بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.