شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گزارش اخیر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نیروهای حافظ صلح در قبرس و عدم وجود زمینه مشترک بین دو طرف برای مذاکرات صلح جهت رسیدن به یک راه‌حل مشترک تأکید می‌کند، نگرانی‌هایی را در میان مقامات قبرسی و همچنین احزاب بخش یونانی‌نشین درپی داشته است. طرف یونانی قبرس از گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل به‌عنوان سند رسمی‌شورای امنیت سازمان ملل که در 13 ژانویه منتشر شد، راضی بنظر نمی‌رسد، چرا که این گزارش‌ها به سیاست «دو جامعه» نزدیک هستند و دیدگاه‌های ذهنی و غیر عینی را در بر می‌گیرند. به باور نیکوزیا، گزارش صحیح باید از همه طرف‌ها بخواهد به راه‌حل مشترک برای مسئله قبرس که همانا تشکیل فدراسیون دو منطقه‌ای مشترک و برابری سیاسی است، پایبند باشند.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آزمایش های موشکی کره شمالی و کره جنوبی در شبه جزیره کره، تاکید سران چین و روسیه بر تقویت همکاری و روابط در تمام زمینه‌ها، نگرانی آمریکا از نزدیکی روابط روسیه و چین، انتخاب وزیر امور خارجه جدید چین،پرتاب ماهواره جاسوسی رژیم صهیونیستی به فضا،سخنرانی زلنسکی به مناسبت کریسمس و تاکید بر مقاومت و پایداری، ادامه تنش ها در کوزوو،خیز مولداوی برای عضویت در اتحادیه اروپا، تقویت دیدار بشاراسد و رجب طیب اردوغان در روزهای آینده، تصویب قطعنامه سازمان ملل درباره اشغالگری رژیم صهیونیستی، نگرانی اتحادیه اروپا از تصرف املاک کلیسا در قدس شرقی، شرط جدید رئیس جمهور بخش ترک نشین قبرس برای ادامه مذاکرات، سفر معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان،حکم جدید ۷ سال زندان برای آنگ سان سوچی و انحلال دولت خودخوانده مخالفان ونزوئلا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اختلافات چندوجهی یونان و ترکیه بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی، ادعاهای همپوشانی بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس، در یکسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است و دو کشور همسايه و عضو ناتو را در دشوارترین مرحله روابط دو جانبه قرار داده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان اینکه آنکارا تلاش می‌کند با استفاده از دیپلماسی انرژی در ماجرای انتقال گاز رژیم صهیونیستی به اروپا، قدرت چانه‌زنی خود را در عرصه سیاسی بالا ببرد، گفت: اردوغان می‌داند در شرایط نزدیک به انتخابات، برای بهبود روابط با آمریکا و دیگر کشورهای مدیترانه شرقی نمی‌تواند با رژیم صهیونیستی درگیری داشته باشد؛ چرا که تصور می‌کند عنصر رژیم صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای به ویژه در مدیترانه شرقی اهمیت دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گمانه زنی در مورد هیچکدام از موضوعات سیاست خارجی ترکیه آسان نیست. استقبال رئیس جمهوری این کشور از دولتمردان خارجی با پهن کردن فرش فیروزه‌ای جلوی پایشان با گذشت چند ماه از اتهام آنها به تامین مالی اقدام کودتایی 15 ژوئیه 2016، به یک واقعه عادی تبدیل شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بلینکن، وزیر امور خارجه آمريكا تایید کرد که جمهوری قبرس شرایط لازم را دارد که در سال 2023 از آمریکا اقلام دفاعی و نظامی خریداری کند. در نتیجه این تصمیم‌گیری و صدور گواهی، محدودیت‌های تجاری دفاعی برای جمهوری قبرس که از سال 1987 اعمال شده بود، لغو می‌شود.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشتی حفاری «عبدالحمید خان» ترکیه چهارمین و بزرگ‌ترین دکل حفاری ترکیه، پس از دو سال وقفه حفاری هیدروکربن در شرق مدیترانه طی مراسمی با شرکت اردوغان، از بندر «تاسوجو» در «مرسین» حرکت خواهد کرد و فعالیت‌های خود را در شرق مدیترانه آغاز می‌کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نزدیک شدن ترکیه و عربستان سعودی به یکدیگر احتمالاً زمینه‌ساز یک پیوند تجاری حیاتی میان طرفین خواهد شد، زیرا دولت اردوغان به‌موازات بهبود روابط منطقه‌ای به دنبال حل‌وفصل مشکلات عمیق اقتصادی این کشور است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی روز 9 مارس 2022، پس از 14 سال از آخرین دیدار در این سطح، به ترکیه سفر کرد که یکی از محورهای اصلی این دیدار، مساله توسعه اکتشاف گاز میادین ترکیه در دریای مدیترانه بود.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»