شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
جونا رایزبورد در گزارشی که در وبسایت مرکز «جیمزتاون» منتشر شد، نوشت: شرکت کاینیائو نتورک تکنولوژی (Cainiao)، بازوی لجستیک گروه علیبابا، اوایل سال جاری یک مرکز پردازش مرسولات در مرز آمریکا و مکزیک افتتاح کرد. این شرکت هماکنون از دامنه فعالیت جهانی گستردهای برخوردار است و یک شبکه وسیع لجستیک تجارت الکترونیک در خارج از چین را اداره میکند که شامل ۴۰ انبار در ۱۸ کشور مختلف است. در آمریکا نیز تا اوایل سال ۲۰۲۵، مراکز توزیع این شرکت در لسآنجلس، نیویورک، میامی و شیکاگو فعال بودند. از آن زمان تاکنون، کاینیائو بهسرعت فعالیت خود را در اروپا، آسیا، خاورمیانه و نیمکره غربی گسترش داده است.
شبکه لجستیک کاینیائو بخشی از یک اکوسیستم گستردهتر از پلتفرمهای تجاری چین است. در مرکز این اکوسیستم، پلتفرم ملی اطلاعات عمومی حملونقل و لجستیک (LOGINK) قرار دارد؛ سامانهای مورد حمایت دولت که دادههای مربوط به حملونقل و کشتیرانی جهانی را گردآوری و مدیریت میکند. در کنار آن، ابتکار پلتفرم جهانی تجارت الکترونیک (eWTP) به رهبری علیبابا، استانداردهای بینالمللی را تدوین و بستری عمومی برای اسناد و فرآیندهای تجاری فراهم میکند. در نتیجه، زمانی که کالای صادرشده از چین به مقصد خارجی خود میرسد، این احتمال وجود دارد که مجموعهای از نهادهای چینی تمام مراحل حمل آن را مدیریت کرده باشند.
این اکوسیستم، همراه با شبکه جهانی بنادر و زیرساختهای حملونقل چین، ابزار قدرتمندی در اختیار پکن قرار میدهد تا تجارت جهانی را حتی زمانی که بازیگران غیرچینی در آن دخیل باشند، زیر نظر داشته باشد. مقامات چینی بر اساس قانون به این دادهها دسترسی دارند و بسیاری از شرکتهای درگیر نیز احتمالا داوطلبانه این اطلاعات را در اختیار دولت قرار میدهند؛ زیرا بسیاری از شرکتهای بزرگ چینی فعال در حوزه لجستیک، کشتیرانی و زیرساختهای بندری، حمایت خود را از راهبرد «تلفیق نظامی–غیرنظامی» پکن اعلام کردهاند.
هیچ معادل غربی برای اکوسیستم پلتفرمهای تجارت جهانی چین وجود ندارد. در آمریکا، اداره گمرک و حفاظت مرزی (CBP) از سامانه محیط تجاری خودکار (ACE) برای پردازش واردات و صادرات استفاده میکند؛ اتحادیه اروپا نیز چارچوب اتحادیه گمرکی را برای یکپارچهسازی تجارت در سراسر اروپا به کار گرفته است و سایر کشورها و مناطق نیز سامانههای «پنجره واحد» خود را برای پردازش امور گمرکی و تجاری دارند. با این حال، هیچیک از این سامانهها یا رابطها در حال حاضر بهعنوان یک راهحل جهانی، آنگونه که چین سامانههای خود را ترویج میکند، معرفی نمیشوند. همافزایی میان دولت چین، شرکت کاینیائو (Cainiao) و پلتفرم eWTP متعلق به گروه علیبابا و همچنین سامانه LOGINK، سیستمی را ایجاد کرده است که میتواند تقریباً تمامی دادههای حملونقل جهانی را رصد و قواعد ترخیص گمرکی را بازنویسی کند.
گسترش حضور پلتفرمهای چینی در تجارت جهانی، کنترل بیسابقهای بر جریانهای تجاری را در اختیار حزب کمونیست چین قرار میدهد. دسترسی به دادههای حملونقل سایر کشورها به بازیگران چینی امکان میدهد دید کاملی از زنجیرههای تأمین آنها داشته باشند. با گسترش این پلتفرمها در سراسر جهان، دولت چین به تصویر جامعتری از وابستگیهای آمریکا و کشورهای غربی دست خواهد یافت. این امر میتواند امکان شناسایی و حتی بهرهبرداری از گلوگاههای راهبردی، مانند واردات مواد معدنی کمیاب، منابع انرژی و محصولات کشاورزی را فراهم کند.
در اختیار داشتن این دادهها توسط اپراتورهای چینی همچنین میتواند به صادرکنندگان چینی کمک کند تا تعرفهها، تحریمها، محدودیتهای وارداتی و کنترلهای صادراتی را دور بزنند؛ از جمله محدودیتهایی که به جنگ روسیه در اوکراین یا توانایی ایران برای تداوم تلاشهای جنگی خود مربوط میشود. تمامی این ابزارها به دسترسی و اشراف بر اطلاعات لجستیکی وابستهاند؛ اطلاعاتی که بهطور فزایندهای تحت کنترل نهادهای چینی قرار میگیرد و از این رو، چالشی جدی برای راهبرد اقتصادی آمریکا و تلاشهای آن در حوزه اجرای قوانین به شمار میآید.
0 Comments