شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افزایش رکود در اتحادیه اروپا در پی ادامه جنگ اوکراین، ابراز نگرانی امانوئل مکرون ازچشم انداز آینده فرانسه، فراخوان اپوزیسیون آلمان برای اعتراضات داغ در فصل سرما، اظهارات زلنسکی در مراسم سالگرد استقلال اوکراین، کندی عمدی عملیات نظامی روسیه در اوکراین، بسته جدید کمک‌های نظامی انگلیس به اوکراین، تهدید هسته ای وزیر خارجه انگلیس، هشدار آمریکا به ترکیه در مورد تجارت با روسیه، دیدار شرمن و هولاتا با محوریت ایران ، ابراز نگرانی نتانیاهو از توافق احتمالی ایران و آمریکا، ایران‌هراسی گانتز برای جلوگیری از حصول توافق هسته ای، پاسخ آمریکا به ایران درباره متن پیش نویس توافق هسته‌ای، ممنوعیت واردات برخی فلزات مهم از ایران، روسیه و چین در پنتاگون، سفر هیات پارلمانی کانادا به تایوان، اظهارات وزیر دفاع چین در نشست سازمان همکاری شانگهای و تاکید بر جدایی ناپذیری تایوان ، برگزاری اولین نشست «چارچوب اقتصادی حوزه اقیانوس های هند و آرام برای مقابله با نفوذ چین و تحرکات ارتش آمریکا در سوریه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تصویب لایحه ۲۸۰میلیارد دلاری تولید تراشه از سوی بایدن برای مقابله با چین، اقدام چینی ها به پرتاب 16ماهواره دیگر، پایان رزمایش نظامی چین در اطراف تایوان، پیشنهاد جدید پکن به تایوان و ادامه هشدارهای چین، واکنش تایوان به طرح «یک کشور، دو نظام» چین ، سامانه “تاد” محور اختلافات کنونی دیپلماتیک میان چین و کره‌جنوبی، هشدار تند خواهر رهبر کره شمالی به سئول درباره انتشار ویروس کرونا، هشدار روسیه درباره توجیه استفاده از سلاح هسته ای توسط ناتو، توقف انتقال نفت روسیه از طریق اوکراین به اروپا، از سرگیری صادرات نفت روسیه به مجارستان، آمریکا به دنبال ارسال سلاح بیشتر به کشورهای بالتیک ، آموزش روس‌ها برای استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تاکید زلنسکی بربازگشت بدون شرط کریمه به اوکراین ، درگیری مزدوران سعودی و اماراتی در جنوب یمن، اتصال جمهوری آذربایجان از طریق ایران به نخجوان و تفتیش منزل ترامپ و احتمال نا آرامی از سوی راست‌گرایان افراطی در آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه سطح تنش و خصومت میان روسیه و اروپا به حدی رسیده که بازگشت آن به پیش از جنگ اوکراین عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: تبعیت اتحادیه اروپا از تحفظات راهبردی آمریکا در قبال روسیه باوجود ضررهای اقتصادی بالای اروپا و روسیه همچنان ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال سفر اخیر جو بایدن به آسیا، کره شمالی در بیست و چهارم ماه می، سه آزمایش موشکی انجام داد که به گفته ناظران شامل دو موشک بالستیک کوتاه برد و یک موشک قاره پیما می‌شود. این آزمایش‌ها هفدهمین دور از آزمایش‌های این کشور در سال 2022 به شمار می‌رود. آزمایش موشکی بالستیک قاره‌پیمای اخیر، در صورت تأیید، دومین مورد از ماه مارس میلادی تاکنون به شمار می‌رود. این تحولات نشان می‌دهد کره شمالی در حال گسست از «تعلیق خودتحمیلی» از سال 2018 است.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان دخالت آمریکا در افغانستان و تغییر نخست وزیر در پاکستان، فرصتی برای آمریکا فراهم کرده است تا روابط طولانی مدت خود با پنجمین کشور پرجمعیت جهان را بازتنظیم کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: اوضاع در اروپا بیش از هر چیز شبیه دوران صلح مسلح قبل از جنگ جهانی اول شده است؛ دورانی بی‌ثبات که زمینه‌ساز جنگ جهانی و فراگیری در اروپا گردید. حمله روسیه به اوکراین برای اولین مرتبه پس از جنگ جهانی دوم اصل تمامیت سرزمینی را مخدوش کرده است و امکان تکرار این روند در آینده بیشتر شده است.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگ‌های یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانس‌های اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریب‌الوقوع آماده می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه شاهد افزایش حضور چین در خاورمیانه و شمال آفریقا هستیم، گفت: غرب آسیا جایگاه مهمی در چشم‌انداز سیاست خارجی چین دارد و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن، منطقه‌ای کانونی در پروژه کمربند – جاده در نظر گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تایوان همواره در محور رقابت و تنش میان چین و آمریکا قرار داشته است، اما از آنجایی‌که حفظ «تعامل» مشخصه اصلی روابط آمریکا و چین طی چند دهه گذشته بوده است، هر دو کشور با حفظ خویشتنداری، از افزایش سطح تنش در این موضوع ممانعت کرده‌اند.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حالی که هنوز امید به مذاکرات مجدد هسته‌ای با کره شمالی وجود دارد، یک سوال مهم که غالبا نادیده گرفته شده، این است که چگونه می‌توان توافقات انجام شده را نظارت و بررسی کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»