ووسال قلی‌یف، در یادداشتی که در وب‌سایت اندیشکده «جیمزتاون» منتشر شد، نوشت: شرکت دولتی نفت جمهوری آذربایجان (سوکار)  و شرکت ملی نفت فلات قاره چین (سینوک) در ابتدای سپتامبر در باکو تفاهم‌نامه‌ای برای گسترش همکاری‌های فنی و تجاری در بخش نفت و گاز امضا کردند. این توافق‌نامه، اجرای پروژه‌های مشترک بالادستی را در جمهوری آذربایجان و سایر کشورها پیش‌بینی می‌کند و شامل گسترش همکاری‌ها در زمینه خدمات فنی، تامین تجهیزات و فناوری، مهندسی، عملیات و پشتیبانی فنی است. دو شرکت درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری در اکتشاف، توسعه و تولید نفت و گاز فراساحلی، همچنین پالایش نفت و پتروشیمی گفت‌وگو کردند. همکاری در تجارت بین‌المللی، به‌کارگیری فناوری‌های جدید و بهبود بهره‌وری عملیاتی نیز از دیگر موضوعات مورد بحث بود.»

در پی این توافق رئیس شرکت سوکار، با رئیس هیئت‌مدیره «شرکت مهندسی و ساخت‌وساز شیمیایی چین-شماره ۷ » (CC7)، و نمایندگان «بانک توسعه چین» و «موسسه اقتصاد بین‌المللی انرژی» در «مرکز تبادلات فرهنگی بین‌المللی چین» با یکدیگر دیدار و درباره همکاری در حوزه‌های مختلف بخش انرژی، از جمله پالایش نفت و پتروشیمی، نوسازی تاسیسات تولیدی، پروژه‌های انرژی سبز، نوآوری و دیجیتالی‌سازی گفت‌وگو کردند.

یکی از تحولات اولیه در همکاری‌ باکو و پکن در حوزه انرژی در سال ۲۰۱۸ رخ داد؛ زمانی که «سوکار» با شرکت «بی.چی.پی» (BGP)، از زیرمجموعه‌های «شرکت ملی نفت چین» (CNPC)، یک شرکت مشترک تاسیس کرد. این شرکت بر اکتشاف لرزه‌ای در جمهوری آذربایجان و حوضه دریای خزر متمرکز بود و از تخصص «بی.جی.پی» در بررسی‌های لرزه‌ای خشکی و فراساحلی، پردازش داده‌ها و خدمات ژئوفیزیکی مرتبط بهره می‌گرفت. سوکار در اوت ۲۰۲۵ با هیئتی از «شرکت مهندسی و ساخت‌وساز شیمیایی چین» (CNCEC) درباره همکاری در زمینه پالایش نفت و پتروشیمی مذاکره کرد. دو طرف در روز دوم سپتامبر در تیانجین توافق‌نامه چارچوبی را مبادله کردند؛ که پیش‌تر امضا شده بود و پروژه‌های مشترک در جمهوری آذربایجان و کشورهای ثالث را پوشش می‌دهد.

توافق «سوکار» و «سینوک» در شرایطی صورت می‌گیرد که باکو و پکن در حال گسترش همکاری‌های خود در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر نیز هستند. در جریان دیدار الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین که در آوریل ۲۰۲۵ در پکن انجام شد، دو طرف توافق کردند همکاری در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و انرژی پاک را به‌طور گسترده‌ تعمیق بخشند. از آن زمان، شرکت‌های چینی در کنار دیگر شرکای بین‌المللی در چندین پروژه بزرگ انرژی تجدیدپذیر در جمهوری آذربایجان مشارکت کرده‌اند که ظرفیت مجموع آن‌ها به ۱۵۷۰ مگاوات می‌رسد.

علی‌اف در تاریخ ۱۶ سپتامبر، در مراسم افتتاح نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ مگاواتی گوبوستان در منطقه قره‌داغ باکو شرکت کرد. این پروژه توسط شرکت «یونیورسال انرژی»، مستقر در شانگهای، اجرا شد که پروژه‌های انرژی سبز را نیز توسعه می‌دهد و راهکارهای ذخیره‌سازی انرژی را در قزاقستان و ازبکستان به کار می‌گیرد.

در جریان بیست‌ونهمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (COP29)  که در نوامبر ۲۰۲۴ در باکو برگزار شد، شرکت‌های جمهوری آذربایجان و چین چندین توافق‌نامه برای گسترش همکاری در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر امضا کردند. وزارت انرژی آذربایجان، شرکت سرمایه‌گذاری برون‌مرزی انرژی چین و شرکت «سوکار گرین» توافق‌نامه‌ اجرایی یک پروژه انرژی خورشیدی ۱۶۰ مگاواتی در منطقه «فضولی» را امضا کردند. این وزارتخانه همچنین با «شرکت سرمایه‌گذاری برون‌مرزی انرژی چین» و «شرکت چاینا داتانگ» تفاهم‌نامه‌هایی برای همکاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و توسعه پروژه‌ها امضا کرد. این توافقات موضوعاتی از جمله سرمایه‌گذاری، مطالعات امکان‌سنجی، پژوهش و احتمال تاسیس یک مرکز تحقیق و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در جمهوری آذربایجان را در بر می‌گیرند.

