شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اصرار دوباره مسکو بر دریافت ضمانت های امنیتی از آمریکا و ناتو درخصوص اوکراین، گفتوگوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در رابطه با روسیه،کمک «سیا» به ارتش اوکراین برای مقابله با روسیه، اتهام آمریکا به روسیه درخصوص اعزام نیروهای خرابکار نفوذی به اوکراین، واکنش سوئد به افزایش تحرکات نظامی روسیه در دریای بالتیک، تشویق فنلاند و سوئد به عضویت فوری در ناتو، اعلام تلفات نهایی ناآرامی های قزاقستان، واکنش چینی ها به اقدامات لیتوانی، اظهارات جنجالی ترامپ در جمع حامیانش در آریزونا، برگزاری رزمایش دریایی عربستان و فرانسه، ضربه سنگین شرکتهای آمریکایی به محمد بن سلمان، گفتگوی شش گروه فلسطینی در الجزایر، اولین دیدار دو جانبه صدر و العامری در نجف اشرف از زمان انتخابات اکتبر، رونمایی از سیاست امنیت ملی جدید پاکستان با محوریت صلح و اقتصاد ، موافقت حزب الله و امل با حضور در جلسات کابینه و تاکید دبیر کل سازمان ملل بر لزوم کمک های فوری به افغانستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: ورود سومین کاروان لجستیک ارتش آمریکا به دیر الزور سوریه، هشدار کره شمالی به آمریکا نسبت به واکنش شدیدتر، رزمایش مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حمله به مقرهای دو ائتلاف سُنّی “تقدم” و “عزم” در بغداد، قول اردوغان برای مهار تورم، هشدار آنتونیوگوترش در مورد درگیری احتمالی ناشی از تنش بین روسیه و آمریکا، قصد ترکیه برای دیوار کشی به دور شهر «اعزاز» سوریه، سفر امیرعبداللهیان به چین، نگرانی سازمان ملل از حمله سعودی به بندر الحدیده یمن، گفتگوی مقامات بحرین و امارات با مسئولان رژیم صهیونیستی، واکنش بلینکن به آزمایشهای موشکی کره شمالی، ادعای جاسوسی گروههای اسلام ستیز علیه مسلمانان در آمریکا برای اسرائیل و هشدار وزیر خارجه آمریکا به ایران درباره مذاکرات برجام از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سی ان ان اخیرا در گزارشی اعلام کرد که عربستان سعودی همکاری فعالانهای با چین برای توسعه موشکهای بالستیک دارد. بر اساس تصاویر ماهوارهای که این شبکه از منابع خود به دست آورده عربستان دستکم در یک پایگاه، در حال تولید موشکهای بالستیک است.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل عربستان
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: پرداخت غرامت به سرمایهگذار ایرانی توسط کره جنوبی از سیستم مالی آمریکا، تاکید «مقتدی صدر» بر پیشرفت در مسیر تشکیل دولت اکثریت ملی، برگزاری نشست شورای ناتو-روسیه، مذاکرات فرماندهان نظامی چین و هند برای حل منازعات مرزی، طرح لایحه تحریم مقامهای چین در سنای آمریکا، نگاه ناامیدانه وزیر خارجه فرانسه به مذاکرات احیای برجام، انفجار شدید در موگادیشو، بالا گرفتن تنش دوباره در مرز آذربایجان و ارمنستان، پیشبینی بانک جهانی از کاهش شدید رشد اقتصاد جهانی در ۲۰۲۲، مردم انگلیس خواهان استعفای نخست وزیر، دعوت روسیه از «حماس» و «فتح» برای برگزاری نشست آشتی ملی در مسکو، تشدید احکام اعدام در عربستان در سال ۲۰۲۱، ممانعت روسیه و چین از تصمیمگری شورای امنیت درباره لیبی و هشدار طالبان به تاجیکستان و ازبکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره اهداف اقدام اخیر پادشاه بحرین در تعیین سفیر فوقالعاده این کشور در سوریه بعد از 10 سال گفت که منامه دو هدف عمده را از این اقدام دنبال میکند؛ نخست استفاده از منفعتهای اقتصادی در سوریه یعنی مشارکت در بازسازی این کشور و دیگر اینکه با توجه به دگردیسی عمیق در معادلات جدید منطقهای از جمله مذاکرات تهران-ریاض و کاهش حضور آمریکا در منطقه، بحرین نیز نمیخواهد از این معادلات عقب بماند. بهعلاوه کاهش فشار افکار عمومی، بهخاطر عادیسازی رابطه با رژیم صهیونیستی نیز میتواند یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از این اقدام باشد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تبعات تصمیم بحرین در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی گفت: «عادیسازی روابط بین کشور کوچک بحرین با این رژیم اگر چه تاثیر چندانی در تغییر موازنه قدرت به نفع تلآویو نخواهد داشت، اما از نظر جنبشهای مبارز فلسطینی این رابطه شتابزده بهمثابه خنجر زهرآگینی است که بر پشت ملت فلسطین وارد آمده است».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با پایان جنگ سرد و تحول در بسیاری از مفاهیم مربوط به روابط بینالملل، موضوع دیپلماسی نیز دچار دگرگونی شد. با اهمیت یافتن موضوعات اقتصادی و فرهنگی، یکهتازی موضوعات امنیتی و صرفا سیاسی به پایان رسیده و از میزان اهمیت آنان کاسته شد. بدینترتیب، دیپلماسی سنتی جای خود را بنا به ضرورتهای محیط بینالملل به دیپلماسیهای نوینتری نظیر دیپلماسی اقتصادی داد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رقابت جدید روسیه و چین با آمریکا در فضا، آزمون روسیه برای آلمان، دلیل کماهمیت بودن مداخله چین در تاجیکستان از نگاه روسیه، نگرانی آمریکا از سرکوب شرکتهای فناوری توسط اروپا، تحکیم تایوان در برابر طوفان پیشرو، نگاهی به چشمانداز همکاری چین-آفریقا، خط قرمز پوتین درباره اوکراین و توسعه اقتصادی امارات و ابتکار کمربند و جاده از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکده های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره زمینههای همکاری اقتصادی ایران با کشورهای محور مقاومت بهویژه عراق گفت: «برخلاف برخی فضاسازیهای رسانهای، ظرفیتهای بسیاری برای همکاریهای اقتصادی میان تهران و بغداد وجود دارد که از بسیاری از آنها هم بهرهبرداری شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علت خودداری واشنگتن از ورود مستقیم به جنگ با انصارالله، محدودیتهای نظامی و اقتصادی، ملاحظات انتخاباتی و نگرانی از گسترش بحران در دو گلوگاه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات برقآسا و پیشرویهای غافلگیرکننده اخیر انصارالله در سواحل غربی یمن، معادلات جنگ این کشور و تحولات غرب آسیا را بهسرعت دگرگون کرده و محاسبات عربستان سعودی، آمریکا، غرب و رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»