شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل شبه‌قاره گفت: رژه بزرگ نظامی چین در سوم سپتامبر ۲۰۲۵ تنها نمایش قدرت نبود؛ بلکه نقطه آغاز فصل تازه‌ای در معادلات ژئوپلیتیک جهانی خواهد بود. حضور همزمان رهبران چین، روسیه و کره شمالی در برابر دوربین‌ها، به‌ویژه در سایه رونمایی از «مثلث استراتژیک هسته‌ای» پکن، پیامی آشکار به واشنگتن و متحدانش مخابره کرد که نظم تک‌قطبی گذشته در حال فروپاشی است و جهان به‌سوی چندقطبی‌شدن حرکت می‌کند.
سامانه‌های جدید موشکی زمین‌پرتاب، دریاپرتاب و هواپرتاب چین، توان بازدارندگی هسته‌ای این کشور را به سطحی بی‌سابقه رسانده و واکنش‌های تند آمریکا، از اظهارات طعنه‌آمیز دونالد ترامپ تا آماده‌باش پنتاگون، نشان می‌دهد که واشنگتن این تحولات را تهدیدی راهبردی تلقی می‌کند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که این رویداد، علاوه بر بعد نظامی، نمادی از شکل‌گیری ائتلاف‌های جدید میان قدرت‌های شرقی در برابر غرب است. هم‌زمان، رقابت تسلیحاتی و فشارهای دیپلماتیک در منطقه آسیا– پاسیفیک سرعت گرفته و معادلات امنیتی در تایوان و فراتر از آن وارد مرحله‌ای تازه شده است. به‌نظر می‌رسد رژه پکن تنها یک مراسم نظامی نبود، بلکه آغاز دوره‌ای است که در آن بازتعریف قدرت در قرن بیست‌ویکم شتاب خواهد گرفت.

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرت‌های شرق و غرب جهان به مساله‌‌ای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر می‌کند.

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرت‌ها نخواهد پیوست.

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکه‌های زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی می‌شود که برای قرن‌ها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل می‌کرد.

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بین‌الملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازه‌ای را در سیاست خارجی دهلی‌نو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را به‌عنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضع‌گیری‌های لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. هم‌زمان، رفت‌وآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلی‌نو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیک‌تر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بی‌پاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخست‌وزیر هند، نشان می‌دهد که دهلی‌نو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویت‌های سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاه‌مدت، بلکه نشانه‌ای از شکل‌گیری موازنه‌ای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیست‌وپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را می‌توان یکی از مهم‌ترین رخدادهای سال‌های اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غرب‌محور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبی‌گرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاری‌های اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. هم‌زمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بین‌المللی نمایان کرد.

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل چین گفت: رزمایش بزرگ چین در سوم سپتامبر، همزمان با هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، فراتر از یک رویداد نظامی ساده، در معادلات ژئوپلیتیکی جهان امروز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. حضور ولادیمیر پوتین، مسعود پزشکیان و کیم جونگ اون در کنار شی جین‌پینگ، نه تنها جلوه‌ای از همگرایی قدرت‌های غیرغربی در برابر فشارهای ایالات متحده و ناتو است، بلکه بازتابی از تلاش پکن برای تثبیت موقعیت خود به عنوان بازیگری تعیین‌کننده در نظم جهانی محسوب می‌شود. در بین ۲۶ نفر از رهبران خارجی شرکت‌کننده در این رژه هیچکدام از سران غربی به غیر از روبرت فیکو، نخست وزیر اسلواکی حضور ندارند. هم چنین الکساندر لوکاشنکو، رئیس جمهور بلاروس، پرابوو سوبیانتو، رئیس جمهور اندونزی، الکساندر ووچیچ، رئیس جمهور صربستان و وو وُن‌شیک، سخنگوی مجمع ملی کره جنوبی نیز حضور خواهند داشت. «لی جونهوا» معاون دبیرکل سازمان ملل متحد نیز به نیابت از این نهاد در این مراسم حضور دارد. این رزمایش، که یکی از بزرگ‌ترین مانورهای نظامی تاریخ معاصر چین به شمار می‌رود، به نمایش آخرین فناوری‌های دفاعی و هجومی اختصاص دارد؛ از جمله سامانه‌های تسلیحاتی هایپرسونیک و شبکه‌های ارتباطی پیشرفته که قابلیت آن‌ها می‌تواند توازن قوا در شرق آسیا و حتی جهان را تغییر دهد.
این رویداد، نه فقط یک نمایش قدرت نظامی بلکه ابزاری برای بازدارندگی و دیپلماسی است. چین در شرایط فشارهای روزافزون اقتصادی و دیپلماتیک، با برگزاری چنین رزمایش‌هایی نشان می‌دهد که توان مدیریت بحران‌ها و تغییر معادلات منطقه‌ای را در اختیار دارد. در واقع، پکن از این فرصت بهره می‌برد تا هم به متحدان پیام اعتماد بدهد و هم به رقبا هشدار دهد که شرق آسیا دیگر تحت سیطره آمریکا نیست.

شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل اوراسیا گفت: توافق سه‌جانبه میان ارمنستان، جمهوری آذربایجان و آمریکا در ۱۷ مرداد ۱۴۰۴، که با عنوان «مسیر ترامپ» شناخته می‌شود، نقطه عطفی در معادلات ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی است. این توافق، که ظاهراً برای صلح و ایجاد کریدور ترانزیتی میان باکو و نخجوان امضاء شده، نگرانی‌های جدی به همراه دارد. از منظر تحلیلگران، این طرح نه‌تنها یک پروژه اقتصادی، بلکه بخشی از راهبرد آمریکا برای تقویت نفوذ خود در منطقه و مهار قدرت‌های منطقه‌ای مانند ایران و روسیه است.

شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر ارشد حوزه بین الملل گفت: وضعیت ژئوپلیتیکی کنونی، فضایی بی‌سابقه برای تغییرات راهبردی اروپا فراهم آورده و توصیه نامه پارلمان فرانسه، در واقع پاسخی راهبردی به این شرایط است. انتشار گزارش ۱۵۳ صفحه‌ای پارلمان فرانسه که به تعبیر آرنو براتون (خبرنگار فرانسوی)، «برجسته‌ترین سند ژئوپلیتیکی قرن» خوانده شده، موجی از بحث و واکنش‌ها را در محافل سیاسی و فکری جهان برانگیخته است. این سند، وابستگی راهبردی اتحادیه اروپا به ایالات متحده را شکست فاجعه‌بار توصیف کرده و با ۵۰ توصیه عملی، مسیر تازه‌ای برای رهایی از سلطه آتلانتیکی و حرکت به‌سوی مشارکت برابر با چین پیشنهاد می‌دهد. محتوای این سند و توصیه های آن، اگر در اروپا جدی گرفته شود، پیامدهایی فراتر از جغرافیای قاره سبز خواهد داشت و به‌طور مستقیم بر روابط قدرت‌های نوظهور، بازارهای مالی و حتی معادلات امنیتی بین‌المللی اثر خواهد گذاشت. هم چنین سند مذکور، از «استقلال دفاعی» فراتر رفته و به «استقلال اقتصادی و ارزی» می‌پردازد؛ حوزه‌ای که تاکنون زیر سایه دلار و سیاست‌های واشنگتن قرار داشته است. از این نگاه، لحظه کنونی شاید آغاز یک فصل تازه در سیاست بین‌الملل باشد که در آن اروپا، خود را بازیگری مستقل در نظم چندقطبی آینده تعریف کند.