زلزله ژئوپلیتیک نتیجه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عبور 21 هزار شناور و ترانزیت 57 درصد انرژی جهان از مسیر باب المندب، این منطقه را به یکی از مسیرهای انتقال کالا در جهان تبدیل کرده است. حجم عظیمی از نفت خام، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی از خاورمیانه از طریق این مسیر بهسمت اروپا و نفت روسیه به هند و چین حمل میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه تشدید سوءبرداشتها و تفاسیر اشتباه روسیه و ارمنستان از تحرکات یکدیگرروابط دو کشور را تنشآمیز کرده و ظاهرا آنها نمیخواهند گامی در جهت حل این سوءتفاهمها و هماهنگی دیدگاهها بردارند، گفت: روسیه باید نگاه کلانی به این منطقه داشته باشد تا بتواند توازنی در سطح منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت ضمن با اهمیت خواندن دیدار اخیر روسای جمهور ترکیه و روسیه در شهر سوچی گفت: بحران اوکراین و فشارهای غرب، بر رویکرد متوازن ترکیه در رابطه با غرب و روسیه تاثیر منفی گذاشته و روسها نسبت به سیاستهای آینده ترکیه بدگمان هستند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر مسائل روسیه با تاکید بر اینکه غرب نمیخواهد هیچ یک از ابعاد بحران اوکراین سامان بگیرد و صرفا در پی تداوم و گسترش ابعاد آن است، گفت: عامل اصلی اخلال در توافق غلات، طرف غربی و خصوصا آمریکایی با هماهنگی اوکراین است؛ چرا که آنها، بر اساس اظهار روسها، به تعهداتی که به روسیه داده بودند، عمل نکردند و نشان داده اند به هیچ وجه در پی منافع کشورهای توسعه نیافته، خصوصا در آفریقا نیستند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رویکرد بشار اسد به انتخابات ترکیه، گفتوگوی کمسابقه روسای ارتش آمریکا و روسیه پیرامون سقوط پهپاد آمریکایی، هشدار چین نسبت به بازگشت ژاپن به مسیر «نظامیگری»، سوریه مناطق الحاق شده از اوکراین را متعلق به روسیه دانست، جدیدترین موضع گیری وزیر خارجه عربستان درباره ایران، واکنش وزیر خارجه آمریکا به توافق ریاض و تهران، رایزنی گروسی و مورا درباره ایران، تهدید مکرون به انحلال مجلس، هشدار رسانه های صهیونیستی به احتمال بحرانی بیسابقه در ماه رمضان، احتمال خروج نیروهای ترکیه از سوریه به زودی، تعویق نشست چهار جانبه مسکو، حمایت بشار اسد از ایده گسترش حضور نظامی روسیه در سوریه، چراغ سبز ترکیه برای عضویت فنلاند در ناتو و سرنوشت مبهم درخواست سوئد، شروط بشار اسد برای دیدار با اردوغان، آمریکا سقوط پهپاد آمریکایی در دریای سیاه را غیرعمدی دانست، برکناری سه استاندار اوکراین از سوی زلنسکی، گزارش سیانان از سقوط پهپاد چینی بهسازی و مسلح شده در شرق اوکراین، ناپدیدشدن ۲.۵ تن اورانیوم در لیبی، موافقت رژیم صهیونیستی با مجهز کردن اوکراین به سامانه ضدپهپاد، صدور دستور اخراج سفرای آرژانتین و اکوادور، و تاکید عربستان بر اینکه به کشوری که سقف قیمت تعیین کند نفت نخواهد فروخت، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگندههای نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار میرود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از خودداری ترکیه از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه، این کشور به تنها پنجره باقی مانده برای ارتباط شرکتها و افراد روسی با اروپا تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیتهای خود را در شرق مدیترانه آغاز میکند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»