نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه عربستان سعودی مدعی است موفق شده امتیازاتی برای فلسطینیها بگیرد، اما این امتیازها شاید در عمل هیچگاه محقق نشوند، گفت: قطعاً عادیسازی روابط رژیمهای عربی با رژیم صهیونیستی منجر به صلح ثبات دائمی نخواهد شد، چراکه فلسطین صرفاً بدل به یک زمین امتیاز گیری برای دیگر بازیگران شده و مسئله آنان نادیده انگاشته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تنش و جنگ در قرهباغ 2020، جنگ تجاری ایالاتمتحده و چین، صلح و جنگ در قرهباغ کوهستانی، حضور اردوغان در میدانهای مین روسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر حملات کشورها و نهادهای مختلف اروپایی به سیاستهای ترکیه در مدیترانه افزایشیافته است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به رقابت تنگاتنگ چندین بازیگر منطقهای و فرامنطقهای در مدیترانه شرقی، گفت: این بازیگران تا آنجا که میتوانند خواهان ادامهدار شدن این مناقشه هستند تا بتوانند امتیازاتی هم از یونان و هم از ترکیه بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «هرچه به ماه نوامبر نزدیکتر میشویم، نگرانی غرب از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بیشتر میشود. اگرچه دمکراتهای آمریکایی بر پیشتازی جو بایدن بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، در نظرسنجیها متمرکزشده و به ظرفیت دموکراسی آمریکا برای احیای خود عمیقاً باور دارند، اما من بهعنوان یک شهروند انگلیسی و رئیس اتاق فکر شورای روابط خارجی اروپا، چشمانداز نگرانکنندهای را متصورم.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»