۱۴۰۴/۰۶/۲۰
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
۱۴۰۴/۰۶/۱۹
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
۱۴۰۴/۰۶/۱۹
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
۱۴۰۴/۰۶/۱۸
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
۱۴۰۴/۰۶/۱۸
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.