شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لشکرکشی ناتو به افغانستان که پس از 11 سپتامبر 2001 به بهانه «جنگ علیه تروریسم» آغاز شد با گذشت دو دهه از این ماموریت، پیشروی سریع طالبان سبب شد تا کشورهای مختلف از جمله اعضای ناتو، سراسیمه نسبت به خروج هیئت‌های دیپلماتیک، کارکنان و شهروندان خود از خاک این کشور اقدام کنند. نظامیان غربی مستقر در افغانستان سال‌ها ارتش این کشور را آموزش دادند اما این آموزش‌ها کافی نبوده و این که چرا ارتش افغانستان در دفاع از پایتخت در برابر طالبان ناکام ماند، همچنان با ابهاماتی روبه‌رو است. رئیس شورای اروپا اوضاع افغانستان را روایت موفقیت‌آمیزی برای جامعه بین‌المللی نمی‌داند و در حال بررسی این موضوع است که اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند از نفوذ خود در روابط بین‌المللی برای دفاع از منافع خود استفاده کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه‌قاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کرده‌اند و سوم در سطح بین‌الملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفت‌وگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم گذشت ماه‌ها از پایان جنگ 44 روزه میان دو کشور آذربایجان و ارمنستان که در 27 سپتامبر 2020 آغاز و در 10 نوامبر با امضای بیانیه سه‌جانبه رؤسای جمهور آذربایجان، روسیه و نخست‌وزیر ارمنستان پایان یافت، درگیری‌های مرزی میان دو طرف ادامه داشت و در یک ماه اخیر این درگیری‌ها با شدت بیشتری همراه بوده است؛ درگیری‌هایی که منجر به کشته شدن نظامیان دو طرف شده و درعین‌حال طرفین، یکدیگر را به نقض توافق صلح متهم می‌نمایند.
حسین عسگریان – پژوهشگر موسسه ابرار معاصر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: حقوق بشر در عصر دیجیتال، دیپلماسی واکسن روسیه، مذاکرات تسلیحاتی آمریکا و روسیه، تحرکات جدید ترکیه در شرق مدیترانه، برزخ ناخوشایند روابط آمریکا و پاکستان در بحبوحه خروج از افغانستان و چانه‌زنی بزرگ با کره شمالی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بمباران مواضع طالبان توسط بمب افکنهای آمریکا،تصرف یکی از پایگاه های مارشال دوستم توسط طالبان، واکنش اتحادیه اروپا به حمله حزب‌الله علیه رژیم صهیونیستی،پاسخ سید حسن نصرالله به گستاخی اسرائیل، واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به تحولات منطقه، عدم حمایت اعضای شورای امنیت از اتهامات علیه ایران،آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری مذاکرات وین،افزایش کمک‌های نظامی روسیه به آسیای مرکزی برای مقابله با تهدیدات، درخواست جمهوری چک برای بازسازی روابط با روسیه، برگزاری مانور نظامی مشترک کره جنوبی با آمریکا، درگیری مجدد در مرزهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، دیدار اردوغان و نخست‌وزیر لیبی در استانبول، تاکید پرنفوذترین گروه های تجاری آمریکا بر ضرورت احیای مذاکرات با چین، ناآرامی در تایلند و آمادگی ترامپ برای شرکت در انتخابات ۲۰۲۴ از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:گفت و گوی تلفنی گانتس و آستین با محوریت ایران و لبنان، حمله هوایی اسرائیل به لبنان و واکنش حزب الله،آمادگی جنبش النجباء برای ورود به معادله بازدارندگی حزب الله، طرح تازه آمریکایی-غربی برای محاصره لبنان با پوشش «کنفرانس پاریس»، درخواست سازمان ملل، آمریکا و فرانسه برای حفظ آرامش در مرز لبنان و رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی روسیه از تشدید تنش ها در سرزمین های اشغالی فلسطین، مذاکرات فرستاده ویژه دولت آلمان با نمایندگان طالبان در قطر، درخواست افغانستان از پاکستان برای نابودی خطوط تامین طالبان، خیز اسکاتلندی ها برای استقلال از بریتانیا، ابراز نگرانی آمریکا از رشد سریع زرادخانه اتمی چین، هشدار شدید چین به آمریکا بابت فروش سلاح به تایوان، واکنش آمریکا به اظهارات رئیسی درباره مذاکرات وین، بیانیه گروه 7 درخصوص حمله به کشتی اسرائیلی، ابراز تمایل ترکیه و یونان برای همکاری های دوجانبه ، اوضاع وخیم در جنوب شرق آسیا به علت شیوع سویه دلتای کرونا و نشست سران آسیای مرکزی درباره کرونا، اقتصاد و حمل‌ونقل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»