طبق گزارشی که آژانس آمار دولتی ترکیه در ماه گذشته منتشر کرد معاملات املاک با اتباع سایر کشورها در ترکیه رشدی 50 درصدی را تجربه کرده و میلیاردها دلار وارد بازار املاک ترکیه شده است. طبق این گزارش در ماه نوامبر ۷۳۶۳ ملک در ترکیه با اتباع خارجی معامله شده، این در حالی است که در نوامبر سال گذشته این عدد تنها 4962 بود و از این نظر یک رکورد محسوب می­شود. خریداران اصلی املاک در ترکیه را اتباع ایران، عراق و روسیه تشکیل می­‌دهند. عمده معاملات در استانبول با 1992 واحد بوده و تقریبا نیمی از تعداد معاملات در دو شهر آنتالیا و آنکارا بوده است.

کاهش ارزش لیر از سال 2016 و نیاز ترکیه به جذب سرمایه­‌های خارجی سبب شد تا در ژانویه ۲۰۱۷، آک پارتی قانونی را تصویب کند که طبق آن دولت به اتباع خارجی که دست کم یک میلیون دلار در ترکیه سرمایه‌گذاری کرده‌­اند اجازه می‌داد تابعیت آن کشور را دریافت کنند. اما این طرح­ با مخالفت­‌هایی درون ترکیه همراه بود. احزاب اپوزیسیون معتقد بودند چنین اقداماتی در راستای حمایت از هم‌قطاران اردوغان است که شبکه معاملات املاک را در اختیار دارند. از سمت دیگر بسیاری از ترک‌ها، حضور اعراب را به واسطه خرید املاک در ترکیه تهدیدی برای فرهنگ خود تلقی می‌کردند. فروختن کشور به اعراب گزاره­ای بود که از اوایل دهه ۸۰ رایج شد؛ زمانی که تورگوت اوزال کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را برای سرمایه‌­گذاری در بازار ترکیه تشویق کرد. از سوی دیگر حضور اتباع سوری در ترکیه نیز بر این نگاه ضدعربی در ترکیه افزوده است. این نگاه سبب شد تا برای نخستین بار از سال 1994 نامزد‌های اپوزیسیون سکولار پیروز انتخابات شهرداری­‌ها شوند. شایعه شده بود که در آستانه انتخابات 110 هزار تن از سوری­ها تابعیت ترکیه دریافت کرده‌­اند.

طبق آمار وزارت کشور ترکیه، اتباع سوری از سال 2011 تا 2019، 380 هزار نوزاد در این کشور متولد کرده‌­اند.

برخی در ترکیه، با جمعیتی حدود 80 میلیون نفر، نگران هستند که این هجوم به معنای عقب ماندن فرهنگ سکولار باشد. اومیت اوزداغ، معاون «حزب خوب» که یک حزب ملی‌­گرا به رهبری مرال آکشنر است، از این که ترکیه به «یک کشور خاورمیانه­‌ای تبدیل شود» احساس نگرانی می­‌کند. اوزداغ نماینده شهر مرزی غازی‌عینتاب است که یک چهارم از جمعیت 2 میلیونی آن را پناهجویان تشکیل می­‌دهند. اونال چویکوز، نماینده پارلمان و معاون بخش سیاست خارجی حزب جمهوری‌خواه خلق که در انتخابات ریاست جمهوری 2018 با اردوغان رقابت می­‌کرد، با شعار بازگرداندن اتباع سوری به کشورشان، اردوغان را به چالش کشید. البته وی تاکید داشت که اظهاراتش ضد سوری نیست و حزب متبوعش قصد دارد تا ثبات را به سوریه برگردانده و شهروندان این کشور داوطلبانه به کشورشان بازگردند. سمیر حافظ، یکی از اعضای سوری حزب عدالت و توسعه اما بر این نکته تاکید داشت که  اکثر پناهجویان احتمالاً در ترکیه باقی خواهند ماند. با این حال وی گفت که خروج حتی چند صد هزار نفر می­‌تواند به طور بالقوه فشار روی دولت را کاهش دهد. وی اشاره کرد که هدف نهایی ترکیه بازگشت اتباع سوری به جایی است که به آنجا تعلق دارند. رکود اقتصادی و افزایش بیکاری که گفته می­شود بخش عمده­‌ی آن ناشی از حضور اتباع سوری است یکی از زمینه­‌های فشار افکار عمومی بر دولت ترکیه است.

عمر کادکوی، یک پناهنده سوری و همکار پژوهشی اندیشکده تپاو ( Tepav) مستقر در آنکارا که بر موضوع مهاجرت متمرکز است، معتقد است اتباع سوری در این میان صرفا قربانی شرایط اقتصادی هستند. دولت به تعداد کمی از سوری‌ها مجوز کار می‌دهد که زمینه را برای اقدامات غیرقانونی فراهم می­‌کند. در این شرایط کارفرمایان فرصت می­‌یابند تا دستمزد کمتری به سوری‌­ها پرداخت کنند و این موضوع سبب می­‌شود آن‌ها شغل‌ها را دزدیده و دستمزدها را پایین بیاورند. وی معتقد است انتشار اطلاعات نادرست از طریق رسانه‌­های اجتماعی نیز تا حدی در رفتار دولت نسبت به سوری‌­ها موثر است. برای مثال ممانعت از ورود سوری‌­ها به دانشگاه در نتیجه تحریکاتی از این دست بود. به گفته کادکوی مداخله نظامی اردوغان در سوریه، گزاره‌­ها­یی مانند «در حالی که مردان سوری اینجا از زندگی خود لذت می‌­برند، سربازان ما خون خود را برای کشور سوریه می­‌ریزند» را تقویت کرد و احساسات منفی ترک­‌ها را نسبت به پناهجویان افزایش داد. شهردار فعلی استانبول اکرم امام اوغلو می‌­گوید در برخی مناطق ترکیه تعداد پناهجویان از ساکنان بومی آن‌ها بیشتر است. بر اساس گزارش سازمان ملل، ترکیه با 3.6 میلیون سوری بیشترین جمعیت پناهجو در جهان را داراست.

اما در ترکیه، عرب­ستیزی یک مساله بنیادین و ریشه‌­دار بوده و به دوران عثمانی باز‌می‌­گردد. در امپراتوری عثمانی به عنوان یک نظام چند فرهنگی، اکثر مناصب عالی دولتی به جز امارت حجاز تحت سلطه عثمانی­‌ها شامل ترک‌­ها و یا غیر عرب‌­ها بود. اما سیاست عثمانی در روند ترک‌سازی کشور به شورش اعراب علیه عثمانی انجامید. در حال حاضر رویکردهای ضدعربی در جامعه ترکیه بر دو گروه عمده اثرگذار بوده است؛ اعرابی که به واسطه ورود سرمایه به ترکیه و خرید ملک در این کشور حضور دارند و پناهندگان سوری. در کنار این دو محور، برخی منابع عبری مدعی‌­اند خصومت عمومی نسبت به اعراب، در سال‌های اخیر حتی علیه فلسطینیان نیز در حال گسترش است.