این همکاری‌ها در آوریل ۲۰۲۵ شتاب گرفت. در آن زمان شرکت‌های آذربایجان و چین چندین توافق‌نامه دیگر در زمینه انرژی خورشیدی، باد فراساحلی، ذخیره‌سازی انرژی و برنامه‌ریزی سیستم برق امضا کردند. این توافقات شامل یک پروژه خورشیدی شناور ۱۰۰ مگاواتی همراه با سامانه ذخیره‌سازی انرژی ۳۰ مگاواتی در دریاچه بویوک‌شور، یک پروژه خورشیدی مستقل ۱۶۰ مگاواتی و توافقاتی مرتبط با توسعه ظرفیت حداکثر ۲ گیگاواتی انرژی باد فراساحلی در بخش دریای خزر متعلق به جمهوری آذربایجان بود. در ژوئن ۲۰۲۵، وزارت انرژی آذربایجان و شرکت مهندسی انرژی چین توافقی برای مشارکت راهبردی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر امضا کردند. این توافق‌نامه پروژه بادی ۲۰۰ مگاواتی در دریای خزر، انرژی برق‌آبی، پروژه‌های کریدور انرژی سبز، برنامه‌ریزی انرژی و پژوهش درباره شبکه‌های برق و تاسیس یک مرکز پژوهشی انرژی سبز را پوشش می‌دهد.

این پروژه‌های بزرگ انرژی نشان‌دهنده گسترش همکاری‌های فنی و تجاری میان جمهوری آذربایجان و شرکت‌های چینی در سراسر بخش انرژی هستند؛ همکاری‌هایی که تولید، انتقال و ذخیره‌سازی انرژی، مهندسی، تجهیزات و پژوهش‌های فناورانه را در بر می‌گیرند. توافق «سوکار» و «سینوک» با افزودن مولفه‌ای در حوزه بالادستی هیدروکربن‌ها به مشارکت دوجانبه انرژی، می‌تواند مکمل پروژه‌های جاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر باشد.

شرکت «سوکار» اخیرا همکاری‌ خود را با شرکت‌های دیگری در شرق آسیا در حوزه انرژی گسترش داده است. «سوکار»‌ و شرکت مهندسی کره جنوبی «سامسونگ E&A» در ۲۵ فوریه تفاهم‌نامه‌ای برای گسترش همکاری در بخش انرژی امضا کردند. این اقدام بر پایه گفت‌وگوهای پیشین آذربایجان و کره جنوبی درباره انرژی‌های تجدیدپذیر، از جمله انرژی باد فراساحلی و هیدروژن سبز، شکل گرفته و شامل بهبود بهره‌وری دارایی‌های انرژی، بومی‌سازی تولید، توسعه یک قطب صنعتی و تامین منطقه‌ای، توسعه سرمایه انسانی و کربن‌زدایی است.

این ابتکارها بخشی از راهبرد گسترده‌تر باکو برای گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه انرژی و آشنا کردن شرکت‌های این کشور با استانداردهای بین‌المللی است. مشارکت‌های بین‌المللی با کشورهای دارای فناوری پیشرفته در بخش انرژی به آذربایجان کمک می‌کند بهره‌وری انرژی را بهبود بخشد، فناوری‌های کاهش انتشار آلاینده‌ها را به کار گیرد و فرایندهای صنعتی پیشرفته را بپذیرد. این اقدامات عملکرد زیست‌محیطی را ارتقا می‌دهند و به تحقق اهداف گسترده‌تر پایداری کمک می‌کنند. این همکاری‌ها همچنین از تلاش‌های آذربایجان برای تقویت جایگاهش به‌عنوان قطب انرژی و لجستیک، متصل‌کننده بازارهای اروپا و آسیا از طریق زیرساخت‌های ترانزیتی و همکاری‌های فرامرزی، حمایت می‌کند.

گسترش همکاری‌های انرژی هم‌زمان با افزایش تعاملات باکو و پکن در زمینه حمل‌ونقل و لجستیک صورت می‌گیرد. موقعیت آذربایجان در منطقه گسترده‌تر دریای خزر، به این کشور نه‌تنها به‌عنوان تولیدکننده انرژی، بلکه به‌عنوان کشوری ترانزیتی که آسیای مرکزی را به اروپا متصل می‌کند، اهمیت می‌بخشد. کریدور میانی به یکی از عناصر اصلی روابط اقتصادی آذربایجان با چین تبدیل شده است. از زمان تهاجم روسیه به اوکراین، انگیزه‌های پکن برای تعمیق همکاری‌های لجستیکی با باکو افزایش یافته زیرا کریدور میانی به‌عنوان مسیری تجاری میان شرق و غرب، بیش از پیش قابلیت اجرایی پیدا کرده است. بنابراین، همکاری در زمینه انرژی و اتصال‌پذیری می‌تواند به‌طور فزاینده‌ای یکدیگر را تقویت کند و کریدور میانی به مسیری گسترده‌تر برای ترانزیت انرژی تبدیل شود. تعامل نزدیک‌تر باکو با تولیدکنندگان آسیای مرکزی از طریق سازمان کشورهای ترک (OTS) و قالب C6، که پنج کشور آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان را گرد هم می‌آورد، به یکپارچگی بیشتر منطقه دریای خزر به‌عنوان کریدوری تجاری و ترانزیتی کمک می‌کند.

جمهوری آذربایجان و چین هم‌زمان در حال گسترش همکاری‌های فنی و تجاری در زمینه انرژی سبز و هیدروکربن‌ها هستند. توافق «سوکار» و «سینوک»، مؤلفه‌ای در حوزه بالادستی هیدروکربن‌ها را به دامنه رو به گسترش همکاری‌های باکو و پکن در حوزه انرژی اضافه می‌کند. این تفاهم‌نامه در کنار پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر، پالایش نفت، پتروشیمی و زیرساخت‌های انرژی، نشان‌دهنده تنوع فزاینده روابط فنی و تجاری دو طرف است. این تحولات، همراه با گسترش همکاری‌ها در امتداد کریدور میانی، می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای سرمایه‌گذاری، فناوری و خدمات مرتبط با انرژی در سراسر منطقه گسترده‌تر دریای خزر و آسیای مرکزی ایجاد کند.