شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه بابیان اینکه مساله اصلی تنش میان آمریکا و روسیه ضرورت پایبندی به بلوک‌بندی و تقسیم‌بندی‌های قبلی و یا تقسیم‌بندی‌های جدید است، گفت: اگر روسیه در مسئله اوکراین بتواند برگ برنده را در مقابل آمریکا و اروپا داشته باشد، راه ورود مجدد خود را به اروپا باز کرده و پس‌ازآن، آمریکا برای همیشه در اروپا به انزوا کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بین‌الملل در عرصه سایبری و افزایش چالش‌ها در فضای ماورای جو از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: قزاقستان، بزرگترین کشور آسیای مرکزی، از سال 2019 تاکنون ناآرامی‌های پراکنده‌ای را پشت سر گذاشته است که آخرین نمونه آن تظاهرات خشونت‌باری بود که اخیرا با جرقه اعلام خبر رسمی دو برابر شدن قیمت گاز مایع، آتش آن زبانه گرفت و تشدید شد.
ساناز عباسیان – پژوهشگر روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه بابیان اینکه آنکارا و ایروان انگیزه‌های قوی برای عادی‌سازی روابط دارند، گفت: با توجه به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه، دو طرف باید بدون پیش‌شرط مذاکرات را جلو ببرند؛ در غیر این صورت این گفتگوها به بن‌بست خواهد رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی فقدان اراده سیاسی معطوف به عمل را مهم‌ترین مانع در تحقق ایده قطب‌نمای استراتژیک اروپا برشمرد و گفت: در مسیر تحقق این راهبرد، اتحادیه اروپا با چالش‌های متعددی روبروست که تحقق این چشم‌انداز را در میان‌مدت با تردید مواجه می‌کند و آن را به فهرست آرزوهای غیرقابل اجرای این اتحادیه می‌افزاید.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکت‌های آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزه‌های دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» می‌داند، می‌خواهد نظم بین‌المللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوری‌های سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هسته‌ای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالی‌که با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحران‌زده شد، رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمین‌های امنیتی الزام‌آور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.