شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناکامی در تغییر روند مینسک موجب تشدید درگیری خواهد شد. در چنین سناریویی مشکلاتی که در حال حاضر اوکراین آن را در مرز شرقی اروپا تحت کنترل دارد چند برابر شده و بهسرعت به سمت غرب و به مرزهای لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی کشیده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ اسرائیل و فلسطین بر سر سرزمین مقدس در طی دهههای گذشته یکی از پیچیدهترین جنگهای جهان بوده است. اگرچه آمریکا حامی قدرتمند اسرائیل محسوب میشود، اما بهطور سنتی تلاش کرده است به پیشبرد راهحلی بهاصطلاح دیپلماتیک بپردازد که هر دو طرف مدعی به آن رضایت دهند، اما عوامل مختلفی ازجمله وجود اختلافات عمیق میان طرفین و کاهش تمایل ایالاتمتحده به انجاموظیفه سنتی صادقانه خود، مانع از رسیدن به توافق شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بورل بر حفظ برجام در پنجمین سالگرد توافق هستهای، واکنش مسکو به فشار حداکثری آمریکا بر ایران، تاکید مجدد چین بر پشتیبانی استوار از برجام، تاکید مرکل برگفتگوی اتحادیه اروپا با چین، گزارش اولیه درباره علت انفجار در ناو آمریکایی، درخواست ۱۱ وزیر خارجه از اتحادیه اروپا برای گزینههای بازداشتن تلآویو از طرح اشغال، انتقاد چین از خرابکاریهای آمریکا در دریای چین جنوبی، گفتگوی لاوروف و پمپئو در مورد حل مشکلات در سوریه، لیبی و افغانستان، واکنش اتحادیه اروپا به درگیری میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، تظاهرات در توکیو بر ضد قانون امنیت هنگ کنگ، بی نتیجه بودن مذاکره مصر و اتیوپی بر سر سد النهضه، واکنش کشورهای عربی به اقدام دولت ترکیه در خصوص ایاصوفیه و ابراز نگرانی سازمان جهانی بهداشت از وضعیت پاندمی کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چشمانداز هوش مصنوعی در روسیه و چین، بررسی تنشها در لبنان، اوضاع جنگ در لیبی و کرونا و سیاست تحریم از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: استنباط روسیه از قطعنامه پیشنهادی آلمان و بلژیک در شورای امنیت این است که میتواند پوششی برای فعالیتهای مخرب کشورهای مختلف غربی در سوریه باشد و از این رو مانع از تصویب این قطعنامه شدهاند.
حسن بهشتیپور – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گسترش رقابت بین چین و آمریکا تا آستانه یک جنگ سرد جدید، احتمال دارد که این رقابت بسیاری از گسلهای ژئوپلیتیکی در سیاست جهانی را در برگیرد. یکی از این گسلها، به شکل خطرناکی در منطقه حساس، غنی از نفت اما بیثبات خلیجفارس قرار دارد. این گسل راهبردی، خلیجفارس را به منطقه شمالی و جنوبی تقسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه برای قطعنامه توقف درگیریها در شرایط شیوع کرونا مثل اغلب قطعنامههای شورای امنیت ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده، گفت: اعضای شورا اغلب مواضع سیاسی متعارضی دارند و اینکه بتوانند بر روی یک متن توافق کنند بسیار مشکل است و درعینحال اراده سیاسی چندانی نیز درباره اجرای همین متنهای تفسیربردار هم وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»