طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: در آستانه نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل، دولت آمریکا با لغو ویزای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، حضور هیئت فلسطینی در این اجلاس را محدود کرد. این اقدام آمریکا بخشی از یک بازی سیاسی پیچیده میان واشنگتن، تلآویو و افکار عمومی جهانی است و هدف آن زیرسوال بردن نقش فلسطینیها در معادلات بینالمللی است. دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی، با حمایت از رژیم اسرائیل، هرگونه طرح و شکوفایی موضوع فلسطین در عرصه جهانی را هدف قرار دادهاند، در حالی که برخی دولتهای غربی، به خاطر فشار افکار عمومی تلاش میکنند، روند شناسایی فلسطین را پیش ببرند.
این اقدام آمریکا، واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کرده و نگرانیهایی درباره نقض توافقنامههای سازمان ملل و جانبداری آشکار واشنگتن از رژیم اسرائیل به دنبال داشته است. وزارت خارجه فلسطین این تصمیم را نقض قوانین بینالمللی و مانع حضور قانونی نمایندگان خود در نشستها ارزیابی کرده و خواستار راهحلهای دیپلماتیک و قانونی برای تضمین مشارکت هیئت فلسطینی شده است.
این محدودیت در حالی اعمال شد که کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و چند کشور غربی دیگر، در تلاشاند با به رسمیت شناختن کشور فلسطین، فشار دیپلماتیک بر رژیم اسرائیل و آمریکا وارد کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاله مشترک وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان که اخیرا در نشریه پولیتیکو، با عنوان «چرا در پی بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران هستیم؟»، منتشر شد، تلاشی آشکار برای یکسویهسازی روایت درباره پرونده هستهای ایران بود. درحالیکه در این مقاله درباره افزایش ذخایر اورانیوم، محدودیت همکاری با آژانس و تهدیدات امنیتی ایران تأکید شده، واقعیتهای مهم پرونده هستهای کشورمان بهطورکلی نادیده گرفته شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: در هفتههای اخیر، سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا با چرخشی آشکار به سمت ابزارهای سخت تعریف شده است. مطابق گزارشهای رسانهای، کاخ سفید در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، گزینههای عملیات نظامی «علیه کارتلهای مواد مخدر» را بررسی کرده و حتی حمله مرگبار به یک قایق مظنون در مسیر خروج از ونزوئلا را سرآغاز مرحلهای تازه از کارزار خود معرفی کرده است. این رویکرد با اعزام تجهیزات قابلتوجه نظامی به حاشیه کارائیب، از ناوهای مجهز به موشکهای کروز و زیردریایی تهاجمی تا استقرار جنگندههای اف-۳۵ در پورتوریکو، تقویت شده و با برچسبگذاری «نارکو-تروریست» بر نیکولاس مادورو و دو برابر کردن جایزه برای دستگیری او تکمیل میشود.
هرچند ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره «تغییر رژیم» گفت «درباره آن صحبت نمیکنیم»، اما با پیوند زدن ونزوئلا به مأموریت ضد مواد مخدر، عملاً راهبرد «فشار حداکثری» را در قالبی امنیتی-نظامی بازتعریف کرده است. در سطح منطقهای، بازگشت مفهوم قدیمی «دیپلماسی کشتی جنگی» در حیاط خلوت آمریکا، از یکسو حامل پیام بازدارندگی برای کاراکاس و متحدانش است و از سوی دیگر، خطر لغزش به سمت درگیریهای نیابتی و فرسایشی را افزایش میدهد. در سطح ساختاری نیز، تلفیق ملاحظات داخلی آمریکا از جمله دستور کار «سختگیری علیه قاچاق مواد مخدر» با محاسبات ژئوپلیتیکیِ کنترل بر منابع انرژی و مسیرهای نفوذ، نشان میدهد پرونده ونزوئلا صرفاً یک موضوع جنایی-امنیتی نیست، بلکه بازتابی از رقابت قدرتهای بزرگ و آزمون تابآوری نظم منطقهای آمریکای لاتین است؛ نظمی که هر بار با تشدید بحران، فرصت و تهدیدی همزمان برای بازیگران فرامنطقهای و منطقهای میآفریند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»