدامات میکوشد نفوذ پکن را محدود و کشورهای منطقه آمریکای لاتین را ناگزیر به وابستگی بیشتر به خود کند. اما این رویکرد تبعاتی دارد از جمله اینکه اعتماد عمومی در میان ملتها و دولتهای آمریکای لاتین نسبت به ایالات متحده کاهش یافته است و نزد بسیاری از این کشورها، بهویژه پس از سیاستهای تعرفهای، برخوردهای سختگیرانه درباره مهاجران و طرح ادعای ارتباط قاچاق مواد مخدر با تروریسم، بیش از پیش از مشروعیت آمریکا کاسته خواهد شد.»
0 Comments